Τι σημαίνει η αύξηση των κυπριακών εμπορικών σημάτων;
Μαρίνου Κλεάνθους
Δικηγόρου, IP CYPRUS

Το 2016 ήταν μια εκπληκτική χρονιά για τα κυπριακά εμπορικά σήματα. Οι συνολικές αιτήσεις σημείωσαν αύξηση πέραν του 60% σε σχέση με το 2015 και πλησίασαν το ρεκόρ του 2008 με 1383 αιτήσεις. Τα αριθμητικά αυτά αποτελέσματα δείχνουν τρία κυρίως δεδομένα: εν πρώτοις ότι όλο και περισσότερες εταιρείες αντιλαμβάνονται την αξία και την ανάγκη της νομικής προστασίας των εμπορικών τους σημάτων, κατά δεύτερο όλο και περισσότερα νέα προϊόντα και υπηρεσίες ετοιμάζονται να κατακλύσουν την κυπριακή αγορά και τρίτον, αρκετές εδραιωμένες κυπριακές εταιρείες αξιοποίησαν τον περασμένο χρόνο για να αλλάξουν την εταιρική τους ταυτότητα, να ανανεώσουν τα λογότυπά τους και να εκσυγχρονίσουν τη δημόσια τους παρουσία.

Ένα εμπορικό σήμα, μπορεί να αποτελείται από λογότυπα, λέξεις, φράσεις και σχέδια και κατοχυρώνεται προκειμένου ο ιδιοκτήτης να μπορεί να έχει αποκλειστικά δικαιώματα στον τρόπο που τα καταναλωτικά του αγαθά εμφανίζονται στους καταναλωτές. Μέσω της προστασίας των εμπορικών σημάτων, οι καταναλωτές γνωρίζουν και διακρίνουν παρόμοια προϊόντα αφού αντιλαμβάνονται τις διαφορετικές προελεύσεις ίδιων ή όμοιων αγαθών. Έτσι, το εμπόριο λειτουργεί με ίσους όρους, αφού κάθε εταιρεία έχει τη δυνατότητα να προωθήσει τα δικά της προϊόντα με τρόπο, όμως, που να μην δημιουργείται σύγχυση με όμοια προϊόντα ανταγωνιστικών εταιρειών.

Θυμίζουμε πως υπάρχει διαφορά στις έννοιες «εμπορικό σήμα» και «εμπορική επωνυμία». Το εμπορικό σήμα αποτελεί περιουσιακό δικαίωμα του κλάδου Διανοητικής Ιδιοκτησίας. Η εμπορική επωνυμία, στην οποία πολλοί καταφεύγουν νομίζοντας ότι αποκτούν αποκλειστικά δικαιώματα χρήσης, αποτελεί νομικό εργαλείο με στόχο ένα πρόσωπο να την χρησιμοποιεί για σκοπούς εμπορικών συναλλαγών.

Κάθε εμπορικό σήμα θα πρέπει να συνδέεται με τα συγκεκριμένα προϊόντα ή τις υπηρεσίες που καλύπτει. Το 2016, οι περισσότερες αιτήσεις εμπορικών σημάτων που έγιναν στην Κύπρο αφορούσαν υπηρεσίες λιανικής και χονδρικής πώλησης, διαφήμισης, εκπαίδευσης, ακινήτων, υπηρεσιών εστίασης, διαμονής και προϊόντων της τεχνολογίας και της πληροφορίας.

Σημειώνουμε ότι τα τελευταία χρόνια υπάρχει σημαντική αυξητική τάση στις εγγραφές εμπορικών σημάτων διεθνώς. Η Κίνα, παρά τα ζητήματα που πρόκυπταν στο παρελθόν, απέδειξε πως άρχισε να είναι πιο ευαισθητοποιημένη στον τομέα της νομικής προστασίας των νέων προϊόντων και υπηρεσιών. Αυτό, είχε ως αποτέλεσμα τον περασμένο χρόνο να καταχωρηθούν περισσότερες από 2,5 εκατ. αιτήσεις εγγραφής εμπορικών σημάτων. Ακολουθούν οι ΗΠΑ με 400 χιλ., η Ιαπωνία με 300 χιλ. και η Ινδία με 250 χιλ. Σημαντικές επίσης, είναι και οι αιτήσεις κατοχύρωσης που δέχεται το Ευρωπαϊκό Γραφείο , για όσους επιθυμούν με μια αίτηση να καλύψουν όλες τις χώρες - μέλη της ΕΕ.

Οι προοπτικές για το 2017 είναι πως η αυξητική τάση κατοχύρωσης εμπορικών σημάτων στην Κύπρο και διεθνώς θα συνεχίσει με τους ίδιους αλματώδεις ρυθμούς. Και αυτό, όχι μόνο διότι το διεθνές εμπόριο συνεχίζει να βρίσκεται σε κινητικότητα, αλλά κυρίως διότι οι νέοι κανόνες του διαδικτύου, δίνουν προτεραιότητα στις επιχειρήσεις που προνόησαν να κατοχυρώσουν το εμπορικό τους σήμα.