Τι ξημερώνει για τις επιχειρήσεις το 2017

Επιχειρηματίες σχεδιάζουν και βλέπουν μακριά…

Το Κυπριακό θα κρίνει το μέλλον της οικονομίας και των επιχειρήσεων

Επιχειρηματίες μιλούν στο Capital Today για τα σχέδια τους την επόμενη χρονιά, τις προοπτικές του κλάδου που δραστηριοποιούνται και τις ανησυχίες τους
ΤΟΥ ΑΓΓΕΛΟΥ ΑΓΓΕΛΟΔΗΜΟΥ
Κύπριοι επιχειρηματίες σχεδιάζουν να υποδεχθούν το 2017 με αναπτυξιακή διάθεση. Η οικονομία έχει περάσει από το στάδιο της ύφεσης σε αυτό της σταθεροποίησης και ακολούθως της ανάπτυξης, και δημιουργεί αισιοδοξία για καλύτερες μέρες. Εξ ου και τα σχέδια που προγραμματίζουν αρκετοί επιχειρηματίες για τη νέα χρονιά. Μοναδικό ερωτηματικό φαίνεται να αποτελεί το Κυπριακό και οι συνομιλίες που βρίσκονται σε εξέλιξη για την επίλυσή του. Τυχόν επίλυση δημιουργεί νέα δεδομένα, ενώ νέα αποτυχία στις συνομιλίες ενδεχομένως να επιφέρει αλυσιδωτές εξελίξεις, κυρίως στα κατεχόμενα. Ένεκα του γεγονότος ότι κανένας δεν είναι σε θέση να προβλέψει την έκβαση των συνομιλιών, το Κυπριακό φαίνεται να αποτελεί το μεγάλο ερωτηματικό για το 2017.
Από τα άτομα με τα οποία συνομιλήσαμε ζητήσαμε να μας καταθέσουν τις εκτιμήσεις τους: (α) για την πορεία της οικονομίας τη νέα χρονιά και (β) για τις εξελίξεις στον κλάδο και την επιχείρησή τους.

Σταύρος Καραμοντάνης
CEO Ayia Napa Marina
Είναι κοινώς παραδεκτό ότι η αύξηση που παρατηρήθηκε κατά το 2016 στον όγκο αγοραπωλησιών, αλλά και στις αξίες των ακινήτων, θα συνεχιστεί και το 2017. Η εξελικτική αυτή πορεία, η οποία κρίνεται ως εξόχως θετική για τη χώρα μας, είναι αποτέλεσμα μιας σειράς μελετημένων κινήσεων, τόσο από πλευράς της κυβέρνησης όσο και από πλευράς του κατασκευαστικού τομέα.
Η μεταναστευτική πολιτική της κυπριακής κυβέρνησης έχει συμβάλει ιδιαίτερα στην πορεία αυτή. Η παροχή δικαιώματος εγκατάστασης και μόνιμης παραμονής στην Κύπρο καθώς και η απόδοση της κυπριακής ιθαγένειας με αγορά ακίνητης ιδιοκτησίας, έχει συμβάλει στην προσέλκυση επενδύσεων, συνεισφέροντας στην κυπριακή οικονομία από το 2013 μέχρι σήμερα 4 δις ευρώ.
Η αύξηση της ζήτησης, αλλά και η σταθερότητα που επιδεικνύει η κυπριακή οικονομία είναι ίσως οι σημαντικότεροι παράγοντες που συμβάλλουν στην αύξηση της αξίας των ακινήτων. Ενδεικτικά, από το 2011 είχε παρατηρηθεί μια συνεχιζόμενη μείωση ενδιαφέροντος γι’ αγορά ακινήτων από Κύπριους. Η τάση αυτή έχει πια αντιστραφεί και η ανάκτηση της εμπιστοσύνης στην κυπριακή οικονομία αντανακλάται και στην αύξηση των συναλλαγών κατά 34% κατά τη διάρκεια του 2016.
Παράλληλα, σημαντικό ρόλο στην αύξηση στις αξίες των ακινήτων διαδραματίζει και η μειωμένη προσφορά, καθώς από το 2011 οι τράπεζες έχουν περιορίσει τη χρηματοδότηση νέων έργων.
Τέλος, σημαντικός παράγοντας στην αύξηση στις αξίες των ακινήτων είναι και η μεταστέγαση στην Κύπρο μεγάλου αριθμού ξένων εταιρειών. Αυτό αυξάνει τη ζήτηση, τόσο σε εμπορικά όσο και σε οικιστικά ακίνητα, για ενοικίαση και για την αγορά.
Λαμβάνοντας υπόψη τα πιο πάνω, θεωρούμε ότι οι προοπτικές της αγοράς των ακινήτων προδιαγράφονται ιδιαίτερα θετικές και για το 2017. Δεν πρέπει όμως να μας οδηγήσουν σε εφησυχασμό αλλά, αντίθετα, να ενθαρρύνουν πρόσθετες επενδύσεις με προσήλωση στην ποιότητα, αλλά και την προσφορά νέων καινοτόμων έργων για την προσέλκυση ενδιαφέροντος και επενδύσεων. Ως M.M. Makronisos Marina Ltd κινούμαστε εμπράκτως προς αυτήν την κατεύθυνση και είμαστε πεπεισμένοι ότι μέσω της Μαρίνας της Αγίας Νάπας θα συμβάλουμε στη μετατροπή της Κύπρου σε προορισμό επενδύσεων υψηλότατου επιπέδου.

Ανδρέας Πίττας
Ιδρυτής και Εκτελεστικός Πρόεδρος Medochemie
Παγκόσμια και κυπριακή οικονομία: Όσον αφορά στις εξελίξεις στο επίπεδο της παγκόσμιας οικονομίας, ο κ. Πίττας διαβλέπει αρκετές διακυμάνσεις, κυρίως λόγω του αποτελέσματος των εκλογών στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής, αλλά και την κατάσταση που επικρατεί στην ΕΕ μετά και την απόφαση του Brexit.
Στο επίπεδο της κυπριακής οικονομίας, ο κ. Πίττας καταγράφει δύο σενάρια: (α) Σε περίπτωση επίλυσης του Κυπριακού αναμένει μεγαλύτερη ανάπτυξη με πιο ταχείς ρυθμούς (β) Σε περίπτωση μη επίλυσης, η ανάπτυξη αναμένεται να συνεχίσει στους ίδιους ρυθμούς με τους οποίους κινείται σήμερα.
Πέραν αυτών, ο κ. Πίττας εκτιμά ότι ο τουρισμός θα καταγράψει και τη νέα χρονιά πολύ καλά αποτελέσματα (εκτός της πρωτεύουσας), ενώ με αρκετά καλούς ρυθμούς θα συνεχίσει να αναπτύσσεται και ο κλάδος των υπηρεσιών.

Πορεία Medochemie: Η εταιρεία θα συνεχίσει την αναπτυξιακή της πορεία και το 2017. Σύμφωνα με τον Δρα Πίττα, η Medochemie θα προχωρήσει στη δημιουργία ακόμα μιας βιομηχανικής μονάδας στην Κύπρο, φτάνοντας συνολικά τις 10 σε ολόκληρο το νησί. Η επένδυση για τη δημιουργία της μονάδας αναμένεται να ανέλθει στα €10 εκατ.
Σημειώνεται ότι η Medochemie κατέχει περίπου το 28% των εξαγωγών βιομηχανικών προϊόντων της Κύπρου, ποσοστό που την καθιστά πρώτη εξαγωγική εταιρεία βιομηχανικών προϊόντων στην Κύπρο.

Chris Χριστοδούλου
CEO Action Global Communications Group
Προοπτικές οικονομίας: Όλες οι ενδείξεις καταδεικνύουν μια σταδιακή ανάκαμψη της οικονομίας, αν και με πιο αργούς ρυθμούς από το ιδανικό. Υπάρχουν ακόμη πολλά ζητήματα τα οποία πρέπει να εξεταστούν και να εξυγιανθούν, ώστε να ωθήσουν περαιτέρω την επιθυμητή ανάκαμψη. Η κρίση των τελευταίων ετών μάς έχει δώσει ένα καλό μάθημα στον χειρισμό χρεωστών, αλλά και της ρευστότητας των επιχειρήσεων, ενώ παράλληλα γίναμε ακόμη πιο προσεκτικοί στις συνεργασίες μας. Μέσα από αυτό το μάθημα, έχουμε καταφέρει να εξυγιάνουμε τις πρακτικές που ακολουθούμε, τόσο ως εταιρείες του ιδιωτικού τομέα, αλλά και ευρύτερα ως οικονομία. Οι επιχειρήσεις σήμερα, λειτουργούν πολύ πιο ορθολογιστικά και με ακόμη πιο γερές βάσεις. Εάν συνεχίσουμε, ως οικονομία, να λειτουργούμε με την ομαδικότητα και την αφοσίωση που έχουμε επιδείξει, ιδιαίτερα τα τελευταία χρόνια, είμαι πεπεισμένος πως το άμεσο μέλλον θα είναι ακόμη καλύτερο, με περισσότερες ευκαιρίες ανάκαμψης και επιχειρηματικής άνθησης.
Ο κλάδος τη νέα χρονιά: Ο ευρύτερος κλάδος της επικοινωνίας συνεχίζει να ταλανίζεται, εν μέρει, ωστόσο οι σωστές πρακτικές που εφαρμόζονται και η στρατηγική τοποθέτηση έχουν δείξει ήδη σημάδια ανάκαμψης. Οι επιχειρήσεις πάντοτε θα έχουν ανάγκη να επικοινωνούν προς το κοινό τους και για τη στρατηγική και επαγγελματική επίτευξη αυτού του στόχου πρέπει να συνεργάζονται με τους επαγγελματίες του κλάδου. Με τα σωστά μηνύματα και τα πολλαπλά και άμεσα Μέσα που έχουμε πλέον στη διάθεσή μας, η επικοινωνία γίνεται πιο στοχευμένη και εάν υλοποιηθεί σωστά, τότε το επιθυμητό αποτέλεσμα είναι σχεδόν δεδομένο. Οι επαγγελματίες του κλάδου συνεχώς εξελίσσονται, λαμβάνοντας υπόψη τις νέες πρακτικές στη στρατηγική που διαμορφώνουν. Αυτό που πρέπει οι επιχειρήσεις να κάνουν είναι να γνωρίσουν, ακόμη καλύτερα, τις προσφερόμενες υπηρεσίες του κλάδου επικοινωνίας και να τολμήσουν να ανακαλύψουν τις σύγχρονες μεθόδους που μπορούν να αποδώσουν, ακόμη και καλύτερα από τις συμβατικές και τετριμμένες πρακτικές. Το 2017 σίγουρα ξεκινά με πολύ ενθαρρυντικές προοπτικές.

Ευαγγελία Ηλιάδου
Executive Director Pafilia
Ο τομέας των ακινήτων παρουσιάζει μια ιδιαίτερα εντυπωσιακή ανάπτυξη τα τελευταία τρία χρόνια. Η κυβέρνηση έχει στηρίξει τον τομέα των ακινήτων και την οικονομία μέσω νέων φορολογικών ελαφρύνσεων και την αναθεώρηση των προγραμμάτων παροχής άδειας παραμονής και ιθαγένειας. Ταυτόχρονα, με επενδυτές πολλαπλών εθνικοτήτων να επιδεικνύουν ουσιαστικό ενδιαφέρον στην Κύπρο, αποδεικνύεται η δυνατότητα της χώρας να επεκταθεί πέραν των παραδοσιακών αγορών. Η αναμφίβολη πρόοδος του τομέα των ακινήτων έχει παίξει καθοριστικό ρόλο στην αλλαγή αυτή, με καινοτόμα αναπτυξιακά έργα να προσελκύουν κοινό υψηλής κλάσης. Για να ικανοποιηθούν οι ανάγκες των απαιτητικών αυτών πελατών, δίνεται πλέον μεγαλύτερη έμφαση στον καινοτόμο σχεδιασμό και την ποιότητα κατασκευής. Αντιλαμβανόμενη τα δεδομένα της νέας εποχής, η Pafilia πρωτοπορεί με το έργο ΟΝΕ, το υψηλότερο οικιστικό παραλιακό κτήριο στην Ευρώπη, χαράσσοντας τον δρόμο για μια σειρά ψηλών κτηρίων που αναμένονται να κατασκευαστούν στο νησί στα επόμενα χρόνια, ιδιαίτερα στην ραγδαίως αναπτυσσόμενη πόλη της Λεμεσού. Συγχρόνως, το θέρετρο οικιστικής ανάπτυξης και γκολφ Minthis Hills είναι μοναδικό όχι μόνο για την Πάφο, αλλά και για την Κύπρο, καθώς είναι ένα από τα πιο πολυτελή θέρετρα της Ανατολικής Μεσόγειου. Με το μέλλον να προδιαγράφεται λαμπρό, η Κύπρος οφείλει να προστατέψει και να ενισχύσει ακόμη περισσότερο τη θέση της ως ένας πολύ ελκυστικός προορισμός για ξένες επενδύσεις, μέσω της παροχής υπηρεσιών επαγγελματικού επιπέδου και υψηλής ποιότητας προϊόντων τα οποία θα οδηγήσουν σε περαιτέρω ζήτηση.

Ρηγίνος Τσάνος
Διευθύνων Σύμβουλος Lavar Shipping, μέλος του RPT Group
Προοπτικές οικονομίας το 2017: Με την κυβέρνηση να έχει ισοσκελίσει τους προϋπολογισμούς της και να εφαρμόζει μετά τη κρίση του 2013 μια συνεπή πολιτική, φαίνεται ότι η Κυπριακή οικονομία έχει εισέλθει σε μια σταθερή ανοδική πορεία και όλες τις ενδείξεις συντείνουν στο ότι η ανάπτυξη θα συνεχιστεί και το 2017. Παρόλα αυτά, η πρόοδος στους δείκτες πιστοληπτικής ικανότητας δεν είναι αρκετή από μόνη της για να αναβαθμίσει τις προοπτικές της Κύπρου ως ένα προορισμός για ξένες επενδύσεις. Όπως οι τελευταίες εξελίξεις στον τομέα των υδρογονανθράκων καταδεικνύουν, απαιτείται ισχυρότερη πολιτική βούληση, μακροπρόθεσμο όραμα, και μια πιο ξεκάθαρη και συνεπής στρατηγική για την ανάπτυξη των απαιτούμενων υποδομών, ούτως ώστε να γίνει η Κύπρος ενεργειακό κέντρο όπως όλοι οραματιζόμαστε.

Ο κλάδος τη νέα χρονιά: Ο Όμιλος RPT δραστηριοποιείται σε μια πλειάδα αλληλένδετων τομέων, αλλά εάν θα έπρεπε να επικεντρωθώ στον τομέα της ναυτιλίας, η αίσθηση μου είναι ότι το 2017 θα είναι μια χρονιά συνεχιζόμενης αβεβαιότητας, αλλά και μια χρονιά ευκαιριών. Με την εφαρμογή νέων νομοθετικών πλαισίων σε διεθνές επίπεδο, το σκηνικό στην Ανατολική Μεσόγειο να μεταβάλλεται συνεχώς, αλλά και με μια σειρά από σημαντικές εξελίξεις να λαμβάνουν χώρα στο εσωτερικό, όπως είναι η εμποροποίηση του λιμανιού της Λεμεσού και τη διενέργεια νέων ερευνών για υδρογονάνθρακες στην ΑΟΖ της Κύπρου, συνεχίζουμε να επιδεικνύουμε προνοητικότητα και προσαρμοστικότητα για την επίτευξη των μακροπρόθεσμων στόχων του Ομίλου.