Η εμπιστοσύνη άρχισε να επανέρχεται μετά το κραχ του 2013

Ανεβάζει ταχύτητες
η μηχανή των επενδύσεων

CIPA: Oι διαρθρωτικές αλλαγές διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην προσέλκυση επενδύσεων



ΤΟΥ ΝΕΣΤΟΡΑ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ

Η «μηχανή» των επενδύσεων άρχισε σιγά σιγά να βάζει μπρος δίδοντας «τροφή» και ενέργεια στην πεινασμένη κυπριακή οικονομία. Το Capital Today επιχειρεί να ρίξει φως στο κεφάλαιο επενδύσεις, την ώρα που όλες οι προσπάθειες ανάκαμψης της κυπριακής οικονομίας στρέφονται προς αυτή την κατεύθυνση.
Οι σημαντικότερες είναι οι άμεσες ξένες επενδύσεις. Στην ουσία αναφερόμαστε στην άμεση μακροπρόθεσμη κατοχή μιας επιχείρησης, με σκοπό τον έλεγχό της, σε μια χώρα από μια άλλη επιχείρηση που εδρεύει σε μια άλλη χώρα.
Οι κύριοι τρόποι που μπορούν να οδηγήσουν στην υλοποίηση της άμεσης ξένης επένδυσης είναι:

· Η ίδρυση μιας θυγατρικής επιχείρησης στο εξωτερικό.
· Οι συγχωνεύσεις επιχειρήσεων.
· Οι εξαγορές επιχειρήσεων.

Οι λόγοι, οι οποίοι οδηγούν μια επιχείρηση να κάνει το βήμα μιας άμεσης ξένης επένδυσης, είναι πολλοί. Οι ξένοι επενδυτές θέτουν στο μικροσκόπιό τους διάφορους παράγοντες προτού προχωρήσουν, είτε αυτοί είναι πολιτικοί, οικονομικοί, κοινωνικοί αλλά και νομικοί.

ΠΙΝΑΚΑΣ1 + 2




Πώς βοηθούν οι επενδύσεις
Η προσέλκυση άμεσων ξένων επενδύσεων χαρακτηρίζεται ως πολύ σημαντική:

· Συμβάλλει αποτελεσματικά στην επανεκκίνηση και στην επιτάχυνση της οικονομικής ανάπτυξης και στη διατήρησή της μακροπρόθεσμα.
· Δημιουργούνται θέσεις εργασίας.
· Έχουν σημαντική συμβολή στην τόνωση της αγοράς και στην αύξηση της παραγωγικότητας.
· Λειτουργούν υποβοηθητικά στην εισαγωγή και διάχυση τεχνογνωσίας και δεξιοτήτων.

Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι, σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ, οι άμεσες ξένες επενδύσεις ορίζονται ως τέτοιες δεδομένου ότι αποδεικνύεται η ύπαρξη διαρκούς συμφέροντος. Αυτό, προϋποθέτει, την ύπαρξη μακροχρόνιας σχέσης μεταξύ του άμεσου επενδυτή και της επιχείρησης άμεσων επενδύσεων, και σημαντική επιρροή στη διαχείριση της επιχείρησης. Ως απόδειξη αυτής της σχέσης, σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ, αποτελεί η άμεση ή έμμεση κατοχή τουλάχιστον του 10% των δικαιωμάτων ψήφου μιας επιχείρησης σε μια οικονομία διαφορετική από την οικονομία του άμεσου επενδυτή.

Αναντίλεκτα η Κύπρος, λόγω και της στρατηγικής της γεωγραφικής θέσης αποτελεί σταυροδρόμι ηπείρων. Με απλά λόγια, συνδέει την αγορά των ευρωπαίων καταναλωτών με την αγορά της Μέσης Ανατολής.

Επιστρέφουν οι ξένοι
Μετά το οικονομικό κραχ του 2013 η εμπιστοσύνη άρχισε να επιστρέφει και να ενδυναμώνεται. Αυτό φαίνεται ξεκάθαρα στα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου, καθώς αποδεικνύεται ότι οι άμεσες ξένες επενδύσεις αυξάνονται ραγδαία.

Συγκεκριμένα:

Οι άμεσες επενδύσεις μη κατοίκων Κύπρου (μετοχικοί τίτλοι/επενδύσεις χαρτοφυλακίου) διαμορφώθηκαν ως εξής:

2015: €233,9 εκατ.
2016: €449,4 εκατ. (1ο εξάμηνο)

Βλέπουμε ότι το πρώτο εξάμηνο του τρέχοντος έτους οι άμεσες ξένες επενδύσεις στην Κύπρο ξεπέρασαν αισθητά τις άμεσες ξένες επενδύσεις που έγιναν ολόκληρο το 2015.
Το γεγονός ότι η χώρα άρχισε να καταγράφει θετικούς ρυθμούς ανάπτυξης, έχοντας απαλλαγεί από τα δεκανίκια των διεθνών δανειστών της και άρχισε να συλλέγει αναβαθμίσεις του αξιόχρεού της από τους διεθνείς οίκους αξιολόγησης, δεν περνά απαρατήρητο από τους επενδυτές. Στα εξόχως σημαντικά καταγράφεται και η επιστροφή της Κύπρου στις διεθνείς αγορές.
Το ευνοϊκό φορολογικό καθεστώς διατηρήθηκε και προστατεύθηκε ως κόρη οφθαλμού στα χρόνια του μνημονίου, γεγονός που συνέβαλε και συμβάλλει θετικά στην προσέλκυση επενδυτών. Ο εταιρικός φόρος του 12,5% είναι από τους χαμηλότερους στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ ο συντελεστής ΦΠΑ βρίσκεται στο 19%.

Νερό στον «μύλο» των ακινήτων

Το Υπουργικό Συμβούλιο αναθεώρησε, μόλις τον περασμένο Σεπτέμβριο, το σχέδιο παραχώρησης κυπριακής υπηκοότητας σε ξένους επενδυτές, ώστε να διασφαλίσει ότι θα ενθαρρύνονται στην πράξη οι πραγματικές επενδύσεις και το πραγματικό όφελος για την κυπριακή οικονομία. Ένας άλλος σκοπός του συγκεκριμένου σχεδίου είναι η εγκατάσταση και δραστηριοποίηση στην Κύπρο φυσικών προσώπων υψηλής εισοδηματικής στάθμης.

Στόχοι του σχεδίου είναι:
· Η αύξηση της οικονομικής δραστηριότητας
· Η τόνωση της ζήτησης σε σημαντικούς τομείς της οικονομίας
· Η δημιουργία νέων θέσεων εργασίας
· Η αποκλιμάκωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων

Η σημαντικότερη των αλλαγών αφορά στον τερματισμό του κριτηρίου για συλλογική επένδυση €12 εκατ. Η απαίτηση αυτή, αντικαταστάθηκε από την πρόνοια για ατομική επένδυση €2 εκατ. και αγορά κατοικίας τουλάχιστον €500 χιλ.

Οι πωλήσεις ακινήτων
Ο κατασκευαστικός τομέας «μάτωσε» από την οικονομική κρίση πληρώνοντας βαρύ τίμημα. Τους τελευταίους μήνες φαίνεται ότι αρχίζει να αποκτά τάσεις σταθεροποίησης και σταδιακής ανάκαμψης. Τα στοιχεία του Κτηματολογίου καταδεικνύουν αύξηση των πωλητήριων εγγράφων. Το επενδυτικό ενδιαφέρον στρέφεται στην αγορά ακινήτων και πολλοί ξένοι επενδυτές σπεύδουν να αξιοποιήσουν το πρόγραμμα πολιτογράφησης εξ ου και καταγράφεται αυξημένη ζήτηση για παραθεριστικές κατοικίες σε προνομιούχες περιοχές.
Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία που έδωσε στη δημοσιότητα το Κτηματολόγιο, οι πωλήσεις σε ξένους ανήλθαν τον Νοέμβριο του 2016 στα 188 τεμάχια σε σύγκριση με 138 τον Νοέμβριο του 2015 καταγράφοντας αύξηση 36%.

Την περίοδο Ιανουαρίου - Αυγούστου 2016 κατατέθηκαν πωλητήρια έγγραφα με αγοραστές αλλοδαπούς για 981 ακίνητα, ενώ την αντίστοιχη περσινή περίοδο κατατέθηκαν πωλητήρια έγγραφα με αγοραστές αλλοδαπούς για 841 ακίνητα, σημειώνοντας μια αύξηση κατά 16,6%.

Πωλήσεις ακινήτων σε ξένους (τεμάχια):

Οκτώβριος 2016: 161
Οκτώβριος 2015: 111
Αύξηση: 45%

Όπως επισημαίνουν αναλυτές οι χαμηλές αποδόσεις των ομολόγων στις διεθνείς αγορές, συνδυαζόμενες με τα χαμηλά καταθετικά επιτόκια οδηγούν τους επενδυτές σε αναζήτηση επενδύσεων με υψηλότερες αποδόσεις. Συνεπώς, στρέφονται στις ευκαιρίες που παρουσιάζονται και αφορούν ήδη ενοικιασμένα εμπορικά ακίνητα, τα οποία προσφέρουν ικανοποιητικές αποδόσεις.

Από το 2013, μέχρι σήμερα, το σχέδιο έχει αποφέρει στην κυπριακή οικονομία €4 δις.

· Επενδύσεις στον τομέα των ακινήτων και ιδιόκτητης κατοικίας: €1,75 δις
· Καταθέσεις: €654 εκατ.
· Επενδύσεις σε κυπριακές εταιρείες: €464 εκατ.
· Αγορά κρατικών ομολόγων €410 εκατ.

Από την αναθεώρηση των κριτηρίων που αφορούν στη νέα ταχεία διαδικασία χορήγησης άδειας μετανάστευσης σε αιτητές, υπηκόους τρίτων χωρών, οι οποίοι επενδύουν στην Κύπρο, σε καινούργια ακίνητα αξίας τουλάχιστον €300.000, εισέρρευσαν στα ταμεία του κράτους περίπου €700 εκατ.

Κινητήριος μοχλός ο τουριστικός τομέας

Το ενδιαφέρον των επενδυτών στρέφεται και στην αγορά, ή ακόμη και στη ανέγερση νέων τουριστικών μονάδων. Άλλωστε, η Κύπρος είναι κατεξοχήν τουριστικός προορισμός.

Την περίοδο 2015 - 2017 υλοποιήθηκαν και αναμένεται να υλοποιηθούν σημαντικές επενδύσεις στον τουρισμό, και όχι μόνο από ντόπιους, αλλά και ξένους επιχειρηματίες.

Μεταξύ άλλων:

· Μαρίνα Αγίας Νάπας: €240 εκατ.
· Ξενοδοχείο Radisson Blu, Λάρνακα: €35 εκατ.
· Hard Rock Caf? Αγίας Νάπας
· Limassol Del Mar: €350 εκατ.
· Lanitis Seafront, Λεμεσός: €150 εκατ.
· Halcyon Hotel, Λεμεσός: €30 εκατ.
· Oval Business Center, Λεμεσός: €60 εκατ.
· The One, οικιστικό κτήριο Λεμεσός: €77 εκατ.


Άλλες επενδύσεις

Την ίδια περίοδο 2015 - 2017 έγιναν ή θα γίνουν και άλλες σημαντικές επενδύσεις.
· Φωτοβολταϊκά: €370 εκατ.
· Πώληση εμπορικών κέντρων στη Λευκωσία: €194 εκατ. μέχριτον Σεπτέμβριο 2016 (αναμένονται περαιτέρω €200 εκατ.)
· VTTI: €46 εκατ.

Επιπλέον:

EBRD (Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης):
· Χορηγήθηκαν ήδη €131 εκατ.
· €39 εκατ. είναι δεσμευμένα για μελλοντικές χορηγήσεις.

ΕΤΕπ (Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων):

· €215 εκατ. χορηγήθηκαν το 2015 (€115 εκατ. σε μικρομεσαίες επιχειρήσεις και €100 εκατ. σε ευρωπαϊκά συγχρηματοδοτούμενα έργα)
· €90 εκατ. χορηγήθηκαν ήδη το 2016 (€50 εκ. σε μικρομεσαίες επιχειρήσεις)
· Αναμένονται άλλα €200 εκατ.

Μελλοντικά έργα και επενδύσεις μέχρι το 2020:

· Περαιτέρω χορηγήσεις ΕΤΕπ για ΜΜε και συγχρηματοδοτούμενα έργα.
· EBRD: Αναμένονται συνολικά €700 εκατ. μέχρι το τέλος της περιόδου.
· Το κόστος ανέγερσης και λειτουργίας καζίνου θέρετρου στην Κύπρο αναμένεται περί τα €500 εκατ.

Υπενθυμίζεται ότι το 2014 η Τράπεζα Κύπρου, προχώρησε επιτυχώς σε αύξηση του μετοχικού της κεφαλαίου κατά €1 δις, προσελκύοντας νέους ξένους στρατηγικούς επενδυτές. Σημαντική ήταν και η προσέλκυση κεφαλαίων κατά την αύξηση, στην οποία προέβη και η Ελληνική Τράπεζα.

Η θέση του CIPA

Ο πρόεδρος του CIPA Χριστόδουλος Αγκαστινιώτης αναφέρει ότι «σημαντικό ρόλο στην προσέλκυση επενδύσεων και στη διαμόρφωση επιτυχημένου αναπτυξιακού μοντέλου διαδραματίζει και η υιοθέτηση διαρθρωτικών αλλαγών και μεταρρυθμίσεων γι’ άρση των εμποδίων που αποτελούν τροχοπέδη και δυσχεραίνουν το επενδυτικό και επιχειρηματικό περιβάλλον».
«Η βελτίωση του ρυθμιστικού και επιχειρηματικού περιβάλλοντος αποτελεί θεμελιώδη προϋπόθεση για την προσέλκυση και διατήρηση των ξένων επενδύσεων, σε ένα διαρκώς μεταβαλλόμενο και έντονα ανταγωνιστικό παγκόσμιο οικονομικό περιβάλλον» προσθέτει.

Ο κ. Αγκαστινιώτης εξηγεί ότι «η δημιουργία υφυπουργείου Ανάπτυξης και Ανταγωνιστικότητας κρίνεται αναγκαία από τον οργανισμό. Πρόκειται για έναν φορέα που θα είναι αρμόδιος για τον σχεδιασμό αναπτυξιακής πολιτικής και στρατηγικής του κράτους, ο οποίος αναμένεται να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στη βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος και την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της χώρας μας. Για πρώτη φορά, το σύνολο των μηχανισμών που σχετίζονται με τη διευκόλυνση μίας επένδυσης, θα βρίσκεται υπό την εποπτεία και τον συντονισμό ενός φορέα που θα διασφαλίζει ολοκληρωμένη, ταχύτερη και διαφανή εξυπηρέτηση στους ξένους επενδυτές».