Καταπιστεύματα - Μια νέα προοπτική για την Κύπρο
“Death is not the end. There remains the litigation over the estate.”
Ambrose Bierce
Ιωάννης Τελώνης, Σύμβουλος Στρατηγικής
Ο τομέας των καταπιστευμάτων (trusts) έχει αρχίσει να αναπτύσσεται στην Κύπρο εδώ και αρκετό καιρό. Παρόλο που το νομικό αυτό εργαλείο έχει τις ρίζες του στη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία η χρήση του, όπως την ξέρουμε σήμερα, έχει πρώτιστα διαμορφωθεί από το αγγλοσαξονικό δίκαιο. Η βασική του χρήση έγκειται στη διαφύλαξη περιουσιακών στοιχείων για μελλοντικές γενιές, τόσο από τη φορολογία όσο και από τη διασπάθισή τους. Η διαθήκη είναι ένα το πιο γνώριμο σε εμάς είδος trust. Η απουσία μιας διαθήκης μπορεί να οδηγήσει σε μετά θάνατο δικαστικές διαμάχες, όπως αναφέρει και ο Amrose Bierce πιο πάνω.
Η χρήση των trusts είναι ευρέως διαδεδομένη στις ανεπτυγμένες χώρες της Δύσης, όπου χρησιμοποιούνται σε διάφορες μορφές για την προστασία περιουσιακών στοιχείων. Χωρίς υπερβολή, περιουσιακά στοιχεία πολλών δισεκατομμυρίων ευρώ βρίσκονται κάτω από τον έλεγχο χιλιάδων trusts από τα όποια πηγάζουν σημαντικά έσοδα σε δικαιώματα διαχείρισης εκτέλεσης και διαφύλαξής τους. Γι’ αυτό και υπάρχει έντονος ανταγωνισμός στην προσέλκυση τέτοιων σχημάτων.
Ως Κύπρος διαθέτουμε τέσσερα σημαντικά πλεονεκτήματα που διανοίγουν εξαιρετικές προοπτικές για τον τομέα. Το πρώτο πλεονέκτημά μας είναι το νομικό μας σύστημα, που είναι ως γνωστό βασισμένο στο αγγλοσαξονικό δίκαιο. Το δεύτερο πλεονέκτημα είναι το ευνοϊκό φορολογικό πλαίσιο που έχει δημιουργηθεί. Το τρίτο μας πλεονέκτημα είναι η ψηλής ποιότητας νομικές και λογιστικές υπηρεσίες που διαθέτουμε. Το τέταρτο πλεονέκτημα είναι η δυνητική βάση πελατών που έχει δημιουργηθεί στον τομέα διεθνών επιχειρήσεων. Έχουμε λοιπόν όλα τα εχέγγυα για επιτυχία. Γι’ αυτό και πρέπει να είμαστε ιδιαίτερα προσεκτικοί, καθώς προσχωρούμε με την περαιτέρω ανάπτυξη του τομέα.
Η μεγαλύτερη πρόκληση που θα έχουμε καθώς προχωρούμε σχετίζεται με την εποπτεία του τομέα ώστε να αποφύγουμε τα λάθη που έγιναν στο παρελθόν σε άλλους τομείς των χρηματοοικονομικών υπηρεσιών. Επομένως, το πρώτιστο στοιχείο στο οποίο θα πρέπει να επενδύουμε συνεχώς είναι η ενίσχυση του κανονιστικού πλαισίου, που εποπτεύει τους διαχειριστές των trusts. Η σοβαρότητα και η δέσμευση που θα δείξουμε στην εποπτεία και αστυνόμευση θα διασφαλίσει την επιτυχία μας. Μια δεύτερη μεγάλη πρόκληση, αφορά στην επιλογή των προϊόντων που θα επιτρέψουμε να προσφέρονται και να διαχειρίζονται από την Κύπρο. Όπως αναφέρθηκε πιο πάνω, το αντικείμενο των trusts είναι η διατήρηση και προστασία περιουσιακών στοιχείων περιλαμβανόμενης της ελαχιστοποίησης του φορολογικού βάρους. Μια τέτοια προστασία προϋποθέτει, ή θα πρέπει να προϋποθέτει, ότι τα περιουσιακά στοιχεία που βρίσκονται στο trust είναι καθαρά και νόμιμα αποκτηθέντα. Ένα άλλο, σημαντικό στοιχείο, είναι η διαφάνεια που θα πρέπει να διέπει τόσο τους δωρητές όσο και τους δικαιούχους. Η απόκρυψη αυτών των στοιχείων, παρόλο που προσφέρεται σε ορισμένες δικαιοδοσίες, δεν θα πρέπει να προσφέρεται από την Κύπρο αν επιθυμούμε να θεωρούμαστε ως αξιόπιστο κέντρο υπηρεσιών.
Εν κατακλείδι, έχουμε όλα τα εχέγγυα να αναπτύξουμε ένα υποσχόμενο τομέα που θα ενδυναμώσει την ελκυστικότητά μας ως χρηματοοικονομικό κέντρο, νοουμένου ότι θα αποφύγουμε τα λάθη άλλων ανταγωνιστών μας.