O Donald Trump και τα συμφέροντα στην περιοχή
Ιωάννης Τελώνης

“The best argument against democracy is a five minute conversation with the average voter”
Winston S. Churchill
Υποψιάζομαι ότι το πιο πάνω αφοριστικό σχόλιο του Winston Churchill φαντάζει για πολλούς από εμάς ως το πλέον κατάλληλο για το αποτέλεσμα των αμερικάνικων εκλογών. Πέραν όμως, από τους όποιους συναισθηματισμούς, πρέπει να δούμε την επόμενη μέρα. Με τον νέο πρόεδρο και την ομάδα του.
Η αλήθεια είναι ότι εκτός από τους προεκλογικούς μύδρους του κ. Trump δεν έχουμε τίποτε ουσιαστικό, ακόμη. Η νέα διοίκηση είναι υπό διαμόρφωση στα ανώτατα επίπεδα, ενώ χιλιάδες αξιωματούχοι θα πρέπει να διοριστούν κατά τους πρώτους μήνες που θα ακολουθήσουν της ανάληψης της προεδρίας από τον κ. Trump. Επομένως, όσον αφορά στον παράγοντα χρόνο, το πρώτο συμπέρασμα είναι ότι δεν πρέπει να αναμένουμε μια σοβαρή αλλαγή πολιτικής των ΗΠΑ στο σύντομο μέλλον με ό,τι αυτό συνεπάγεται για το πρόβλημά μας.
Το δεύτερο στοιχείο που θα πρέπει να μας προβληματίσει είναι το απρόβλεπτο του χαρακτήρα του νέου προέδρου, σε συνάρτηση με τα όσα παρουσίαζε ως θέσεις του κατά την προεκλογική εκστρατεία. Η τάση του νέου προέδρου για realpolitik - σημειώνω την ευαρέσκεια της Μόσχας και τους «πανηγυρισμούς» του προέδρου Assad - μπορεί να σημαίνει και αναθέρμανση των σχέσεων ΗΠΑ - Τουρκίας. Αυτό θα είναι όντως πρόβλημα, ειδικά αν οι συνομιλίες για το μέλλον του νησιού δεν καταλήξουν. Ευτυχώς για μας το αμερικανικό σύνταγμα έχει ασφαλιστικές δικλείδες, με το Κογκρέσο να διαδραματίζει ρόλο εξισορροποιητή, καθώς απαιτείται η συνεργασία νομοθετικής και εκτελεστικής εξουσίας για να παραχθεί έργο - κάτι με το οποίο είμαστε γνώριμοι από το δικό μας πολιτειακό μοντέλο.
Παρόλο που και τα δυο Σώματα του Κογκρέσου ελέγχονται για την ώρα από το κόμμα του Προέδρου, δεν θα είναι αδύνατο για εμάς να ενεργοποιήσουμε τους φίλους μας στα δυο Σώματα ώστε να έχουμε έγκαιρη αντίληψη των όποιων αλλαγών.
Ο τρίτος παράγοντας που πρέπει να συνυπολογίσουμε είναι τα οικονομικά συμφέροντα των ΗΠΑ στην περιοχή. Αναφέρομαι βέβαια στους υδρογονάνθρακες της περιοχής και την καλύτερη αξιοποίησή τους. Η κυριότερη σύμμαχος των ΗΠΑ στην περιοχή είναι το Ισραήλ, το οποίο αναζητά τρόπους εξαγωγής των αποθεμάτων φυσικού αερίου του. Η Αίγυπτος μια άλλη τοπική δύναμη, σημαντική για τις ΗΠΑ διαθέτει και αυτή μεγάλα αποθέματα φυσικού αερίου, τα οποία όμως προορίζονται για ντόπια κατανάλωση. Επιπλέον, η Αίγυπτος είναι για την ώρα η μόνη χώρα στην περιοχή που διαθέτει υποδομή υγροποίησης αερίου που την καθιστά εναλλακτική επιλογή για εξαγωγή των αποθεμάτων του Ισραήλ και της Κύπρου. Στην εξίσωση αυτή μπαίνει και η Τουρκία που προβάλλεται ως μελλοντικός κύριος αγοραστής του φυσικού αερίου της περιοχής, αλλά και ως προσφερόμενος διακινητής στις αγορές της Ευρώπης.
Η Κύπρος βρίσκεται στο κέντρο αυτού του άξονα ως εν δυνάμει παραγωγός αλλά και κόμβος που ελέγχει τη διακίνηση. Η στάση των ΗΠΑ - ή καλύτερα μια ενδεχόμενη αλλαγή της - περνά από το τόξο των σχέσεων των χωρών αυτών με την αξιοποίηση των κοιτασμάτων αερίου να ενεργεί ως συνδετικό κρίκος. Επομένως, η στάση μας στα θέματα ενέργειας θα καθορίσει σε μεγάλο βαθμό και τη στάση των ΗΠΑ απέναντί μας.