Αν ο Ντόναλντ Τραμπ χάσει τις εκλογές
Ένας άνθρωπος κατάφερε να μονοπωλήσει την προεκλογική περίοδο στις ΗΠΑ, περισσότερο από οποιονδήποτε άλλο στη σύγχρονη πολιτική ιστορία της χώρας. Ξεφτίλισε τους δημοκρατικούς θεσμούς και έριξε τόση λάσπη που θα περάσουν πολλά χρόνια μέχρις ότου καθαρίσει το τοπίο, αν ποτέ γίνει αυτό. Αυτές οι εκλογές ανήκουν στον Ντόναλντ Τραμπ, τον «Ντόνυ», όπως τον αποκαλούσε ο πατέρας του.

Και θα ανήκουν ακόμα περισσότερο έτσι και ηττηθεί την ερχόμενη Τρίτη. Οι δυνάμεις που άφησε να ξεχυθούν στον αέρα, ανοίγοντας τον Ασκό του Αιόλου, θα είναι πολύ δύσκολο να μαζευτούν ξανά. Η σκληρή μάχη δεν πρόκειται να τερματιστεί την ημέρα των εκλογών, πιστεύουν πολιτικοί αναλυτές στις ΗΠΑ.

Αυτοί που προκάλεσαν πρωτοσέλιδα πριν από λίγες ημέρες, απειλώντας αιματηρή επανάσταση και μεγάλη πορεία προς την Ουάσιγκτον έτσι και νικήσει η Χίλαρι Κλίντον, μπορεί να ξεχαστούν. Όμως οι «Τραμπιστές», όπως τους αποκαλούν, θα μείνουν. Οι μάχες κερδίζονται και χάνονται. Πόλεμοι συνεχίζονται για πολλά χρόνια. Στη Βρετανία λένε πως Brexit σημαίνει Brexit και το εννοούν. Αλλά στις ΗΠΑ οι οργισμένοι Αμερικανοί, που θεωρούν ότι αδικήθηκαν, θα παραμείνουν θυμωμένοι και δεν θα τα παρατήσουν έτσι εύκολα.

Θα συνεχίσει να διαμαρτύρεται
Όπως προβλέπουν στην Ουάσιγκτον, αν ο Τραμπ χάσει, το πιο πιθανό είναι ότι θα συνεχίσει να διαμαρτύρεται, θα καταφύγει στη δικαιοσύνη και θα συνεχίσει τις απειλές. Δεν αποκλείεται να ιδρύσει ένα σωματείο με το όνομα Τραμπ σε ολόκληρη τη χώρα ή ακόμα και να δημιουργήσει έναν τηλεοπτικό σταθμό με το όνομά του. Αλλά, ακόμα και αν εξαφανιστεί ντροπιασμένος, θα αφήσει μια κληρονομιά που θα μπορούσε να μεταμορφώσει την αμερικανική πολιτική.

Παρ' όλ' αυτά, ο Τραμπ δεν είναι ο πρώτος που δημιούργησε τέτοιο πανικό στις ΗΠΑ με τα λόγια ή τις πράξεις του. Το 1891 το Λαϊκό Κόμμα μαχόταν για τις μάζες εναντίον των ελίτ που επηρέαζαν και κυριαρχούσαν στην πολιτική σκηνή, ενώ ζητούσε να εκδιωχθούν όλοι οι Κινέζοι εργάτες. Το βιβλίο «The Populist Explosion» του Τζον Τζούντις παρουσιάζει με τον πιο γλαφυρό τρόπο αυτά που συνέβαιναν τότε και που τόσο πολύ μοιάζουν με αυτά που ευαγγελίζεται σήμερα ο Τραμπ.

Το 1964 ο Ρεπουμπλικάνος υποψήφιος Μπάρι Γκολντουότερ -φαίνεται πως το έχουν οι υποψήφιοι του κόμματος αυτού- έκανε μεγάλη εκστρατεία εναντίον των πολιτικών δικαιωμάτων, εναντιώθηκε εναντίον της φιλελεύθερης ελίτ του κόμματός του, ενώ υποστήριξε πως δεν υπάρχει τίποτε το κακό με τον εξτρεμισμό στην προσπάθεια να υπερασπιστεί κανείς την ελευθερία. Έχασε, αλλά η συμπεριφορά του συνέβαλε αποφασιστικά στη μεταμόρφωση του κόμματός του.

Τζορτζ Ουάλας και Πατ Μπιουκάναν
Αλλά, η πιο σύγχρονη μορφή του ακροδεξιού λαϊκισμού στις ΗΠΑ ίσως να ξεκίνησε με τον υποτιθέμενο πρώην Δημοκρατικό Τζορτζ Ουάλας, που το 1968 κατέβηκε ως ανεξάρτητος. Ήταν σφόδρα αντίθετος στις σχέσεις των λευκών με τους μαύρους και στήριξε την οικονομική πολιτική του στην προσπάθεια να ευνοήσει τους δημόσιους υπαλλήλους. Επίσης, προσπάθησε να φέρει προς τη μεριά του τους απλούς εργαζόμενους, τους χαμηλά αμειβόμενους.

Ηττήθηκε, αλλά οι υποστηρικτές του δεν εξαφανίστηκαν. Για πολλά χρόνια ο Πατ Μπιουκάναν -που προσπάθησε να πάρει το χρίσμα του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος- έκανε επιθέσεις εναντίον των πολυεθνικών εταιρειών αλλά και εναντίον εμπορικών συμφωνιών που ευνοούσαν τους μεξικανικής καταγωγής εργάτες. Τα ίδια επαγγέλλεται σήμερα ο Τραμπ. Ο Μπιουκάναν ηττήθηκε, αλλά οι απόψεις του λήφθηκαν υπόψη.

Τι έγινε όταν πρωτοεξελέγη ο Ομπάμα
Μετά την πρώτη νίκη του Μπαράκ Ομπάμα ήρθε στο προσκήνιο το «Tea Party», μια ομάδα ακροδεξιών λαϊκιστών, μέσα από τα σπλάχνα του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος. Απέτυχαν να δώσουν τη νίκη πριν από τέσσερα χρόνια στον Τζον Μακ Κέιν.
Τώρα ο Τραμπ, πάλι από το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα, προσπαθεί να συνδυάσει το παγκόσμιο ελεύθερο εμπόριο με το άκρατο μεταναστευτικό ρεύμα και με την ανησυχία των λευκών για έναν μαύρο Πρόεδρο και την αυξανόμενη επιρροή των μειονοτήτων.

Οι εργαζόμενοι που έχασαν τα σπίτια τους και δυσκολεύονται να σπουδάσουν τα παιδιά τους τον ακούνε με συμπάθεια. Αυτοί που δυσκολεύονται να τα βγάλουν πέρα με τα αυξανόμενα έξοδα στην ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, τις μειωμένες συντάξεις και τις δυσκολίες της ζωής επίσης στρέφονται προς αυτόν. Ο φόβος μήπως οι αποταμιεύσεις πάνε προς όφελος των παράνομων μεταναστών κάνει πολλούς να κοιτάζουν προς τη μεριά του. Ο Τραμπ είναι ο κλασικός Αμερικανός, που προσπαθεί να σου πουλήσει πετρέλαιο στην καλύτερη γι' αυτόν τιμή.

Οι υποστηρικτές του Σάντερς
Οι άνθρωποι που υποστήριξαν τον σοσιαλδημοκράτη Δημοκρατικό Μπέρνι Σάντερς μπορεί να μισούν τον Τραμπ, όμως συμφωνούν με τον πόλεμο που έχει εξαπολύσει στο κατεστημένο και τις επιθέσεις του εναντίον των πλουσίων και των δυνατών. Πολλοί συμφωνούν πως αν η Χίλαρι Κλίντον εκλεγεί μπορεί να τους μπλέξει σε ανεπιθύμητους πολέμους (ο Τραμπ μιλά για Τρίτο Παγκόσμιο Πόλεμο) στη Μέση Ανατολή και σε σύγκρουση με τη Ρωσία.

Αυτό ίσως να μην την ενοχλεί και πάρα πολύ. Σίγουρα όμως την πληγώνει και μόνο το γεγονός ότι αν νικήσει αυτό θα οφείλεται στο ότι αντίπαλός της ήταν ο Ντόναλντ Τραμπ. Το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα σε περίπτωση ήττας του Τραμπ θα υποχρεωθεί να αναθεωρήσει πολλά. Παλιά, στα χρόνια του Ρίγκαν ήταν πολύ καλύτερα οργανωμένο από το Δημοκρατικό, ιδιαίτερα στον χώρο της νεολαίας και τους εθελοντές.

Θα υπάρξουν πολλές συζητήσεις για το τι δεν πήγε σωστά και εκλέχθηκε πάλι, τρίτη στη σειρά φορά, ένας υποψήφιος του Δημοκρατικού Κόμματος - κάτι το πρωτοφανές. Πιο αριστερά ή πιο δεξιά πρέπει να πάει; Το σίγουρο, όμως, είναι πως δεν μπορεί να παρουσιάσει έναν υποψήφιο όπως ο Ντόναλντ Τραμπ. Με οποιονδήποτε άλλο αντίπαλο, η Χίλαρι Κλίντον πολύ δύσκολα θα κέρδιζε στις φετινές εκλογές.
Γ.Σ.