ΟΙ ΑΡΧΕΣ ΔΕΝ ΠΡΑΓΜΑΤΟΠΟΙΗΣΑΝ ΕΔΩ ΚΑΙ ΔΥΟ ΧΡΟΝΙΑ ΟΥΤΕ ΕΝΑΝ ΕΛΕΓΧΟ

Κυνηγούν μάγισσες, άφησαν τη σκόνη…

Παραδοχή ότι δεν προβαίνουν σε αναλύσεις για σκόνη στην παρασκευή χαλλουμιού εδώ και δύο χρόνια, ενώ την ίδια ώρα επιδεικνύουν υπερβάλλοντα ζήλο στο να μοιράζουν πρόστιμα για το διάταγμα, από τα οποία όμως δεν μπήκαν στα ταμεία του κράτους ούτε σεντ…

Το 2015 ενώπιον του Κρατικού Χημείου βρέθηκαν για ανάλυση 30 δείγματα, εκ των οποίων τα 15 ήταν από το ίδιο τυροκομείο

Κι ενώ δαπανήθηκαν τόσα κονδύλια του κράτους για εκπαίδευση του προσωπικού και αγορά του εξοπλισμού, η τεχνογνωσία αυτή έμεινε αναξιοποίητη

Παναγιώτης Γρηγορίου
[email protected]


Εκτεθειμένοι και μη προστατευμένοι από το κράτος είναι οι καταναλωτές, οι οποίοι καταναλώνουν τα τελευταία χρόνια χαλλούμι με άγνωστης ποσότητας σκόνη. Βέβαια οι αρμόδιες Αρχές, οι οποίες είναι υπεύθυνες για να διατάζουν τους ελέγχους… κόπτονται τα δύο τελευταία χρόνια μόνο για το θέμα του πολυσυζητημένου διατάγματος και για το κατά πόσον τηρείται η ποσόστωση γάλακτος που έθεσε το Υπουργείο Εμπορίου στην παραγωγή του χαλλουμιού. Το παράδοξο της υπόθεσης είναι ότι, παρά τα δεκάδες πρόστιμα που μοίρασε το Υπουργείο στα τυροκομεία, εντούτοις, λόγω των λανθασμένων χειρισμών των Αρχών σε σχέση με το διάταγμα που αποκάλυψε η «Σ», στα ταμεία του κράτους δεν μπήκε ούτε ένα σεντ… Το Κρατικό Χημείο, το οποίο είναι αρμόδιο να εξετάζει τα δείγματα που του στέλνουν οι τρεις αρμόδιες υπηρεσίες, οι οποίες καθορίζουν ποιες αναλύσεις θα γίνουν στο χαλλούμι, τα τελευταία δύο χρόνια δεν εξέτασε κανένα απολύτως κομμάτι του προϊόντος για την ύπαρξη σκόνης! Φυσικά, ακόμα και να υπάρχει σκόνη μέσα στο χαλλούμι που καταναλώνουμε, πρέπει αυτό να ξεπερνά το 3% με 5% της ποσόστωσης του γάλακτος που χρησιμοποιείται για την παρασκευή του, ώστε αυτή να είναι σε ανιχνεύσιμο επίπεδο, ενώ δεν υπάρχει καμία μέθοδος στον κόσμο, η οποία να εντοπίζει πιο μικρές ποσότητες.

Διπλασιάστηκαν οι εισαγωγές σκόνης
Όλα αυτά, τη στιγμή που οι παραγωγοί γάλακτος, οι κτηνοτρόφοι, φωνάζουν ότι το γάλα που διαθέτουν στα τυροκομεία αρκεί για την παραγωγή μόνο 13 χιλιάδων τόνων χαλλουμιού ετησίως, και ενώ στην Κύπρο παράγονται 23 χιλιάδες τόνοι χαλλουμιού. Το θέμα συζητήθηκε την Τρίτη στην Επιτροπή Γεωργίας της Βουλής, στην οποία παρουσιάστηκαν στοιχεία που δείχνουν ότι οι εισαγωγές γαλακτόσκονης αυξάνονται τα τελευταία δύο χρόνια, τη στιγμή που οι έλεγχοι έχουν εκμηδενιστεί! Επισημαίνεται ότι στη συζήτηση στη Βουλή τα μέλη της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής ζήτησαν από το Υπουργείο Εμπορίου τη μεθοδολογία και το πρωτόκολλο που ακολουθεί για το ποια τυροκομεία θα ελεγχθούν και ποιες παράμετροι θα αναλυθούν από κάθε τυροκομείο, με το Υπουργείο να μη δίνει καμία απάντηση…


Τα μισά από ένα τυροκομείο…
Η εμμονή του Υπουργείου Εμπορίου για το διάταγμα της ποσόστωσης του χαλλουμιού φαίνεται και στο γεγονός ότι το 2015, ενώπιον του Κρατικού Χημείου βρέθηκαν για ανάλυση 30 δείγματα, εκ των οποίων τα 15 ήταν από το ίδιο τυροκομείο! Όμως, κανένα από αυτά τα δείγματα δεν εξετάστηκε για σκόνη ή έγιναν άλλες αναλύσεις. Όσον αφορά το 2016, μέχρι την προηγούμενη εβδομάδα εξετάστηκαν 18 δείγματα και πάλι κανένα για σκόνη.

Δεν ξέρουν τη χρήση
Επισημαίνεται ότι για τον έλεγχο του χαλλουμιού αρμόδιες υπηρεσίες είναι το Υπουργείο Εμπορίου και συγκεκριμένα η Υπηρεσία Ανταγωνισμού και Προστασίας Καταναλωτών, οι Υγειονομικές Υπηρεσίες του Υπουργείου Υγείας και οι Κτηνιατρικές Υπηρεσίες του Υπουργείου Γεωργίας. Παρά όμως την αλματώδη αύξηση των εξαγωγών της γαλακτόσκονης, καμιά αρμόδια Αρχή δεν έστειλε δείγματα για ανάλυση… Τα στοιχεία της Στατιστικής Υπηρεσίας δείχνουν ότι το 2010 εισήχθησαν 500.142 κιλά σκόνης, το 2011 εισήχθησαν 507.740, το 2012 εισήχθησαν 867.179, το 2013 εισήχθησαν 993.069, το 2014 εισήχθησαν 1.274.847 και το 2015 εισήχθησαν 1.674.194 κιλά. Επιπρόσθετα, οι Υγειονομικές και οι Κτηνιατρικές Υπηρεσίες, καθώς πρόκειται για τρόφιμο, θα μπορούσαν εύκολα να γνωρίζουν τη χρήση και την ιχνηλασιμότητά του αλλά δεν προβαίνουν σε τέτοιους ελέγχους.


Ανέπτυξαν μέθοδο που
δεν αξιοποίησαν
Στο παρελθόν, το έργο των Αρχών για εντοπισμό της σκόνης δεν ήταν καθόλου εύκολο, καθώς μέχρι πρότινος δεν υπήρχε μέθοδος που να ανιχνεύει τη σκόνη γάλακτος στο χαλλούμι. Μιλώντας στη «Σ» ο Ανώτερος Χημικός του Γενικού Χημείου του Κράτους, Στέλιος Γιαννόπουλος, ανέφερε ότι μετά την πρωτοβουλία του Κρατικού Χημείου, του τότε Οργανισμού Γάλακτος και του Τμήματος Γεωργίας, οι κυπριακές Αρχές ήρθαν σε επαφή με το Πανεπιστήμιο του Μιλάνου καθώς στην Ιταλία αντιμετώπιζαν ανάλογο πρόβλημα με την πρόσμιξη σκόνης στην παρασκευή της μοτσαρέλας. «Κάναμε μια συνεργασία μαζί τους και μαζέψαμε πρότυπα δείγματα χαλλουμιού, τα οποία μεταφέρθηκαν στο Μιλάνο και εκεί αναπτύχθηκε η εν λόγω μέθοδος. Εκπαιδεύτηκαν οι λειτουργοί μας και ήρθαμε στην Κύπρο, όπου και την εφαρμόσαμε», σημείωσε ο κ. Γιαννόπουλος. Αυτή όμως η μέθοδος δεν είναι αλάνθαστη, καθώς, όπως μας ανέφερε ο Ανώτερος Χημικός, δεν μπορεί να εντοπίσει ποσότητες κάτω του 3%- 5% της γαλακτόσκονης στο μείγμα γάλακτος που χρησιμοποιήθηκε για την παρασκευή του χαλλουμιού. Κι ενώ δαπανήθηκαν τόσα κονδύλια του κράτους για εκπαίδευση του προσωπικού και αγορά του εξοπλισμού, η τεχνογνωσία αυτή έμεινε αναξιοποίητη. Ο κ. Γιαννόπουλος επεσήμανε ότι τα τελευταία χρόνια δεν ζητήθηκε από καμία αρμόδια υπηρεσία να ελέγξει το Χημείο για σκόνη σε χαλλούμι. «Προβαίνουμε σε όλων των ειδών αναλύσεις, όπως μικροβιολογικές, λίπους, υγρασίας, θερμίδων και άλλες, αν βέβαια μας ζητηθεί», σημείωσε ο Ανώτερος Χημικός.

Ζητούν ελέγχους και οι Τυροκόμοι
Ο Σύνδεσμος Τυροκόμων ζητά όπως γίνουν άμεσα οι ενδεδειγμένοι έλεγχοι και όσοι διαπιστωθεί ότι παρανομούν, να τιμωρηθούν παραδειγματικά. Μιλώντας στη «Σ» ο Πρόεδρος του Συνδέσμου, Γιώργος Πέτρου, τόνισε ότι οι οργανωμένοι τυροκόμοι είναι οι πρώτοι οι οποίοι διαμαρτυρήθηκαν για τη σκόνη. «Χωρίς όμως στοιχεία και αποδείξεις δεν μπορεί να κατηγορείται κανένας», πρόσθεσε ο κ. Πέτρου. Όσον αφορά την ύπαρξη στην αγορά χαλλουμιών με σκόνη, ο κ. Πέτρου σημείωσε ότι για την ώρα δεν υπάρχουν αποδείξεις αλλά μόνο κάποιες ενδείξεις. «Υπάρχουν στην αγορά μαζικά ή μεμονωμένα, χαλλούμια τα οποία πωλούνται €4,5 με €5 το κιλό. Αυτές οι τιμές είναι σίγουρα κάτω του κόστους και σίγουρα δημιουργούνται αρκετές υποψίες», επεσήμανε ο Πρόεδρος των Τυροκόμων. Επιπρόσθετα ο κ. Πέτρου σημείωσε ότι είχαν πρόσφατα συνάντηση με τον προϊστάμενο των Υγειονομικών Υπηρεσιών, Αλβέρτο Καρή, κατά την οποία συζητήθηκε και το θέμα της γαλακτόσκονης.

«Τεράστιο θέμα»
«Πρόκειται για ένα τεράστιο θέμα, στο οποίο όμως κανένας δεν δίνει τη δέουσα σημασία», σχολίασε στη «Σ» ο Γενικός Διευθυντής του Παγκύπριου Οργανισμού Αγελαδοτρόφων (ΠΟΑ), Νίκος Παπακυριακού. Ο Γ.Δ. του ΠΟΑ κάκισε το γεγονός ότι οι Αρχές τα τελευταία χρόνια δεν πραγματοποιούν ελέγχους για το θέμα αλλά μόνο σκέφτονται πώς θα «τιμωρήσουν» όλους όσοι παράγουν χαλλούμι εκτός του διατάγματος. Την ίδια στιγμή ο κ. Παπακυριακού ανέφερε ότι κανένας δεν ξέρει τις ποσότητες της σκόνης που εισάγονται ετησίως, καθώς τα στοιχεία τα οποία υπάρχουν διαθέσιμα δεν είναι σαφές ότι ευσταθούν, αφού υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να έρχονται στην Κύπρο πολλά κιλά, τα οποία να μην εγγράφονται.

«Ελέγξετε τις καντίνες»
«Οι περισσότερες ποσότητες χαλλουμιών που παράγονται από σκόνη εντοπίζονται σε καντίνες και άλλους χώρους, στους οποίους οι Αρχές δεν πραγματοποιούν καθόλου ελέγχους. Στην αγορά δεν διατίθενται μεγάλες ποσότητες χαλλουμιού με σκόνη», επεσήμανε ο κ. Παπακυριακού. Για την αντιμετώπιση του φαινομένου ο Γ.Δ. του ΠΟΑ ανέφερε ότι πρέπει να θεσπιστεί νομοθεσία, ώστε να ελέγχονται ποιος εισάγει και πού καταλήγουν οι ποσότητες σκόνης, ενώ την ίδια στιγμή η νομοθεσία να επιβάλλει όπως στις ετικέτες των χαλλουμιών αναγράφεται αν υπάρχει σκόνη και το ποσοστό της. Επιπλέον ο κ. Παπακυριάκου εισηγήθηκε να γίνει 3μελής επιτροπή, ώστε να εξετάσει πού κατέληξε όλη αυτή η σκόνη και αν ο Κύπριος καταναλωτής, χωρίς να το γνωρίζει, κατανάλωσε ποσότητες σκόνης.

Δεν ξέρουν οι αρμόδιες Αρχές
Ανάλογη ήταν και η τοποθέτηση του προέδρου του Συνδέσμου Κτηνοτρόφων Πάφου, Ευαγόρα Χρυσάνθου, ο οποίος σε δηλώσεις του είπε ότι οι αρμόδιες Αρχές δεν ήταν σε θέση να δώσουν στοιχεία για την εισαγωγή γαλακτόσκονης στην Κύπρο, η οποία τετραπλασιάστηκε, όπως είπε. Ο κ. Χρυσάνθου είπε πως με τη σημερινή παραγωγή νωπού γάλακτος, είτε αγελαδινού είτε αιγοπρόβειου, η δικαιολογημένη παραγωγή χαλλουμιού θα έπρεπε να ανέρχεται σε 13.000 τόνους, ενώ η παραγωγή μας σήμερα είναι 23.000 τόνους. «Αυτό είναι κάτι το απαράδεκτο», πρόσθεσε, συμπληρώνοντας ότι η γαλακτόσκονη εισάγεται από τρεις έμπορους στην Κύπρο.


Η γαλακτόσκονη
Επισημαίνεται ότι, όσον αφορά τη σκόνη γάλακτος, πρόκειται για γάλα, από το οποίο έχει εξατμιστεί όλο το νερό που περιείχε. Η εξάτμιση γίνεται με το ράντισμα του γάλακτος πάνω σε πολύ ζεστές επιφάνειες. Το γάλα σε σκόνη έχει τη χαρακτηριστική γεύση και οσμή του γάλακτος και αντικαθιστά σε πολλές επαγγελματικές εφαρμογές το φρέσκο γάλα, χωρίς εκπτώσεις στη γεύση και την ποιότητα των τελικών προϊόντων. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί στη ζαχαροπλαστική, την αρτοποιία και τη μαγειρική. Επιτρέπεται να την καταναλώνει ο άνθρωπος ενώ χρησιμοποιείται και ως ζωοτροφή. Η χρήση της επιτρέπεται σε προϊόντα όπως το γιαούρτι, το παγωτό, τα τυριά, ενώ μπορεί να χρησιμοποιηθεί και στη ζαχαροπλαστική. Η πρόσμιξή της, όμως, στο μείγμα αιγινού, πρόβειου και αγελαδινού γάλακτος, που χρησιμοποιείται για την παρασκευή του χαλλουμιού, απαγορεύεται όπως αναφέρει ρητά το πρότυπο του χαλλουμιού και γι’ αυτό οι Αρχές θα πρέπει να λάβουν τα μέτρα τους. Για την πληροφόρηση του κοινού αναγράφεται στις ετικέτες αρκετών προϊόντων ότι υπάρχει σκόνη με την ένδειξη «milk protein» (πρωτεΐνη γάλακτος), η οποία ουσιαστικά είναι η γαλακτόσκονη. Οι 1700 περίπου τόνοι σκόνης που εισήχθησαν το 2015, με βάση την πυκνότητά της, όταν αυτή μετατραπεί σε γάλα μπορεί να δώσει πάνω από 50 εκατομμύρια λίτρα, μια ποσότητα που αναλογεί περίπου στο ένα πέμπτο της παραγόμενης ποσότητας γάλακτος στην Κύπρο ετησίως.