Πώς θα γίνει η μεταρρύθμιση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης

Φέσι €0,5 δις από τους Δήμους

Αποκαλυπτικό: Τι αναφέρει η μελέτη της Notaria International

- Μείωση των Δήμων από 30 σε 22 (το ακραίο σενάριο από 30 σε 12). Συνολικό ετήσιο εισόδημα των Δήμων: €256 εκατ.
- Λειτουργικά έξοδα: €267 εκατ.
- Ετήσιοι τόκοι: €11,73 εκατ.
- Xρέος: €460 εκατ.


Τοπικό σύμπλεγμα
- Παραμονή μιας πρωτοβάθμιας Τοπικής Αρχής
- Εξοικονόμηση πόρων και αύξηση της ποιότητας παροχής υπηρεσιών στον πολίτη
- Διακυβέρνηση από αιρετό Σώμα
- Διοίκηση από τεχνοκρατικά και διευθυντικά Σώματα

· Δημιουργούνται δύο τύποι συμπλεγμάτων
· Ποιοι Δήμοι συγχωνεύονται
· Τα νέα κοινοτικά συμπλέγματα


Το Capital Today, λίγες εβδομάδες πριν από τις δημοτικές εκλογές της 18ης Δεκεμβρίου του 2016, πραγματοποιεί έρευνα για τους σχεδιασμούς αναφορικά με τη μεταρρύθμιση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Στο ρεπορτάζ καταγράφονται οι μεταρρυθμίσεις που τροχοδρομούνται στην Τοπική Αυτοδιοίκηση και τα επικρατέστερα σενάρια που επεξεργάζεται η κυβέρνηση για μείωση του αριθμού των Δήμων.

ΤΟΥ ΣΩΚΡΑΤΗ ΙΩΑΚΕΙΜ

Σε δύο τύπους συμπλεγμάτων, το επαρχιακό και το τοπικό, προσανατολίζεται πλέον η κυβέρνηση για το μοντέλο μεταρρύθμισης της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Με βάση τους κυβερνητικούς σχεδιασμούς το επαρχιακό σύμπλεγμα θα είναι υπεύθυνο για την έκδοση πολεοδομικών και οικοδομικών αδειών, τις αποχετεύσεις, την υδατοπρομήθεια και τα όμβρια ύδατα, καθώς και τους χώρους υγειονομικής ταφής απορριμμάτων και υπολειμμάτων.

Σε ό,τι αφορά το τοπικό σύμπλεγμα, αυτό χωρίζεται σε τρεις κατηγορίες που περιλαμβάνουν το δημοτικό, το κοινοτικό και το μεικτό σύμπλεγμα στο οποίο θα ενσωματωθούν Δήμοι και κοινότητες. Με βάση κυβερνητικό έγγραφο το οποίο εξασφάλισε το Capital Today, η φιλοσοφία του τοπικού συμπλέγματος προβλέπει την παραμονή μιας πρωτοβάθμιας Τοπικής Αρχής. Στόχος, όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά, είναι η αύξηση της παραγωγικής δυναμικότητας και του προϊόντος του νέου συστήματος (Σύμπλεγμα), μέσω του επιμερισμού του σταθερού κόστους (οικονομίες κλίμακας). Αυτό εκτιμάται ότι θα εξοικονομήσει πόρους και θ’ αυξήσει την ποιότητα παροχής υπηρεσιών στον πολίτη, στη βάση προκαθορισμένων δεικτών απόδοσης/ποιότητας.

Στο τοπικό σύμπλεγμα θα υπάρχει διακυβέρνηση από αιρετό Σώμα και διοίκηση από τεχνοκρατικά και διευθυντικά σώματα. Το τοπικό σύμπλεγμα θα είναι υπεύθυνο για τις πιο κάτω αρμοδιότητες:

· Συλλογή στερεών αποβλήτων
· Διαχείριση κήπων & χώρων πρασίνου
· Διαχείριση χώρων στάθμευσης
· Δημοτική αστυνόμευση
· Δημόσια υγεία
· Συντήρηση οδικού δικτύου
· Πολιτιστικά θέματα
· Οικονομικά, φορολογικά και έλεγχος.

Ενδεικτικά για τους Δήμους θα υπάρχει διακυβέρνηση και γραμματεία, ενώ θα δημιουργηθούν άλλα πέντε τμήματα τα οποία θα αφορούν στο γραφείο εξυπηρέτησης και πληροφόρησης του Πολίτη, την έκδοση εμπορικών ή άλλων αδειών, θέματα ανάπτυξης και τουρισμού, ευρωπαϊκά θέματα και το Τμήμα Δημοσίων Σχέσεων.

Σε ό,τι αφορά τις κοινότητες, ανάλογα με τις ιδιαίτερες ανάγκες της κάθε κοινότητας θ’ αποφασίζεται αν πρέπει να υπάρχει μια μικρή δομή για την καλύτερη εξυπηρέτηση των κατοίκων της κοινότητας. Ο κανόνας είναι ότι, όλες οι υπηρεσίες στις Κοινότητες πρέπει να μεταφέρονται στα Συμπλέγματα.
Εκσυγχρονισμός και απόδοση
Στόχος της κυβέρνησης είναι ο εκσυγχρονισμός του συστήματος τοπικής διακυβέρνησης και ο εκσυγχρονισμός του ρυθμιστικού, εποπτικού και συντονιστικού πλαισίου της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και στρατηγική επιδίωξη η αποτελεσματική και αποδοτική παροχή υπηρεσιών στον πολίτη. Αυτό θα έχει ως στρατηγικό αποτέλεσμα, ο πολίτης ν’ απολαμβάνει περισσότερες και πιο ποιοτικές υπηρεσίες, με το χαμηλότερο δυνατό κόστος, ανεξαρτήτως του τόπου διαμονής του, κατά τρόπο, βιώσιμο, διαφανή και δίκαιο.
Στρατηγικός στόχος είναι και η αναδιοργάνωση του υπουργείου Εσωτερικών, το οποίο ρυθμίζει το πλαίσιο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, σχεδιάζει τη στρατηγική και καθοδηγεί και αναλαμβάνει δράση σε στρατηγικό επίπεδο (εθνικός αναπτυξιακός σχεδιασμός, μεγάλα έργα κ.ά.).
Ο ρόλος των επαρχιακών διοικήσεων, σε σχέση με την Τοπική Αυτοδιοίκηση, αλλάζει δραστικά και αποκτά, κυρίως, επιτελικό, εποπτικό και υποστηρικτικό χαρακτήρα. Τα υπόλοιπα Υπουργεία, μετά τη μεταρρύθμιση, συνεργάζονται στενά με το ΥΠΕΣ, το οποίο έχει την ευθύνη της διασφάλισης της εύρυθμης λειτουργίας του συστήματος Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Με γνώμονα όλα τα πιο πάνω, το υπουργείο Εσωτερικών υλοποιεί ένα πρόγραμμα αναδιοργάνωσης του συστήματος συντονισμού και εποπτείας της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, επιδιώκοντας την ευθυγράμμιση των περιφερειακών/τοπικών στρατηγικών στόχων με το γενικότερο εθνικό πλαίσιο στρατηγικής.
Σε ό,τι αφορά θέματα στρατηγικής μεταρρύθμισης αυτά αφορούν:
· Οικονομική απεξάρτηση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης από την κυβέρνηση
· Διαχείριση των δανειακών υποχρεώσεων της Τοπικής αυτοδιοίκησης
· Αξιολόγηση συμπλεγμάτων βάσει κριτηρίων και δεικτών επίδοσης
· Μεταφορά υπηρεσιών από την κεντρική κυβέρνηση στην Τοπική Αυτοδιοίκηση
· Θέματα προσωπικού (σχέδια κινητικότητας)
· Χρονοδιάγραμμα υλοποίησης μεταρρύθμισης

Σήμερα, υπάρχουν στην Κύπρο συνολικά 30 Δήμοι με 601.529 κατοίκους και μέσο όρο τα 20.051 άτομα ανά Δήμο. Επίσης, υπάρχουν άλλες 352 κοινότητες με 238.785 κατοίκους και μέσο όρο τα 676 άτομα ανά κοινότητα. Η κρατική χορηγία ανέρχεται στα €52 εκατ. για τους Δήμους και στα €14 εκατ. για τις κοινότητες, ενώ ποσό €22 εκατ. απορροφάται από τον κρατικό κορβανά για αναπτυξιακά έργα Δήμων και Κοινοτήτων.

Στο έγγραφο το οποίο εξασφαλίσαμε υπάρχουν καταγραμμένα και κάποια σενάρια τα οποία αφορούν συγχωνεύσεις Δήμων και κοινοτήτων. Συγκεκριμένα:

ΕΠΑΡΧΙΑ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ
· Δήμος Λευκωσίας με Δήμους Αγίου Δομετίου και Έγκωμης
· Δήμος Αγλαντζιάς με Δήμους Ιδαλίου, Λατσιών και Γερίου
· Δήμος Λακατάμειας με Δήμο Τσερίου και Κοινότητα Ανθούπολης
· Δήμος Στροβόλου παραμένει ως έχει.

Προβλέπονται επίσης άλλα 9 κοινοτικά συμπλέγματα που αφορούν 94 συνολικά κοινότητες στην επαρχία Λευκωσίας και συγκεκριμένα:

Α) Σύμπλεγμα Σολιάς
(13) Σπήλια, Κακοπετριά, Γαλάτα, Ευρύχου, Καλιάνα, Κοράκου, Τεμπριά, Κούρδαλι, Άγιος Θεόδωρος, Λινού-Φλάσου, Κατύδατα, Σινά Όρος.
Β) Σύμπλεγμα Μαραθάσας
(8) Πεδουλάς, Μουτουλάς, Καλοπαναγιώτης, Οίκος, Γερακιές, Κάμπος, Τσακκίστρα, Μηλικούρι.
Γ) Σύμπλεγμα Τηλλυριάς
(5) Κάτω Πύργος, Πάνω Πύργος, Παχύαμμος, Μοσφίλι, Πηγαίνια.
Δ) Σύμπλεγμα Πιτσιλιάς
(14) Παλαιχώρι (Ο), Παλαιχώρι (Μ), Ασκάς, Απλίκι, Φαρμακάς, Καμπί, Φτερικούδι, Αληθινού, Άλωνας, Λαγουδερά, Σαράντι, Λειβάδια, Πολύστυπος, Πλατανιστάσα.
Ε) Σύμπλεγμα Λεκανοπέδιου Μόρφου - Αστρομερίτη
(15) Ακάκι, Αστρομερίτης, Βυζακιά, Κουτραφάς, Νικητάρι, Περιστερώνα, Ποτάμι, Καννάβια, Αγία Ειρήνη, Άγιος Γεώργιος Καυκάλλου, Αγία Μαρίνα, Ξυλιάτος, Κάτω Μονή, Ορούντα.
Ζ) Σύμπλεγμα Δυτικής Λευκωσίας
(6) Άγιοι Τριμιθιάς, Δένεια, Κοκκινοτριμιθιά, Μάμμαρι, Μένοικο, Παλιομέτοχο.
Η) Σύμπλεγμα Ταμασού
(11) Δευτερά (Π), Δευτερά (Κ), Ανάγυια, Αναλιόντας, Επισκοπειό, Εργάτες, Καμπιά, Καπέδες, Πέρα, Πολιτικό, Ψημολόφου.
Θ) Σύμπλεγμα Νοτιοανατολικής Λευκωσίας
(11) Αλάμπρα, Αγία Βαρβάρα, Νήσου, Π. Χωριό, Ποταμιά, Σια, Κοτσιάτης, Μαρκί, Λυθροδόντας, Μαθιάτης, Λύμπια.
Ι) Σύμπλεγμα Ορεινής
(11) Άγιος Επιφάνειος, Άγιος Ιωάννης, Μαλούντα, Αγροκηπιά, Αρεδιού, Γούρρι, Καλό Χωριό, Κλήρου, Λαζανιά, Μιτσερό, Φικάρδου.

Σε ό,τι αφορά στην επαρχία Λάρνακας γίνεται διαχωρισμός με βάση τις ακόλουθες περιοχές:
Α) ΠΕΡΙΟΧΗ 1
(3) Ξυλοτύμπου, Ξυλοφάγου, Ορμήδεια.
Β) ΠΕΡΙΟΧΗ 2
(3) Δήμος Αθηαίνου, Τρούλλοι, Αβδελλερό.
Γ) ΠΕΡΙΟΧΗ 3
(5) Δήμος Λειβαδιών, Δήμος Αραδίππου, Ορόκλινη, Κελλιά, Πύλα.
Δ) ΠΕΡΙΟΧΗ 4
(2) Δήμος Λάρνακας, Δήμος Δρομολαξιάς - Μενεού.
Ε) ΠΕΡΙΟΧΗ 5
(11) Κίτι, Περβόλια, Μεννόγια, Τερσεφάνου, Αλαμινός, Μαζωτός, Αγγλισίδες, Αναφωτία, Αλεθρικό, Κιβισίλι, Κοφίνου.
Ζ) ΠΕΡΙΟΧΗ 6
(8) Δελίκηπος , Κόρνος, Πυργά, Μοσφιλωτή, Ψευδάς, Αγία Άννα, Καλό Χωριό, Κλαυδιά.
Η) ΠΕΡΙΟΧΗ 7
(10) Δήμος Πάνω Λευκάρων, Λάγια, Βάβλα, Μελίνη, Άγιοι Βαβατσινιάς,
Βαβατσινιά, Ορά, Οδού, Κάτω Δρυς, Κάτω Λεύκαρα.
Θ) ΠΕΡΙΟΧΗ 8
(9) Άγιος Θεόδωρος, Μαρώνι, Ψεματισμένος, Ζύγι, Μαρί, Τόχνη, Σκαρίνου, Χοιροκοιτία, Καλαβασός.

Σχετικά με τις υπόλοιπες επαρχίες το υπουργείο Εσωτερικών και η κυβέρνηση δεν κατέθεσαν ακόμη τις απόψεις τους λόγω των μεγάλων αντιδράσεων που παρατηρήθηκαν στην επαρχία Λάρνακας. Ωστόσο, όπως πληροφορούμαστε, υπάρχει πρόθεση απορρόφησης του Δήμου Μέσα Γειτονιάς από τον Δήμο Λεμεσού, συγχώνευση των Δήμων Γερμασόγειας και Αγίου Αθανασίου και πρόθεση όπως τα Πολεμίδια γίνουν ένας Δήμος και συγχωνευτούν με γειτονικές κοινότητες.

Σε ό,τι αφορά στην Πάφο στο ιδανικό σενάριο ο Δήμος Πάφου συγχωνεύεται με τους Δήμους Γεροσκήπου και της Πέγειας και η Πόλη Χρυσοχούς μετατρέπεται σε Δήμος με όλες τις γειτονικές κοινότητες.

Αναφορικά με την επαρχία της ελεύθερης Αμμοχώστου για την οποία θεωρείται βέβαιο πως θα υπάρξουν αντιδράσεις, το ιδανικότερο σενάριο θα ήταν η συγχώνευση των Δήμων Παραλιμνίου, Αγίας Νάπας και Δερύνειας. Ο Δήμος Σωτήρας να καταργηθεί και να γίνει νέος Δήμος με τη συμπλεγματοποίηση με γειτονικές κοινότητες όπως Φρέναρος και Λιοπέτρι.

Δεν συνεργάζονται οι Δήμοι
Το Capital Today εξασφάλισε επίσης τη μελέτη που διενήργησε για λογαριασμό της Ένωσης Δήμων και Κοινοτήτων Κύπρου η ιταλική εταιρεία Notaria International, η οποία προβλέπει τη μείωσή τους από 30 σε 22 και με το ακραίο σενάριο από τους 30 σε 12. Σύμφωνα με τη μελέτη το συνολικό ετήσιο εισόδημα των Δήμων είναι σήμερα τα €256 εκατ. και τα λειτουργικά τους έξοδα τα €267 εκατ. Επιπρόσθετα, οι Δήμοι καταβάλλουν ετησίως τόκο που ανέρχεται στα €11,73 εκατ. Το ποσό αυτό αντιστοιχεί σε χρέος που ανέρχεται σε €480 εκατ.
Η μελέτη καταδεικνύει χαμηλό επίπεδο συνεργασίας μεταξύ Δήμων και μεταξύ Δήμων και Κοινοτήτων. Επίσης, καταδεικνύει ότι με τις επιμέρους συμβάσεις των Επαρχιακών Διοικήσεων ή άλλων φορέων για μια σειρά από υπηρεσίες και δραστηριότητες, δεν εξασφαλίζεται βελτιωμένη εξυπηρέτηση προς τους πολίτες, αλλά ούτε και μείωση εξόδων.
Φαίνεται επίσης, η ανάγκη για βελτιστοποίηση και διεύρυνση του πεδίου δράσης στην Πολεοδομία και οικοδομικές Αρχές, υγειονομικές υπηρεσίες και δημοτική αστυνομία.

Νέες υποδομές
Παράλληλα η μελέτη αναδεικνύει κάποιες διαδικασίες ή υποδομές που δεν υπάρχουν σήμερα και που η δημιουργία τους είναι θεμελιώδης για τη βελτίωση της υφιστάμενης κατάστασης σε Δήμους και Κοινότητες όπως:

Ενιαίο Ληξιαρχείο-Μητρώο Πολιτών: Εδώ θα δηλώνονται οι γεννήσεις, οι γάμοι, οι θάνατοι και άλλα. Θα μπορούσαν επίσης να προστεθούν πληροφορίες σχετικά με την καταβολή φόρων και πληρωμές υπηρεσιών π.χ. σκυβάλων. Αυτό θα έλυνε ένα βασικό πρόβλημα των Δήμων, δηλαδή την αδυναμία τους να γνωρίζουν τους δημότες και τις μετακινήσεις του πληθυσμού, κάτι το οποίο εμποδίζει τον προγραμματισμό, την παροχή των σωστών υπηρεσιών και τον εξορθολογισμό των εξόδων.

Υπηρεσία εξασφάλισης των εσόδων και αύξησης των πηγών εισοδήματος: Θα ελέγχει και θα συντονίζει διάφορα τμήματα, π.χ. υγειονομικές υπηρεσίες και δημοτικούς χώρους στάθμευσης, δημοτική αστυνομία για την εξασφάλιση απλήρωτων φόρων ή άλλων οφειλών. Θα διαθέτει τμήμα το οποίο να μελετά τις ανάγκες της πολιτείας και την εξεύρεση καινοτόμων πηγών εσόδων.

Πλατφόρμα ηλεκτρονικής διακυβέρνησης: Θα εξασφαλίζει επικοινωνία ανάμεσα στους συντελεστές της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και μεταξύ Τοπικής Αυτοδιοίκησης και κεντρικής κυβέρνησης, με ελεγχόμενη προσβασιμότητα δεδομένων. Μερικοί τομείς εφαρμογής της θα είναι τα πιστοποιητικά γέννησης, έκδοση ταυτότητας και διαβατηρίου, έκδοση άδειας οδηγού, φορολογικές δηλώσεις, αιτήσεις επιστροφής φόρου και αιτήσεις για άδεια οικοδομής.

Εξοικονόμηση πόρων
Η εφαρμογή των πιο πάνω προτάσεων θα παραγάγει, σύμφωνα με τη μελέτη, σε χρονικό πλαίσιο δυόμιση ετών συνολική εξοικονόμηση €138,3 εκατ. συν τις εξοικονομήσεις λόγω της ενοποίησης η οποία κατανέμεται ως εξής:

· Από τη βελτίωση της διαδικασίας και την αύξηση της παραγωγικότητας, εκτιμάται ότι θα επιτευχθεί μια συνολική εξοικονόμηση €67,8 εκατ.
· Από τη διαμόρφωση και ρύθμιση της σωστής και αποτελεσματικής συνεργασίας μεταξύ Δήμων και μεταξύ Δήμων και Κοινοτήτων, η μελέτη εκτιμά την επίτευξη μιας συνολικής εξοικονόμησης €70,5 εκατ.
· Από την ενοποίηση των Δήμων, η μελέτη καταδεικνύει μια συνολική εξοικονόμηση €14 εκατ. και μετακίνηση 222 ατόμων στην ήπια προσέγγιση, ενώ με την επιθετική προσέγγιση μια συνολική εξοικονόμηση των €59 εκατ. και μετακίνηση 1.223 ατόμων. Σήμερα απασχολούνται στους Δήμους συνολικά 2.843 πρόσωπα.

Η μελέτη εισηγείται παράλληλα και συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα εφαρμογής σε τρεις φάσεις:

Φάση 1: Να σταθεροποιηθεί η υφιστάμενη διοικητική πλατφόρμα υπηρεσιών με τη βελτιστοποίηση και τη βελτίωση των διαδικασιών που παραδίδονται. Θα χρειαστεί να συμπληρωθούν δύο έτη από την εναρκτήρια ημερομηνία του έργου για την ολοκλήρωσή του.

Φάση 2: Να δημιουργηθεί μια γόνιμη συνεργασία μεταξύ των Δήμων και μεταξύ των Δήμων και των Κοινοτήτων. Κατά τη διάρκεια αυτής της φάσης, θα δημιουργηθεί ένα σύνολο 18 συμπλεγμάτων σε ολόκληρη την επικράτεια της Δημοκρατίας, στην οποία οι υφιστάμενοι πόροι των Δήμων και Κοινοτήτων θα μοιραστούν μεταξύ τους. Αυτή η φάση θα αρχίσει έξι μήνες μετά την έναρξη της πρώτης φάσης και θα διαρκέσει περίπου δύο έτη.
Φάση 3: Να καταστεί δυνατή η ενοποίηση Δήμων, με αποτέλεσμα να μειωθεί ο συνολικός αριθμός τους από 30 που είναι σήμερα σε 22 ή 12 ανάλογα με την πολιτική απόφαση. Η φάση αυτή μπορεί να αρχίσει μετά την ολοκλήρωση της πρώτης φάσης και να διαρκέσει περίπου ενάμιση χρόνο. Το χρονικό πλαίσιο αυτής της φάσης θα εξαρτηθεί από τις δυναμικές βελτίωσης και λειτουργικότητας των δύο συμπλεγμάτων που θα προηγηθούν.

Η έκθεση του Συμβουλίου της Ευρώπης
Πέραν των πιο πάνω, άξια αναφοράς είναι και τα όσα καταγράφονται στην έκθεση της Επιτροπής Παρακολούθησης του Κογκρέσου Τοπικών και Περιφερειακών Αρχών, του Συμβουλίου της Ευρώπης, σε συνέχεια σχετικής επίσκεψης που πραγματοποιήθηκε στην Κύπρο.

Τα συμπεράσματα και εισηγήσεις της έκθεσης έχουν ως ακολούθως:

- Η ξεκάθαρη αναγνώριση των Τοπικών Αρχών στο Σύνταγμα (της Κύπρου) συνιστάται ανεπιφύλακτα. Οι εισηγητές κατά την επίσκεψή τους, δεν αντιμετώπισαν αβεβαιότητα ή φόβο για κατάργηση ή για υποχρεωτική συγχώνευση Τοπικών Αρχών. Όμως, η συνταγματική κατοχύρωση της τοπικής διακυβέρνησης μπορεί να εγγυηθεί το δικαίωμα των τοπικών κοινωνιών για αυτοδιοίκηση. Επιπρόσθετα, μια επιτυχής διαδικασία επανένωσης θα μπορούσε να επηρεάσει το νομικό και διοικητικό καθεστώς των υφιστάμενων δήμων και κοινοτήτων και η ρητή αναγνώριση θα τους παρείχε συνταγματική διασφάλιση.
- Για να ενδυναμωθεί η συνταγματική κατοχύρωση των Τοπικών Αρχών, θα άξιζε να παρασχεθεί ξεκάθαρη αναγνώριση του συνταγματικού καθεστώτος τους. Οι σχετικοί νόμοι θα πρέπει να ενισχύσουν τη νομοθετική βάση των υφιστάμενων δήμων και κοινοτήτων, τονίζοντας τη λειτουργία τους ως απαραίτητος θεσμός για την τοπική δημοκρατία.

- Η διοικητική μεταρρύθμιση η οποία βρίσκεται υπό εξέλιξη στην Κύπρο θα μπορούσε να αποτελέσει πραγματικό ορόσημο, εφόσον οι Τοπικές Αρχές αναλάβουν πολύ περισσότερα καθήκοντα και λειτουργίες. Οι προηγούμενες εκθέσεις και συστάσεις (ΣτΜ του 2001 και του 2005) είχαν εισηγηθεί τη μεταφορά περισσοτέρων αρμοδιοτήτων προς τους Δήμους και τις Κοινότητες, όπως αυτές που αφορούν στα σχολεία, στην προστασία των καταναλωτών ή στη δημοτική αστυνομία. Η ίδρυση των λεγομένων συμπλεγμάτων θα μπορούσε να προετοιμάσει το έδαφος για επέκταση της αυτονομίας και των καθηκόντων των τοπικών αρχών εφόσον, όπως είναι αναμενόμενο, θα καταστούν ισχυρότερες μονάδες με μεγαλύτερη ικανότητα για την εκτέλεση περισσότερων λειτουργιών, οι οποίες επηρεάζουν καίρια τη ζωή των τοπικών κοινοτήτων. Θα ήταν, όμως, σημαντικό σε αυτές τις κοινοπραξίες/συμπλέγματα να μεταφερθούν τα νέα αυτά καθήκοντα και λειτουργίες ως γνήσιες τοπικές ευθύνες/αρμοδιότητες, ελεύθερες από οποιαδήποτε κηδεμόνευση της κεντρικής κυβέρνησης.

- Οι κυπριακές Αρχές θα πρέπει να προσπαθήσουν προκειμένου να αναθέσουν εξουσίες και καθήκοντα προς τις τοπικές αρχές, με πλήρη και αποκλειστικό τρόπο. Τα καθήκοντα τα οποία επηρεάζουν τις τοπικές κοινωνίες και τα οποία μπορούν να ενασκηθούν αποτελεσματικά σε τοπικό επίπεδο (όπως π.χ. η έκδοση πολεοδομικών αδειών) θα πρέπει να προδιαγράφονται ως γνήσιες εξουσίες της τοπικής διοίκησης, παρά ως εξουσίες οι οποίες εκχωρούνται και μπορεί να αποσυρθούν και να αποδοθούν σε κεντρικό επίπεδο ανά πάσα στιγμή.

- Η -σχεδόν απεριόριστη- εξουσία της κεντρικής κυβέρνησης να καθορίζει τους ανθρώπινους και διοικητικούς πόρους των τοπικών αρχών, θα πρέπει να χρησιμοποιηθεί για να τους παρασχεθεί το προσωπικό και οι τεχνικές διευκολύνσεις που είναι απαραίτητες για την εκτέλεση των καθηκόντων τους.

- Η εξουσία του Υπουργικού Συμβουλίου να αναστέλλει τις τοπικές εκλογές σε ορισμένες περιοχές «για λόγους δημοσίου συμφέροντος» θα πρέπει να καταργηθεί.

- Όλες οι μορφές εποπτείας των τοπικών αρχών, από πλευράς κεντρικής κυβέρνησης, θα πρέπει να περιοριστούν στον έλεγχο νομιμότητας των διεργασιών και ρυθμίσεων των Δήμων και κοινοτήτων.

- Η εξουσία της κεντρικής κυβέρνησης για έγκριση του προϋπολογισμού των τοπικών αρχών θα πρέπει να καταργηθεί. Ο έλεγχος νομιμότητας της οικονομικής διαχείρισης που ασκούν οι τοπικές κυβερνήσεις παρέχει ικανοποιητικά εργαλεία στις κεντρικές αρχές για διασφάλιση της διαφάνειας και της νομιμότητας των δημοσίων δαπανών.

- Ολόκληρος ο μηχανισμός παροχής κυβερνητικών χορηγιών, περιλαμβανομένου του τρόπου υπολογισμού τους, θα πρέπει να καθοριστεί και να καταστεί διαφανής και προβλέψιμος για τις τοπικές αρχές. Ταυτόχρονα, οι εθνικές ενώσεις τοπικών αρχών θα πρέπει να έχουν εμπλοκή στη διαδικασία λήψης αποφάσεων σε αυτόν τον τομέα.
- Ο ρόλος και η συνεισφορά των Δήμων και κοινοτήτων στις διαδικασίες διαμόρφωσης πολιτικής και λήψης αποφάσεων για τοπικά αναπτυξιακά έργα θα πρέπει να ενισχυθούν σε μεγάλο βαθμό. Οι τοπικές αρχές θα πρέπει να έχουν στη διάθεση τους περισσότερους οικονομικούς πόρους για κεφαλαιουχικές δαπάνες, ανεξάρτητα από τη διατήρηση της αρχής της συγχρηματοδότησης αναπτυξιακών έργων.

- Οι κυπριακές αρχές θα πρέπει να επεξεργαστούν ικανοποιητικές εγγυήσεις για υλοποίηση της βασικής αρχής για επαρκή χρηματοδότηση των τοπικών κυβερνήσεων. Η αρχή αυτή δεν μπορεί να διασφαλιστεί χωρίς προσεκτική και σε βάθος εξέταση των τοπικών αναγκών και χωρίς προσπάθεια να διατηρηθεί ισορροπία μεταξύ του κόστους των υποχρεωτικών λειτουργιών (των τοπικών αρχών) και των διαθέσιμων πόρων για κάθε χρόνο.



ΞΕΧΩΡΙΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

ΚΑΤΑΧΡΕΩΜΕΝΟΙ ΟΙ ΔΗΜΟΙ

Με βάση τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία τα οποία καταγράφονται στην έκθεση της Ελεγκτικής Υπηρεσίας το 2014 οι πιο χρεωμένοι Δήμοι εμφανίζονται αυτοί της Λάρνακας, της Λεμεσού, του Στροβόλου και της Λευκωσίας και λιγότερο χρεωμένοι αυτοί του Τσερίου, του Γερίου, των Λιβαδιών Λάρνακας, των Λευκάρων και του Ιδαλίου. Οι συνολικές οφειλές ανέρχονται στα €457.028.580 εκ των οποίων τα €156.151.420 αφορούν οφειλές προς την Κυπριακή Δημοκρατία.

Αναλυτικά:


Δήμος 2014
Ολικό Οφειλή Δήμου Οφειλή Κυπριακής Δημοκρατίας
€ € €
Λευκωσίας 52.480.396 42.480.396 10.000.000
Λεμεσού 59.335.018 58.810.090 524.928
Λάρνακας 59.819.101 37.915.638 21.903.463
Πάφου 47.518.255 31.902.595 15.615.660
Στροβόλου 56.094.028 24.471.254 31.622.774
Αγίου Δομετίου 10.267.425 5.785.447 4.481.978
Αθηένου 4.951.865 4.951.865 0
Αραδίππου 6.063.942 1.069.965 4.993.977
Πόλης Χρυσοχούς 9.268.165 6.079.004 3.189.161
Παραλιμνίου 10.851.274 7.628.088 3.223.186
Αγίας Νάπας 10.808.111 5.866.734 4.941.377
Δερύνειας 7.224.658 2.604.265 4.620.393
Λευκάρων 1.626.735 1.323.024 303.711
Γεροσκήπου 14.131.392 7.269.354 6.862.038
Πέγειας 5.892.937 5.734.756 158.181
Μέσα Γειτονιάς 10.832.021 7.162.794 3.669.227
Γερμασόγειας 9.711.009 6.265.187 3.445.822
Κάτω Πολεμιδιών 8.603.658 5.713.104 2.890.554
Αγίου Αθανασίου 6.352.674 5.062.347 1.290.327
Αγλαντζιάς 24.468.608 11.034.065 13.434.543
Έγκωμης 2.020.515 1.970.736 49.779
Λατσιών 7.408.617 5.594.367 1.814.250
Ιδαλίου 2.464.569 647.648 1.816.921
Λακατάμιας 25.526.536 11.369.917 14.156.619
Γερίου 66.973 66.973 0
Τσερίου 16.782 16.782 0
Λιβαδιών 1.459.232 316.681 1.142.551
Ύψωνα 1.443.293 1.443.293 0
Σωτήρας 170.616 170.616 0
Δρομολαξιάς-Μενεού 150.175 150.175 0
Σύνολο 457.028.580 300.877.160 156.151.420