Ακόμη δεν έχει εξερευνηθεί η μεγάλη αγορά του θρησκευτικού τουρισμού

Ο γίγαντας κοιμάται!

Τα συν και τα πλην που παίρνουν πίσω τον τουρισμό

O θρησκευτικός τουρισμός αποτελεί ειδική μορφή τουρισμού και περιλαμβάνει συνήθως ομάδες επισκεπτών, που ταξιδεύουν συνήθως οργανωμένα, ή και μεμονωμένοι με δικές τους διευθετήσεις για να επισκεφθούν, να μελετήσουν και να βιώσουν τη θρησκευτική παράδοση ενός προορισμού. Η παράδοση αυτή μπορεί να παρουσιάζεται μέσα από τα μοναστήρια, τις εκκλησίες, τα βυζαντινά μουσεία, τα σκευοφυλάκια, τις θρησκευτικές παραδόσεις, τις εκκλησιαστικές εορτές, τα θρησκευτικά κειμήλια και τα ήθη και έθιμα που σχετίζονται με την εκκλησιαστική κληρονομιά.

ΤΟΥ ΣΩΚΡΑΤΗ ΙΩΑΚΕΙΜ
Εξειδικευμένο τμήμα του θρησκευτικού τουρισμού αποτελεί ο προσκυνηματικός τουρισμός (Pilgrimage Tourism). Εδώ, πέραν από τη μελέτη της πολιτιστικής και ιστορικής αξίας της εκκλησιαστικής κληρονομιάς, υπάρχει επικέντρωση και ενδιαφέρον στη θρησκευτική εμπειρία μέσα από την επίσκεψη σε τόπους λατρείας, τη συμμετοχή σε μυστήρια και θρησκευτικές τελετές, το προσκύνημα σημαντικών εικόνων και αγίων λειψάνων σε ομόθρησκα κράτη ή περιοχές.
Σύμφωνα με τον Κυπριακό Οργανισμό Τουρισμού, οι χώρες-στόχοι είναι η Ελλάδα, η Ρωσία, οι σλαβόφωνες χώρες και γενικά εκεί που υπάρχει ορθόδοξο ή χριστιανικό ποίμνιο.
Σε ό,τι αφορά την υφιστάμενη κατάσταση στην Κύπρο και το προϊόν που προσφέρεται στους περιηγητές έχει ως εξής:
· Μοναδικά τουριστικά προσκυνήματα της Κύπρου
· Αξιοθέατες Μονές που λειτουργούν σήμερα
· Μονές ιστορικές αλλά ήσσονος σημασίας
· Σπήλαια - Ασκητήρια
· Τάφοι - Λείψανα Αγίων
· Προσκυνήματα Αγίων, εξαιρέτως τιμώμενων στην Κύπρο ή Κυπρίων Αγίων
· Ναοί ιστορικού και αρχαιολογικού ενδιαφέροντος
· 10 εκκλησίες της ΟΥΝΕΣΚΟ
· Περιηγήσεις στα βήματα Αγίων
· Πρωτοχριστιανικά μνημεία ή σημαντικές τοποθεσίες της ρωμαϊκής εποχής.
ΟΙ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΕΣ ΔΙΑΔΡΟΜΕΣ
Σε ό,τι αφορά τις ενέργειες και δράσεις του Κυπριακού Οργανισμού Τουρισμού αυτές αφορούν στις 20 θρησκευτικές διαδρομές και στη συγχρηματοδότηση από Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης. Οι κύριες θεματικές είναι:
• Οι διαδρομές των Αποστόλων Παύλου και Βαρνάβα
• Η τιμητική προσκύνηση του Τιμίου Σταυρού
• Οι εκκλησίες του Τροόδους που αποτελούν Μνημεία Παγκόσμιας Κληρονομιάς της ΟΥΝΕΣΚΟ
• Η Βυζαντινή Τέχνη στην Κύπρο
• Μοναχισμός - Ασκητισμός
• Πολυπολιτισμική - Χριστιανική Κύπρος.
Συνέργεια με άλλα εξειδικευμένα προϊόντα
Οδηγός θρησκευτικών περιηγήσεων
• Παραγωγή εξειδικευμένου ολοκληρωμένου οδηγού θρησκευτικών περιηγήσεων σε 4 γλώσσες
• Παραγωγή σύντομου πληροφοριακού οδηγού σε 5 γλώσσες
Οπτικοακουστικό Υλικό
• Κύπρος, όπου το Βυζάντιο ζει
• Ο Άγιος Λάζαρος στην Κύπρο
• Η Παναγία στην Κύπρο
Παράλληλα, πραγματοποιούνται συνέδρια και εκδηλώσεις για ενίσχυση της προσπάθειας σε συνεργασία με Πανεπιστήμια, το Βυζαντινό Μουσείο - Ίδρυμα Αρχιεπισκόπου Μακαρίου ΙΙΙ και διοργάνωση εκδηλώσεων στο εξωτερικό για την προβολή του θρησκευτικού πλούτου της Κύπρου με την παρουσία φωτογραφικών εκθέσεων και διαλέξεων στην Αγία Πετρούπολη, Πράγα, Κρήτη κ.ά.
Υπάρχει επίσης συνεργασία με το Γραφείο Περιηγήσεων του Βατικανού, Opera Romana Pellegrinagi, για συμπερίληψη της Κύπρου σε ταξίδια που διοργανώνει με θέμα τον Θρησκευτικό Τουρισμό.

Φιλοξενία
Ανά τακτά χρονικά διαστήματα διοργανώνονται ταξίδια εξοικείωσης (fam?? trips) στην Κύπρο. Στο πλαίσιο των ταξιδιών αυτών φιλοξενούνται δημοσιογράφοι, τουριστικοί πράκτορες κ.ά. μέσω των οποίων, μεταξύ άλλων, προωθείται και ο Θρησκευτικός Τουρισμός.

Πλεονεκτήματα προορισμού (Strengths):
· Πλούσια εκκλησιαστική κληρονομιά απαράμιλλης αξίας
· Μεγάλος αριθμός τόπων λατρείας σε μικρό γεωγραφικό χώρο
· Μοναδικά προσκυνήματα
· Γεωγραφική θέση
· Αναπτυγμένη υποδομή για διαμονή και διατροφή
· Καιρικές συνθήκες
· Ευχάριστο περιβάλλον
· Θρησκευτικές εορτές καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου
· Εορταστικές λειτουργίες και άλλες εκδηλώσεις
· Φιλόξενοι και φιλικοί κάτοικοι

Μειονεκτήματα προορισμού (Weaknesses):
· Δυσκολίες πρόσβασης σε ορισμένα θρησκευτικά μνημεία
· Περιοριστικά ωράρια λειτουργίας μουσείων, εκκλησιών, σκευοφυλακίων κ.ά.
· Ποιότητα προσφερόμενων υπηρεσιών
· Προβλήματα στο δομημένο περιβάλλον πλησίον ορισμένων θρησκευτικών μνημείων
· Περιορισμένα μέσα προβολής - Περιορισμένοι οικονομικοί πόροι για την ανάπτυξη πιο σύγχρονων μέσων προβολής
· Πρόβλημα στην άντληση στατιστικών στοιχείων για το Θρησκευτικό Τουρισμό
· Μεμονωμένες περιπτώσεις αισχροκέρδειας.

Ευκαιρίες ανάπτυξης
Σε ό,τι αφορά τις ευκαιρίες που υπάρχουν για περαιτέρω ανάπτυξη αυτής της θεματικής μορφής τουρισμού τα κυριότερα συμπεράσματα συνοψίζονται στα ακόλουθα:
• Αξιοποίηση χώρων λατρείας, ιστορικών και αρχαιολογικών χώρων, οι οποίοι μπορούν να αποτελέσουν πόλο έλξης για το θρησκευτικό τουρισμό και μπορούν να συνδυαστούν με διάφορα προσκυνήματα
• Ανάπτυξη του αγροτουρισμού
• Χρήση σύγχρονων μέσων για ευρύτερη προβολή και προώθηση του προϊόντος
• Γειτνίαση με το Ισραήλ, όπου μόνο τα Ιεροσόλυμα προσελκύουν κάθε χρόνο πέραν του 1,5 εκατομμυρίου τουρίστες, αποκλειστικά για θρησκευτικό τουρισμό
• Ανάπτυξη ενεργειών/δράσεων από την Εκκλησία της Κύπρου και τις Μητροπόλεις
• Δημιουργία θεματικών πακέτων θρησκευτικού τουρισμού
• Στενότερη συνεργασία μεταξύ των συμβαλλόμενων φορέων
• Σύσταση Θεματικής Ομάδας Θρησκευτικού και Προσκυνηματικού Τουρισμού
• Συνέργειες με άλλες ειδικές μορφές τουρισμού.

Σε ό,τι αφορά τις απειλές που αποτελούν εμπόδια σε αυτή την προσπάθεια είναι, εκτός από την οικονομική κρίση και τον ανταγωνισμό ιδιαίτερα από γειτονικές χώρες, οι αρνητικές επιπτώσεις στο ίδιο το προϊόν από την ανεξέλεγκτη πρόσβαση στους χώρους λατρείας και στα μνημεία εκκλησιαστικής κληρονομιάς.
ΞΕΧΩΡΙΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ
ΚΥΠΡΙΑΚΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΣΤΗΝ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ
· Χοιροκοιτία
· Παλαίπαφος
· Νέα Πάφος
· Τάφοι των Βασιλέων
· Η εκκλησία του Αγίου Νικολάου της Στέγης
· Παναγία Φορβιώτισσα - Παναγία της Ασίνου
· Η εκκλησία της Παναγίας του Αρακά
· Μονή του Αγίου Ιωάννη του Λαμπαδιστή
· Παναγία του Μουτουλλά
· Εκκλησία του Τιμίου Σταυρού
· Εκκλησία του Αρχαγγέλου Μιχαήλ
· Εκκλησία του Τιμίου Σταυρού του Αγιασμάτι
· Εκκλησία της Παναγίας Ποδύθου
· Εκκλησία Μεταμόρφωσης του Σωτήρος
Τέλος, για να ανθίσει ο θρησκευτικός τουρισμός στην Κύπρο και να προσελκύσει αλλοδαπούς τουρίστες, είναι αναγκαίο να γίνει γνωστή η ύπαρξη των καθολικών ναών και μοναστηριών, ώστε να μετατραπούν σε προσκυνηματικά κέντρα. Ήδη, μια πρώιμη προσπάθεια άρχισε να γίνεται από τη Μητρόπολη Κωνσταντίας- Αμμοχώστου, ώστε να γίνει γνωστό το λατινικό παρεκκλήσι στο Μοναστήρι της Αγίας Νάπας.