Μέσω των προγραμμάτων RESTART 2016 - 2020
€100 εκατ. για έρευνα και καινοτομία

Με οικονομική «ένεση» ύψους €100 εκατομμυρίων θα ενισχυθεί η κυπριακή καινοτομία μέσω των προγραμμάτων RESTART 2016 - 2020, που παρουσίασε τον Οκτώβριο ενώπιον της ερευνητικής και επιχειρηματικής κοινότητας, σε ειδική εκδήλωση, το Ίδρυμα Προώθησης Έρευνας (ΙΠΕ).
Του Σωκράτη Ιωακείμ
Τα προγράμματα RESTART 2016 - 2020 αποσκοπούν στην ανάδειξη της έρευνας, της τεχνολογικής ανάπτυξης και της καινοτομίας ως βασικά εργαλεία στην προσπάθεια για αναδιάρθρωση της εγχώριας οικονομίας. Περίπου η μισή χρηματοδότηση θα προέλθει από τα διαρθρωτικά και επενδυτικά ταμεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και το υπόλοιπο ποσό από εθνικούς πόρους.

Σε δηλώσεις του στο Capital Today ο Γενικός Διευθυντής του ΙΠΕ, Δρ Βασίλειος Τσάκαλος, εξήγησε ότι ο σχεδιασμός των RESTART 2020 βασίζεται στα αποτελέσματα της μελέτης για τη Στρατηγική Έξυπνης Εξειδίκευσης στην Κύπρο, η οποία αποτελεί τη βάση της εθνικής στρατηγικής για τις επενδύσεις στους τομείς της έρευνας και καινοτομίας για την τρέχουσα περίοδο, λαμβάνοντας υπόψη τα συγκριτικά πλεονεκτήματα που διαθέτει η οικονομία της Κύπρου σε συγκεκριμένους τομείς ή τμήματα της αγοράς, ύστερα από διαβούλευση με όλα τα εμπλεκόμενα μέρη. «Ως εκ τούτου» πρόσθεσε ο κ. Τσάκαλος «σημαντικό μέρος των προγραμμάτων επικεντρώνεται στους τομείς της ενέργειας, τουρισμού, κατασκευών, μεταφορών και ναυτιλίας, υγείας, γεωργίας, τροφίμων, περιβάλλοντος, πληροφορικής και επικοινωνιών, και τεχνολογιών γενικής εφαρμογής».

Όπως εξήγησε: «Στόχος είναι τα νέα προγράμματα να λειτουργήσουν ως ένας εκ των βασικών συντελεστών στην οικονομική ανάπτυξη της Κύπρου. Η κυπριακή έρευνα και καινοτομία θα χρηματοδοτηθεί με €100 εκατ. μέχρι το 2020, μέσα στο πλαίσιο του RESTART και τα κονδύλια αυτά θα διοχετευτούν σε κυπριακούς φορείς» πρόσθεσε.

Ερωτηθείς ποιοι μπορούν να συμμετέχουν στα Προγράμματα, ο κ. Τσάκαλος σημείωσε ότι «μπορούν να διεκδικήσουν συμμετοχή φορείς όπως ερευνητικοί οργανισμοί, ιδρύματα ανώτερης και ανώτατης εκπαίδευσης, επιχειρήσεις, επιστημονικές και επαγγελματικές οργανώσεις, σύνδεσμοι επιχειρήσεων, μη κυβερνητικές οργανώσεις, δημόσιες υπηρεσίες, οργανισμοί κοινής ωφέλειας, καθώς και ακαδημαϊκοί, επιστήμονες, ερευνητές, τεχνικό προσωπικό, φοιτητές και μαθητές».

Νέα σύγχρονα εργαλεία και διαδικασίες
Τα προγράμματα RESTART 2016-2020 χαρακτηρίζονται από απλοποιημένους κανονισμούς και διαδικασίες συμμετοχής και έντονη εστίαση στο φυσικό αντικείμενο και το αποτέλεσμα των χρηματοδοτούμενων έργων. Ιδιαίτερα σημαντικό γεγονός είναι ότι, για πρώτη φορά, η συμμετοχή των ενδιαφερομένων θα γίνεται μέσω της νέας Πύλης Ηλεκτρονικών Υπηρεσιών του ΙΠΕ IRIS. Στην ηλεκτρονική πύλη IRIS λειτουργεί Ηλεκτρονική Υπηρεσία Υποστήριξης (Help desk) και παρέχονται χρήσιμα έγγραφα και οδηγοί.

Τα πρώτα έξι προγράμματα ύψους €31 εκατ.

1. Ολοκληρωμένα έργα
Στο πλαίσιο του Προγράμματος «Ολοκληρωμένα Έργα» -με προϋπολογισμό πρώτης πρόσκλησης υποβολής προτάσεων €12 εκατ.- αναμένεται να χρηματοδοτηθούν διεπιστημονικά έργα συνεργασίας, μεγάλου βεληνεκούς, και οι τομείς στους οποίους θα επικεντρωθούν είναι: Ενέργεια, Τουρισμός, Γεωργία - Τρόφιμα, Δομημένο Περιβάλλον και Κατασκευές, Μεταφορές - Ναυτιλία, και Υγεία.

2. Έρευνα στις επιχειρήσεις
Tο Πρόγραμμα «Έρευνα στις Επιχειρήσεις» -με προϋπολογισμό πρώτης πρόσκλησης υποβολής προτάσεων €4 εκατ.- στοχεύει στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των κυπριακών επιχειρήσεων και στη συνεπακόλουθη συνεισφορά στην ανάπτυξη της οικονομίας της χώρας. Με το πρόγραμμα αυτό επιδιώκεται κυρίως δημιουργία νέων προϊόντων και υπηρεσιών που θα αξιοποιηθούν επιχειρηματικά.

3. Διδάκτωρ
Το Πρόγραμμα «Διδάκτωρ» με προϋπολογισμό πρώτης πρόσκλησης υποβολής προτάσεων €4.8 εκατ. στοχεύει στην ένταξη νέων επιστημόνων μεταδιδακτορικού επιπέδου στο σύστημα Έρευνας, Τεχνολογικής Ανάπτυξης και Καινοτομίας (ΕΤΑΚ) της Κύπρου, για την εκπόνηση υψηλού επιπέδου ερευνητικών έργων, επιδιώκοντας την εμπλοκή τους στην ανάπτυξη νέων ερευνητικών δραστηριοτήτων, καθώς και τη δημιουργία βιώσιμων θέσεων εργασίας υψηλής εξειδίκευσης για την εργοδότηση νέων επιστημόνων.

4. Συμπληρωματική Χορηγία
Το Πρόγραμμα «Συμπληρωματική Χορηγία» με προϋπολογισμό €4 εκατ. στοχεύει, από τη μια στη μεγιστοποίηση του οφέλους από τη συμμετοχή σε έργα του Προγράμματος «Ορίζοντας 2020» από τους κυπριακούς φορείς και, από την άλλη στην επιβράβευση των φορέων αυτών με την ενίσχυση των δυνατοτήτων τους να συντηρούν και να αναβαθμίζουν την ικανότητά τους να υλοποιούν έρευνα διεθνούς επιπέδου και να συνεχίζουν να προσελκύουν πόρους από το Πρόγραμμα «Ορίζοντας 2020» ή άλλα διεθνή Προγράμματα.

5. Ενθάρρυνση Συντονισμού Έργου στο Πρόγραμμα «Ορίζοντας 2020»
Με προϋπολογισμό €1 εκατ. το Πρόγραμμα αυτό στοχεύει να λειτουργήσει ως κίνητρο για την ενθάρρυνση ερευνητών της Κύπρου να αναλάβουν την πρωτοβουλία να ηγηθούν πανευρωπαϊκών δικτύων και να υποβάλουν πρόταση ερευνητικού Έργου στο Πρόγραμμα «Ορίζοντας 2020» της ΕΕ ως Συντονιστές.


6. Ορίζοντας 2η Ευκαιρία
Το Πρόγραμμα «Ορίζοντας 2020 - 2η Ευκαιρία» με προϋπολογισμό €5.5 εκατ. στοχεύει στην παροχή μίας δεύτερης ευκαιρίας σε φορείς και φυσικά πρόσωπα (ερευνητές) οι οποίοι επεδίωξαν να λάβουν χρηματοδότηση στο πλαίσιο του Προγράμματος «Ορίζοντας 2020» της Ε.Ε. και οι προτάσεις των οποίων, αν και πολύ υψηλής ποιότητας, δεν εξασφάλισαν χρηματοδότηση λόγω εξαντλήσεως του προϋπολογισμού.

Πανευρωπαϊκή πρωτιά για Κύπρο
Ο κ. Τσάκαλος σημείωσε επίσης, ότι αν και οι δαπάνες που επενδύονται για την έρευνα στην Κύπρο κυμαίνονται κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, το οικοσύστημα έρευνας και καινοτομίας της Κύπρου αναπτύσσεται με σταθερούς ρυθμούς τα τελευταία χρόνια, με τους ερευνητικούς φορείς να επιτυγχάνουν σημαντική προσέλκυση κονδυλίων από την Ε.Ε.

«Χαρακτηριστική επιτυχία» είπε ο κ. Τσάκαλος «είναι το γεγονός ότι η Κύπρος καταφέρνει μέχρι στιγμής να έχει τη μεγαλύτερη κατά κεφαλήν απορρόφηση από το Πρόγραμμα «Ορίζοντας 2020» στην Ευρώπη, το οποίο είναι το χρηματοδοτικό πλαίσιο της ΕΕ για τη Έρευνα και την Καινοτομία που καλύπτει την περίοδο 2014-2020, με προϋπολογισμό περίπου €80 δις ευρώ. Μάλιστα, για κάθε ένα ευρώ που η χώρα μας συνεισέφερε στο πρόγραμμα, κατάφερε να κερδίσει κάτι περισσότερο από τρία ευρώ, καταλαμβάνοντας έτσι την πρώτη θέση μεταξύ των κρατών - μελών της Ε.Ε.».