Πνεύμα Τόπου

Μια εξαιρετική έκθεση του Ιωάννη Κισσονέργη παρουσιάζει η Λεβέντειος Πινακοθήκη, η οποία συμβάλλει σημαντικά στην προώθηση της έρευνας της Πινακοθήκης για την πρώτη γενιά Κυπρίων ζωγράφων του 20ού αιώνα.

Η έκθεση βασίζεται σε μια ιδέα της επιμελήτριας της Κυπριακής Συλλογής δρος Ελένης Σ. Νικήτα, με αφορμή την υπογραφή συμφωνίας μεταξύ της Λεβεντείου Πινακοθήκης και της οικογένειας του Ιωάννη Κισσονέργη, η οποία παραχωρεί στην Πινακοθήκη έργα του καλλιτέχνη από τη συλλογή τους ως διαρκές δάνειο. Στόχος της έκθεσης είναι να φωτισθούν τα πρώτα βήματα της κυπριακής τέχνης του 20ού αιώνα, γι’ αυτό και μελετά τη σχέση του Ιωάννη Κισσονέργη με την τοπιογραφική παράδοση που δημιούργησαν περιηγητές ζωγράφοι, ιδιαίτερα οι Βρετανοί επισκέπτες ή οι προσωρινοί κάτοικοι του νησιού.

Ο Κισσονέργης επέστρεψε στην Κύπρο γύρω στο 1915 μετά από δέκα περίπου χρόνια παραμονής του στην Ελλάδα, όπου φοίτησε, τον τελευταίο ενάμισι χρόνο, στο Σχολείο των Τεχνών. Δίδαξε τέχνη στο Παγκύπριο Γυμνάσιο και στην Αγγλική Σχολή Λευκωσίας, ενώ το 1953 μετέβη στη Νότιο Αφρική. Λόγω της απουσίας του, τα περιθώρια ανάπτυξης οποιασδήποτε προσωπικής καλλιτεχνικής του δημιουργίας στο νησί ήταν περιορισμένα. Έτσι, μέχρι το 1931 δεν διαθέτουμε καμία μαρτυρία για δημόσια παρουσίαση του έργου του. Αντίθετα, είναι γνωστό ότι αναλάμβανε κάποιες παραγγελίες έργων για να συμπληρώσει το μικρό μισθό του. Η πελατεία του αποτελείτο από μέλη της μικρής λευκωσιάτικης αστικής τάξης, που έδειχνε ιδιαίτερη προτίμηση στις προσωπογραφίες, και από κάποιους Βρετανούς οι οποίοι αγόραζαν έργα με τοπία ή σκηνές της καθημερινής ζωής ως ενθύμια της επίσκεψής τους στο νησί. Τα πράγματα άλλαξαν όμως για τον Κισσονέργη με την Κυπριακή Καλλιτεχνική Έκθεση-ετήσιος θεσμός, που ήταν ανοικτή σε επαγγελματίες και αυτοδίδακτους Ελληνοκύπριους. Η συμμετοχή έντεχνων Ελληνοκυπρίων καλλιτεχνών ήταν περιορισμένη, ο Κισσονέργης ωστόσο αποτέλεσε εξαίρεση, λαμβάνοντας πάντοτε μέρος με μεγάλο αριθμό έργων. Η συγκεκριμένη διοργάνωση, με την παράλληλη εργοδότησή του στην Αγγλική Σχολή από το 1936, τον έφεραν σε άμεση επαφή με ένα ευρύτερο κοινό, κυρίως με τους Βρετανούς κατοίκους της Κύπρου, που έτρεφαν ιδιαίτερη αγάπη για την τοπιογραφία, ανοίγοντάς του ένα καινούργιο πεδίο μελέτης, την τεχνική της υδατογραφίας. Αναπόφευκτα, τα νέα αυτά δεδομένα επηρέασαν τόσο τη θεματολογία όσο και την τεχνοτροπία των έργων του, δίνοντας έτσι την ευκαιρία να αφήσει το δικό του στίγμα σε αυτήν την τοπιογραφική παράδοση.

Παράλληλοι κόσμοι - Φωτογραφική τοπιογραφία
Σε μια άλλη παράλληλη έκθεση θα παρουσιαστούν οι πρώτοι φωτογράφοι που απαθανάτισαν τοπία και μνημεία της Κύπρου, ενώ ταυτόχρονα 5 σύγχρονοι εικαστικοί φωτογράφοι θα εκθέσουν φωτογραφίες τους στο νέο εκθεσιακό χώρο της Πινακοθήκης, την Αίθουσα Claude Monet.

Η έκθεση εγκαινιάζεται στις 13 Οκτ και θα διαρκέσει μέχρι τις 16/1/2017 στη Λεβέντειο Πινακοθήκη. Πληροφορίες 22668838.