Ο Δρ Αλέξανδρος Αποστολίδης κρίνει το βιβλίο του Αθανάσιου Ορφανίδη

Ο ELA έβαλε σε κίνδυνο την Κυπριακή Δημοκρατία


Αλέξανδρος Αποστολίδης: «Άγνωστο γιατί η Κεντρική Τράπεζα συνέχισε να παραχωρεί ELA, σε μια τράπεζα που δεν έδειχνε ότι μπορούσε να επιβιώσει».

Του...

Ο Αθανάσιος Ορφανίδης βρέθηκε στην Κύπρο, με την ευκαιρία παρουσίασης του βιβλίου του The Cyprus Bail-In: Policy Lessons from the Cyprus Economic Crisis, το οποίο κυκλοφορεί με την επιμέλεια του καθηγητή Οικονομικών στο Πανεπιστήμιο του Λονδίνου, Αλέξανδρου Μιχαηλίδη.
Το βιβλίο περιέχει μια λεπτομερή ανάλυση (case study) για τους λόγους που το 2013 οδήγησαν την Κύπρο στο «κούρεμα» και στην πρωτόγνωρη συμφωνία με την Ευρωπαϊκή Ένωση, προκειμένου η χώρα να αποφύγει την πλήρη οικονομική καταστροφή συμφωνία, η οποία πυροδότησε την οικονομική κρίση που ακόμα και σήμερα μαστίζει την κυπριακή οικονομία και κοινωνία.
Το Capital Today ζήτησε από τον πρόεδρο του τμήματος Οικονομικών, Χρηματοοικονομικών και Λογιστικής του Ευρωπαϊκού Πανεπιστημίου, Αλέξανδρο Αποστολίδη, να αναλύσει τα σημαντικότερα κεφάλαια του βιβλίου, τα οποία είναι γραμμένα από έμπειρους και καταξιωμένους πανεπιστημιακούς οικονομολόγους, οι οποίοι έχουν μελετήσει όλες τις επιπτώσεις της Συμφωνίας στην κυπριακή οικονομία, μέσα από την πάροδο του χρόνου.

Μοναδικό ντοκουμέντο
Σύμφωνα με τον κ. Αποστολίδη, «τον Μάιο του 2013, όταν διοργανώθηκε το συνέδριο από το Ίδρυμα Τάσσος Παπαδόπουλος “Κύπρος: Πέντε χρόνια ως μέλος της Ευρωζώνης” του οποίου οι μελέτες έχουν εκδοθεί πρόσφατα ως βιβλίο, ήταν και λογικό ότι οι ερευνητές έδωσαν έμφαση στην προσπάθεια να συμπληρώσουν το παζλ σχετικά με το πώς η Κύπρος έφτασε στην πρωτοφανή θέση, όπου η σύναψη δανείου για την αποφυγή κρατικής χρεοκοπίας είχε ως προαπαιτούμενο το «κούρεμα» των ανασφάλιστων καταθετών». «Όσοι παρακολούθησαν το συνέδριο θεωρούσαν ότι ήταν μια προσπάθεια κατανόησης των λόγων την κατάρρευσης. Δυστυχώς τρία χρόνια μετά, λόγω της δυστοκίας στην απόδοση ευθυνών, υπάρχει ακόμα σχεδόν πλήρης συσκότιση για το πώς φτάσαμε στην κατάρρευση. Το βιβλίο περιέχει έντεκα συγγράμματα από επιφανείς Κύπριους και ξένους ακαδημαϊκούς, εκ των οποίων οι πλείστοι έχουν διατελέσει έργο στα πολιτικά δρώμενα, είτε άμεσα (π.χ. Μιχάλης Σαρρής) είτε έμμεσα, δια μέσου του συμβουλευτικού τους ρόλου στην Κύπρο ή και στο εξωτερικό, εντός της προσπάθειας διαχείρισης της οικονομικής κρίσης της ευρωζώνης. Ως αποτέλεσμα, το βιβλίο αποτελεί ένα μοναδικό ντοκουμέντο από ανθρώπους εκ των έσω, που εκθέτουν βιωματικά την εμπεριστατωμένη τους γνώμη αναφορικά με το πώς οδηγήθηκε η Κύπρος στην κατάρρευση» σημειώνει ο Αλέξανδρος Αποστολίδης.
Οι λόγοι της κατάρρευσης
Ποιοι όμως ήταν οι λόγοι της κατάρρευσης της κυπριακής οικονομίας που οδήγησε και στο «κούρεμα» των καταθέσεων; Σύμφωνα με τον κ. Αποστολίδη οι λόγοι μπορούν να κατηγοριοποιηθούν χρονικά σε μακροχρόνια, μεσοπρόθεσμα (από το 2008 μέχρι την εθνικοποίηση της Λαϊκής Τράπεζας το 2012) και σε αποφάσεις που πάρθηκαν τους τελευταίους 12 μήνες πριν τη συμφωνία του μνημονίου και την έγκρισή του από το Εurogroup.
«Μακροπρόθεσμα» εξηγεί «οι συγγραφείς επισημαίνουν ότι η Κύπρος δεν κατανόησε πλήρως τις πιθανές επιπτώσεις της φιλελευθεροποίησης της χρηματοπιστωτικής αγοράς και της εισόδου της Κύπρου στην Ευρωζώνη. Ο εποπτικός μηχανισμός και το πολιτικό σύστημα δεν κατανόησε τη μείωση της ελευθερίας κινήσεως, ως μέρος την ευρωζώνης, και εγκλωβίστηκε. Την ίδια ώρα, η διόγκωση του χρηματοπιστωτικού τομέα αύξησε το ρίσκο προς την οικονομία και το κράτος γενικότερα, καθώς η πιθανή κατάρρευση μιας τράπεζας θα έφερνε και την κατάρρευση της Κυπριακής Δημοκρατίας. Μεσοπρόθεσμα, ο μεγαλύτερος λόγος της κατάρρευσης ήταν η καθυστέρηση εφαρμογής διορθωτικών μέτρων στην οικονομία από την κυβέρνηση του Δημήτρη Χριστόφια, με τους συγγραφείς να αποδίδουν ευθύνες στην κυβέρνηση για την κωλυσιεργία εισδοχής σε μνημόνιο».
Αβουλία στη λήψη αποφάσεων
Ο πρόεδρος του τμήματος Οικονομικών, Χρηματοοικονομικών και Λογιστικής του Ευρωπαϊκού Πανεπιστημίου επισημαίνει πως είναι αξιοσημείωτο ότι «όλες οι άλλες χώρες που μπήκαν σε μνημόνιο συναντίληψης με τους Ευρωπαίους εταίρους, κατανόησαν ότι η αύξηση του κόστους δανεισμού της κυβέρνησης δημιουργούσε πολλαπλά προβλήματα στην οικονομία». «Η αβουλία στη λήψη αποφάσεων και η αβεβαιότητα που αυτό δημιουργούσε» εξηγεί «διόγκωσε τα οικονομικά προβλήματα της κυβέρνησης και της οικονομίας με τέτοιο τρόπο, που μόνο δραστικές λύσεις παρέμειναν διαθέσιμες στο τραπέζι τον Μάρτιο του 2013».
«Αρκετά από τα εμπεριεχόμενα συγγράμματα δίνουν έμφαση στις βραχυπρόθεσμες αποφάσεις της Κεντρικής Τράπεζας, τόσο στη συνέχιση παροχής Emergency Liquidity Assistance (ELA) στη Λαϊκή Τράπεζα όσο και στην εκπόνηση της έρευνας κεφαλαιακών αναγκών της PIMCO. Είναι αξιοσημείωτο το ότι ακόμη δεν είναι γνωστό με πιο αιτιολογικό συνέχισε η Κεντρική Τράπεζα να παραχωρεί ELA, σε μια τράπεζα που δεν έδειχνε ότι μπορούσε να επιβιώσει. Η παραχώρηση του ELA ήταν μεν κάτω από την ευθύνη της Κεντρικής Τράπεζας, αλλά έβαλε σε κίνδυνο την κυβέρνηση, καθώς οποιαδήποτε ανάγκη κεφαλαιοποίησης θα διπλασίαζε τις δανειακές ανάγκες της Δημοκρατίας» υπογραμμίζει ο κ. Αποστολίδης.
Κούρεμα: Η μόνη βιώσιμη λύση
«Όλοι αυτοί και άλλοι παράγοντες έκαναν το «κούρεμα» των ανασφάλιστων καταθέσεων στη Λαϊκή Τράπεζα και την Τράπεζα Κύπρου ως τη μόνη βιώσιμη λύση με την οποία θα συμφωνούσαν οι δανειστές πολύ πριν από τις 15 Μαρτίου του 2013, σύμφωνα με όσα αναφέρονται στο βιβλίο» εξηγεί ο Καθηγητής.
«Αυτό το βιβλίο είναι μια καλή προσπάθεια κατανόησης της καταστροφής που επήλθε και αποτελεί ένα βήμα προς την καλύτερη κατανόηση των γεγονότων. Δυστυχώς όμως, ακόμα ελπίζουμε σε μια πληρέστερη διερεύνηση των γεγονότων και αποφάσεων, αλλά αυτό δεν μπορεί να γίνει, αν δεν υπάρξει μεγαλύτερη διαφάνεια» καταλήγει ο κ. Αλέξανδρος Αποστολίδης.
Η έκδοση του βιβλίου διατίθεται - σε ηλεκτρονική και έντυπη μορφή - στις μεγαλύτερες και πιο γνωστές ιστοσελίδες πώλησης βιβλίων, όπως Amazon UK, Amazon USA, World Scientific Publishing και άλλες.