Η Ευρωπαϊκή Ένωση εναντίον της Apple
Γιάννης Τελώνης
“We need business to understand its social responsibility, that the main task and objective for a business is not to generate extra income and to become rich and transfer its money abroad, but to look and evaluate what a businessman has done for the country, for the people, on whose account he or she has become so rich!”
- President Vladimir Putin
Η πρόσφατη κίνηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (Ε.Ε.) να θέσει θέμα για τη φορολογία που πληρώνει η πολυεθνική Apple για τις δραστηριότητές της στην Ευρώπη μέσω της φορολογικής συμφωνίας/καθεστώτος που έχει συμφωνηθεί μεταξύ της και της Ιρλανδικής Δημοκρατίας, έχει ξεσηκώσει θύελλα διαμαρτυριών.
Από καθαρά τεχνοκρατική σκοπιά το θέμα τίθεται από πλευράς Ε.Ε. ως αθέμιτη κρατική ενίσχυση, από την άλλη πλευρά όμως, επισημαίνεται ότι η εταιρική φορολογία είναι καθαρά εθνικό θέμα τού κάθε μέλους - στην προκείμενη περίπτωση της Ιρλανδίας. Εφόσον το φορολογικό καθεστώς που ισχύει στην Ιρλανδία για την Apple ισχύει για όλες τις εταιρείες, ουδέν μεμπτό. Επιπρόσθετα, η κίνηση της Ε.Ε. αποσταθεροποιεί το επενδυτικό περιβάλλον εισάγοντας στοιχεία αβεβαιότητας που θα πλήξει τις επενδύσεις, την απασχόληση και σε τελική ανάλυση την παρουσία των πολυεθνικών κολοσσών στον ευρωπαϊκό χώρο.
Η ουσία όμως της όλης υπόθεσης είναι ότι η Apple - και άλλες πολυεθνικές εταιρείες που αξιοποιούν το ευνοϊκό φορολογικό σύστημα ορισμένων χώρων μελών, όπως της Ιρλανδίας - καταλήγουν να πληρώνουν ένα ελάχιστο ποσοστό, πολύ λιγότερο του 0,5%, γεγονός που απέφερε μέχρι τώρα στην Apple και τους μετόχους της αρκετά δισεκατομμύρια ευρώ. Για τον απλό πολίτη, που καλείται να πληρώσει φορολογίες της τάξης του 30% και 40%, η φορολογική εισφορά της Apple είναι όντως θέμα.
Όπως, πολύ εύστοχα, παρατηρεί ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν, οι επιχειρήσεις, πέραν του στόχου της μεγιστοποίησης του κέρδους, θα πρέπει να αντιληφθούν ότι έχουν υποχρέωση να λαμβάνουν υπόψη τους και να αξιολογούν την εισφορά τους στις κοινωνίες που δραστηριοποιούνται.
Η εταιρική κοινωνική ευθύνη δεν περιορίζεται σε ασκήσεις δημοσίων σχέσεων, ή σε κάποιες δωρεές που προβάλλονται με υπέρμετρη διαφήμιση. Σε τελική ανάλυση, αυτό που έχει να σκεφτεί πολύ σοβαρά η Apple και οι άλλες πολυεθνικές εταιρείες δεν είναι η δράση που θα αναλάβει η Ε.Ε. - η όποια ενδεχόμενα έχει υπερβεί τις εξουσίες της - ή την έκβαση της δικαστικής διελκυστίνδας που αναπόφευκτα θα προκύψει - αλλά το προφανές έλλειμμα εταιρικής ευθύνης που απορρέει από τη στάση της και που μακροπρόθεσμα μπορεί να πλήξει καίρια τη φήμη της - ένα από τα πιο ισχυρά στοιχεία της εταιρικής της αποτίμησης.