3-4 σελίδες

ΕΛΛΑΔΑ - ΚΥΠΡΟΣ, Η ΑΝΑΔΥΟΜΕΝΗ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ


Οι εισαγωγές-εξαγωγές της Κύπρου με την Ελλάδα, οι παράγοντες από τους οποίους επηρεάζονται οι μεταξύ τους εμπορικές σχέσεις και η δημιουργία μιας ισχυρής συμμαχίας.

ΜΑΡΙΑ ΜΙΧΑΗΛ

Ο Πρέσβης της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Αθήνα, Κυριάκος Κενεβέζος, αναλύει τις εμπορικές σχέσεις της Κύπρου με την Ελλάδα, που αποτελεί τον κατεξοχήν σημαντικότερο εμπορικό εταίρο της Κύπρου, κυρίως μετά το πρόσφατο Brexit που διαταράσσει τις εμπορικές σχέσεις με το Ηνωμένο Βασίλειο. Την ίδια στιγμή, επισημαίνει πόσο επιτακτική είναι η ανάγκη αφενός να δημιουργηθούν νέες συνεργασίες, να αναπτυχθούν οι υπάρχουσες μεταξύ των επιχειρηματιών των δύο χωρών και αφετέρου να στρέψει η Κύπρος το βλέμμα και προς τα Βαλκάνια.


Εισαγωγαί-εξαγωγαί
Για μια μη βιομηχανική χώρα όπως η Κύπρος, η οποία εξαρτάται κυρίως από τις εισαγωγές προϊόντων και εξάγει κυρίως υπηρεσίες, οι καλές εμπορικές σχέσεις με άλλες χώρες και ειδικά με τους παραδοσιακούς εμπορικούς της εταίρους όπως η Ελλάδα, είναι ζωτικής σημασίας.
Δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι το συνολικό εμπόριο μεταξύ Κύπρου-Ελλάδας αυξήθηκε κατά 3,8% το 2015 σε σχέση με το 2014 και ανήλθε στα €1,48 δις, σύμφωνα με τον Κυριάκο Κενεβέζο, Πρέσβη της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Αθήνα. «Σχετικά με τις προοπτικές συνεργασίας Κύπρου - Ελλάδας και αναλύοντας τα στατιστικά στοιχεία των τελευταίων χρόνων μπορούμε εύκολα να συμπεράνουμε ποιοι τομείς δείχνουν ανοδική πορεία στις εξαγωγές και τις εισαγωγές από την Κύπρο. Σίγουρα, οι τομείς των τροφίμων και ποτών (χαλούμι/γαλακτοκομικά, κουμανδαρία, πατάτες, εσπεριδοειδή, κρέας, ψάρια, είδη αρτοποιίας κ.ά.), των φαρμακευτικών προϊόντων (κυρίως ογκολογικά), των θραυσμάτων σιδήρου και χάλυβα και των εξειδικευμένων υπηρεσιών (ασφαλιστικές εταιρείες, λογιστικά και δικηγορικά γραφεία, ανάπτυξη γης, κατασκευές, ξενοδοχεία) μπορούν να συγκαταλεχθούν στους τομείς που μπορούν να διευρυνθούν περαιτέρω επιχειρηματικά» εξηγεί ο κ. Κενεβέζος. Από την άλλη, τα κυριότερα προϊόντα που η Κύπρος εισάγει από την Ελλάδα είναι πετρελαιοειδή, είδη ένδυσης, ηλεκτρικά μηχανήματα και φαρμακευτικά προϊόντα.

Υπέρ Ελλάδας το ισοζύγιο
Αν και το εμπορικό ισοζύγιο Κύπρου - Ελλάδας είναι ελλειμματικό σε βάρος της Κύπρου - που θεωρείται φυσιολογικό, καθώς η Ελλάδα διαθέτει μεγαλύτερη παραγωγή, όπως εξηγεί ο κ. Κενεβέζος, η Ελλάδα αποτελεί τον πρώτο εμπορικό εταίρο της Κύπρου τόσο σε εισαγωγές όσο και εξαγωγές, σύμφωνα με τη Στατιστική Υπηρεσία Κύπρου.
Μάλιστα, φαίνεται ότι οι εμπορικές σχέσεις της Κύπρου με την Ελλάδα, ενάντια στη σοβαρή οικονομική κρίση που βιώνουν οι αγορές των δύο χωρών, βρίσκονται σε σημαντικό για τα πρωτόγνωρα οικονομικά μέτρα επίπεδο, με την Ελλάδα να παραμένει πρώτος εξαγωγικός προορισμός για την Κύπρο. Ταυτόχρονα, η κυπριακή αγορά προτιμά τα ελληνικά προϊόντα με αποτέλεσμα η Ελλάδα να κατέχει την πρώτη θέση και στις εισαγωγές της Κύπρου. «Το γεγονός αυτό αποτελεί επιβράβευση των προσπαθειών πολλών χρόνων για τη μελλοντική ενδυνάμωση των εμπορικών ανταλλαγών Κύπρου - Ελλάδας. Ειδικά, αναφέρω ότι σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία (Ιαν.-Δεκ. 2015) από τη Στατιστική Υπηρεσία Κύπρου, το 2015 οι συνολικές εισαγωγές από Ελλάδα έφθασαν τα €1,29 δις, σημειώνοντας αύξηση περίπου 7% σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2014 (€1,21 δις) και οι εγχώριες εξαγωγές της Κύπρου έφθασαν τα €54,35 εκατ., παρουσιάζοντας μείωση της τάξης του 1.8% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος (€55 εκατ.)» εξηγεί ο κ. Κενεβέζος.

Ξαφνικά η Γερμανία πρώτη (;)
Και ενώ, τόσο το 2014 όσο και το 2015, η πρώτη χώρα από την οποία προέρχονται οι εισαγωγές της Κύπρου είναι η Ελλάδα, ξαφνικά, το πρώτο εξάμηνο του 2016 κάνει την έκπληξη η Γερμανία ως ο μεγαλύτερος εξαγωγέας προς Κύπρο με την τεράστια αύξηση στα €724,5 εκατ. - από €143,7 εκατ. που ήταν την αντίστοιχη περσινή περίοδο (Ιανουάριος-Μάιος 2015), αφήνοντας πίσω την Ελλάδα στα €460 εκατ. περίπου.
Το Capital Today ζήτησε μια εξήγηση για την αλλαγή αυτή από τον Εμπορικό Ακόλουθο κ. Ιωσήφ Κυπραίο, Εμπορικό Ακόλουθο της Κυπριακής Πρεσβείας στην Αθήνα ο οποίος, σε συνεννόηση με τη Στατιστική Υπηρεσία Κύπρου, δηλώνει πως οφείλεται στην εισαγωγή ενός πλοίου στην Κύπρο από τη Γερμανία αξίας €563,4 εκατ. και πως οι συνολικές εισαγωγές για τους μήνες Μάϊο και Ιούνιο 2016 περιλαμβάνουν πέρα από τα παραδοσιακά προϊόντα και τη μεταφορά οικονομικής ιδιοκτησίας κινητού εξοπλισμού (πλοία και αεροσκάφη).

Και τώρα Brexit
Την ίδια στιγμή που οι εξαγωγές της Κύπρου προς Ελλάδα ξεπέρασαν τα τελευταία χρόνια τις εξαγωγές της προς Ηνωμένο Βασίλειο, έρχεται και η πρόσφατη απόφαση του τελευταίου να αποχωρήσει από την Ε.Ε., η οποία αναμένεται να τονώσει τον ρόλο της Ελλάδας ως εξαγωγέα. Ωστόσο, σύμφωνα με τον κ. Κενεβέζο, αναμένεται και να ανατρέψει ορισμένες διακρατικές ισορροπίες στο πλαίσιο της Ε.Ε., αλλά και να επιφέρει ραγδαίες οικονομικές επιπτώσεις που θα επηρεάσουν τόσο την Ελλάδα όσο και την Κύπρο.
Όσον αφορά στο εξωτερικό εμπόριο «εφόσον προχωρήσει η διαδικασία εξόδου της Μεγάλης Βρετανίας από την ευρωπαϊκή οικογένεια, διαφαίνεται η περαιτέρω συνεργασία της Κύπρου με την Ελλάδα σε θέματα εμπορίου αγαθών, υπηρεσιών, καθώς και στις άμεσες ξένες επενδύσεις μιας και υπάρχουν άριστα ανεπτυγμένες εμπορικές σχέσεις μεταξύ Κυπρίων-Ελλαδιτών επιχειρηματιών» δηλώνει ο κ. Κενεβέζος. Την ίδια άποψη ενστερνίζεται και ο κ. Κυπραίος και συμπληρώνει πως με το Brexit, «θα ενταθεί ακόμα περισσότερο η εμπορική ζεύξη μεταξύ Ελλάδας-Κύπρου και δεν θα μιλάμε πλέον για απλή εμπορική σχέση, αλλά για μια ισχυρή συμμαχία».
Επιπλέον, οι συνέπειες που θα επιφέρει το Brexit και το γεγονός ότι το Ηνωμένο Βασίλειο είναι ο δεύτερος εξαγωγικός προορισμός της Κύπρου παγκοσμίως μετά την Ελλάδα, κάνει πιο επιτακτική την ανάγκη για πρόσβαση της χώρας σε αγορές όπως τα Βαλκάνια και τις χώρες της Μέσης Ανατολής, σύμφωνα με τον Πρέσβη της Κύπρου.

Και οι επενδύσεις στο παιχνίδι
Σημαντικό πυλώνα των διμερών εμπορικών σχέσεων αποτελούν, πέρα από τις εισαγωγές-εξαγωγές, και οι επενδύσεις. Οι ελληνικές επενδύσεις στην Κύπρο παρουσιάζουν τα τελευταία χρόνια μεγάλη αύξηση, χωρίς αυτό να ισχύει και για τις κυπριακές εταιρείες στην Ελλάδα, οι οποίες κατά τα τελευταία χρόνια όλο και μειώνονται. Ο κ. Ιωσήφ Ιωσήφ, Πρόεδρος του Επιχειρηματικού Συνδέσμου Ελλάδας-Κύπρου σε παλαιότερες δηλώσεις του στο Capital Today δήλωσε πως «οι αρμόδιοι φορείς, όπως ο Επιχειρηματικός Σύνδεσμος, η Πρεσβεία της Κύπρου στην Αθήνα και γενικά οι δύο κυβερνήσεις θέτουν το πλαίσιο και βοηθούν και τις κυπριακές επιχειρήσεις που βρίσκονται στην Ελλάδα, ώστε να παραμείνουν στη χώρα παρά την κρίση». Ωστόσο, όπως εξηγεί, δεν μπορούν να υποχρεώσουν μια επιχείρηση να μείνει ή όχι στην Ελλάδα. «Οι αποφάσεις αυτές αφορούν τις ίδιες τις επιχειρήσεις».

Διέξοδος η Ελλάδα
Παρόλα αυτά, σύμφωνα με τον Κύπριο πρέσβη, υπάρχουν ακόμα πολλοί Κύπριοι επιχειρηματίες που δραστηριοποιούνται με επιτυχία στην Ελλάδα σε σημαντικούς τομείς υπηρεσιών όπως ασφάλειες, εκπαίδευση, νομικά και λογιστικά θέματα, διαχείριση πλοίων, καθώς και στους τομείς της ξενοδοχειακής βιομηχανίας, του τουρισμού και της ανάπτυξης γης. Πιο συγκεκριμένα, ο κ. Κενεβέζος παρατηρεί ότι «η Ελλάδα αποτελεί σήμερα μία μοναδική διέξοδο για τις κυπριακές επιχειρήσεις από το μικρό μέγεθος της αγοράς του νησιού, ενώ προσφέρει δίοδο για επέκταση στις Βαλκανικές χώρες. Το ίδιο όμως συμβαίνει και αντίστροφα. Πολλές ελλαδικές εταιρείες έχουν επεκταθεί στην Κύπρο στους τομείς των υπεραγορών και των πετρελαιοειδών, καθώς και της εξαγοράς υφιστάμενων κυπριακών εταιρειών. Είναι αξιοσημείωτο ότι έχουν ήδη γίνει πολλές συνεργασίες μεταξύ κυπριακών-ελληνικών επιχειρήσεων και αναμένονται περισσότερες στα επόμενα χρόνια».

Υπέρ και οι διακρατικές συμφωνίες
Συμπληρώνει μάλιστα πως «και οι δύο χώρες έχουν να προσφέρουν πλεονεκτήματα, τα οποία εφόσον αξιοποιηθούν κατάλληλα μπορούν να φέρουν πολύ καλά αποτελέσματα ακόμη και σε καιρό ύφεσης».
Εξάλλου, οι ελληνικές επιχειρήσεις που έχουν αποφασίσει να εγκατασταθούν στην Κύπρο ή οι κυπριακές στην Ελλάδα, απολαμβάνουν σειρά πλεονεκτημάτων όπως - πέρα από την Τελωνειακή Ένωση μεταξύ των χωρών της ΕΕ που προνοεί την κατάργηση των τελωνειακών δασμών στις εισαγωγές/εξαγωγές μεταξύ των χωρών της ΕΕ και την υιοθέτηση ενός κοινού τελωνειακού δασμολογίου για τις σχέσεις τους με τρίτα κράτη - η Σύμβαση περί αποφυγής διπλής φορολογίας.
Όπως τονίζει ο κ. Κενεβέζος: «Η εποικοδομητική χρήση της Σύμβασης έχει αποδώσει σημαντικά πλεονεκτήματα, αποτελώντας χρήσιμο εργαλείο φορολογικού προγραμματισμού για την ουσιαστική προστασία τόσο των ελληνικών και κυπριακών επιχειρήσεων όσο και των ιδιωτών κατά της διπλής φορολογίας».

Περιθώρια εντατικοποίησης
Ο κ. Κενεβέζος, πηγαίνοντας ένα βήμα πιο πέρα, υποστηρίζει πως είναι καιρός η εμπορική συνεργασία των δύο χωρών να ξεπεράσει τα γεωγραφικά όρια τους: «Η Ελλάδα παραμένει σίγουρα ένας από τους σημαντικότερους εμπορικούς εταίρους της Κύπρου παρά την κρίση, αλλά είναι και χρονικά επιτακτικό να δοθεί έμφαση στην ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ των επιχειρηματιών των δύο χωρών, ώστε να επιτευχθεί πλήρης αξιοποίηση των ευκαιριών που υπάρχουν σε Ελλάδα, Κύπρο και όμορες χώρες (περιοχή Μέσης Ανατολής και Βαλκάνια)».


Ο ρόλος της πρεσβείας
«Προς αυτή την κατεύθυνση εργάζονται διάφοροι φορείς, ενώ για τις εμπορικές σχέσεις μεταξύ των δύο χωρών σημαντικός είναι ο ρόλος της Πρεσβείας της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Αθήνα και κυρίως του Εμπορικού Τμήματός της» εξηγεί ο κ. Κενεβέζος. Ανάμεσα στις δραστηριότητες του τμήματος, που αφορούν στην περαιτέρω οικοδόμηση δικτύων συνεργασίας μεταξύ επιχειρηματιών Κύπρου-Ελλάδας, είναι να προβάλλει και να προωθεί τις εξαγωγές κυπριακών προϊόντων (βιομηχανικά/γεωργικά προϊόντα/υπηρεσίες) στην ελληνική και βαλκανική αγορά με διαφημιστικές εκστρατείες σε ΜΜΕ και αποστολές Ελλήνων επιχειρηματιών και δημοσιογράφων στην Κύπρο, να οργανώνει τη συμμετοχή τους σε εμπορικές εκθέσεις (σε συνεργασία με το Υπουργείο Ενέργειας, Εμπορίου, Βιομηχανίας & Τουρισμού) και να διευθετεί επαφές Κυπρίων εξαγωγέων με εισαγωγείς στην Ελλάδα. Επίσης, διερευνά και παρέχει πληροφορίες για προοπτικές εξαγωγής προϊόντων στην ελληνική και βαλκανική αγορά, τη λειτουργία εταιρειών διεθνών δραστηριοτήτων κ.ά., διατηρεί επαφές με διάφορες Κρατικές Υπηρεσίες της Ελλάδας, Εμπορικά Επιμελητήρια, Επαγγελματικούς Συνδέσμους και εκπροσωπεί την Κύπρο σε συνέδρια/εκδηλώσεις στην Ελλάδα. Επίσης, σε συνεργασία με κρατικούς και ιδιωτικούς φορείς - ΚΕΒΕ, ΟΕΒ, Invest in Cyprus, Κεντρική Τράπεζα Κύπρου, ΕΤΕΚ κ.ά. - πραγματοποιεί συνέδρια/σεμινάρια με σκοπό την προσέλκυση επενδυτών, παρουσιάζοντας την Κύπρο ως ένα κέντρο διεθνών επιχειρηματικών δραστηριοτήτων και επενδύσεων.


Πλαίσιο

Οι εμπορικές σχέσεις σε αριθμούς

· Το συνολικό εμπόριο μεταξύ Κύπρου - Ελλάδας αυξήθηκε κατά 3,8% το 2015 σε σχέση με το 2014 και ανήλθε στα €1,48 δις.
· Οι εγχώριες εξαγωγές προς την Ελλάδα κατά το 2015 μειώθηκαν κατά 18,3% σε σχέση με το 2014.
· Τα κυριότερα προϊόντα που εξάγονται στην Ελλάδα είναι τα απορρίμματα σιδήρου και χάλυβα, και οι πατάτες (28% και 18,6% επί του συνόλου).
· Οι συνολικές εγχώριες εξαγωγές στην Ελλάδα την πενταετία 2011-2015 μειώθηκαν από €55,3 εκατ. σε €54,3 εκατ. Κύρια εξαγώγιμα προϊόντα τα μέταλλα προς ανακύκλωση (€16,7 εκατ.) και φάρμακα (€5,2 εκατ.).
· Τα κυριότερα εξαγώγιμα προϊόντα φρέσκων και μεταποιημένων γεωργικών προϊόντων στην Ελλάδα είναι οι πατάτες, το χαλούμι, οι ζωοτροφές και τα εσπεριδοειδή.
· Οι εξαγωγές προς την Ελλάδα μέσω Κύπρου κατά το 2015 μειώθηκαν κατά 20% και έπεσαν στα €131,4 εκατ. σε σύγκριση με το 2014. Αφορούσαν κυρίως οργανικά χημικά και μηχανήματα (32% και 31% επί του συνόλου).
· Οι εισαγωγές από την Ελλάδα κατά το 2015 ανήλθαν στα €1,3 δις σημειώνοντας αύξηση ύψους 7,3% από το 2014. Αποτελούνταν κυρίως από πετρελαιοειδή και μηχανήματα (31% και 6,5% επί του συνόλου).


Πίνακας αντί για φωτογραφία

Πίνακας 1: Εμπόριο Κύπρου - Ελλάδας σε €000’ς
2011 2012 2013 2014 2015 % Μεταβολή 2014/15
Εγχώριες Εξαγωγές 83.723 70.039 68.683 55.359 54.348 -1,8
Επανεξαγωγές 247.752 218.204 199.209 164.278 131.397 -20,0
Συνολικές Εξαγωγές 331.475 288.243 267.891 219.637 185.745 -15,4
Συνολικές Εισαγωγές 1.338.295 1.216.796 1.120.463 1.207.370 1.295.042 7,3
Συνολικό Εμπόριο 1.669.770 1.505.039 1.388.354 1.427.007 1.480.787 3,8
Εμπορικό Ισοζύγιο -1.006.819 -928.553 -852.572 -987.733 -1.109.297

Πηγή: Κυπριακή Στατιστική Υπηρεσία