Η λιτότητα δεν φέρνει την πολυπόθητη άνοιξη
Αλέξης Κουτσελίνης
Οικονομικές Επιστήμες, MA HRM
Το επιχείρημα ότι οι δημόσιες δαπάνες και ο δημόσιος τομέας ευθύνονταν για την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση, ήταν για αρκετές κυβερνήσεις το άλλοθι για εξυπηρέτηση συγκεκριμένων συμφερόντων. Δεν είναι τυχαίο άλλωστε ότι χώρες, όπως η Γερμανία και η Γαλλία, δεν εφάρμοσαν επιθετική πολιτική λιτότητας ενώ άλλες, μικρότερες, εξαναγκάστηκαν να εφαρμόσουν τέτοια μέτρα τα οποία ωστόσο, εξυπηρετούσαν τις οικονομίες των μεγάλων χωρών.
Η πραγματικότητα κατέδειξε ότι η μακροχρόνια αυστηρή πολιτική λιτότητας και περικοπών, ως μέσο για την αντιμετώπιση της κρίσης, όχι μόνο δεν επιτυγχάνει αλλά αντίθετα, οδηγεί σε μεγαλύτερες κοινωνικές και εισοδηματικές ανισότητες.
Δεν αμφισβητείται ότι ο δημόσιος τομέας χρειάζεται εκσυγχρονισμό και οι δαπάνες περικοπές. Άλλο όμως, είναι να βλέπουμε την ανάκαμψη μιας οικονομίας μέσα από καθαρά λογιστικούς όρους και άλλο είναι να συνδυάζεται με πολιτικές προστασίας της κοινωνικής συνοχής.
Οι δημόσιοι υπάλληλοι
Η στοχοποίηση για παράδειγμα, των δημοσίων υπαλλήλων μέσα από τη δημιουργία κλίματος αντιπαράθεσης με την υπόλοιπη κοινωνία - λες και μια δημόσια υπηρεσία μη ελκυστική για εργοδότηση, χωρίς κίνητρα και προοπτική, θα ωφελούσε τους ιδιωτικούς υπαλλήλους - το μόνο που κατάφερε ήταν να αφήσει κάποιους τρίτους στο απυρόβλητο.
Οι ιδιωτικοί υπάλληλοι έζησαν με τη σειρά τους το σκληρό πρόσωπο της κρίσης, μέσω απολύσεων, παρατεταμένης ανεργίας και εργασιακής εκμετάλλευσης. Οι νέοι βλέπουν μισθούς που δεν ανταποκρίνονται στα προσόντα τους, αλλά παρόλα αυτά, κάποιοι τάσσονται υπέρ της μείωσης του κατώτατου μισθού. Οι ίδιοι άνθρωποι βέβαια, θα καλέσουν τα Χριστούγεννα τους μισθωτούς του δημόσιου και ιδιωτικού τομέα να καταναλώσουν, ώστε να κινηθεί η αγορά.
Με αυτά να συμβαίνουν, είναι φανερό ότι το περιβόητο «αόρατο χέρι» του Adam Smith όχι μόνο δεν αρκεί, αλλά δεν λειτουργεί καν. Έτσι, η κάθε κυβέρνηση, οφείλει να είναι πιο ευαισθητοποιημένη απέναντι σε κοινωνικά σύνολα εργαζομένων και ανέργων. Ειδικά όταν ξέρει πως είτε λόγω αδυναμίας, ή δυσκολίας, ή ιδεολογίας, η ίδια αποτυγχάνει να πατάξει τη φοροδιαφυγή, να κατανείμει ισομερώς το βάρος της οικονομικής κρίσης, το οποίο επωμίστηκαν μόνο οι απλοί μισθωτοί, οι μικροεπιχειρηματίες και οι άνεργοι.
Όταν το κράτος ξέρει πόσα εκατομμύρια έφυγαν στο εξωτερικό, πόσα εκατομμύρια ζημιές έγιναν από λάθος πολιτικές και από σκάνδαλα, πόσα εκατομμύρια θα μπορούσε να εισπράξει από στοχευόμενη φορολόγηση, πόσα εκατομμύρια χρωστούν κάποιοι «μεγάλοι», πόσα εκατομμύρια απορρόφησαν οι τράπεζες, τότε δεν μπορεί να ανέχεται αυτούς οι οποίοι βρήκαν στους μισθωτούς του ιδιωτικού και του δημόσιου τομέα τα εύκολα θύματα. Η μεσαία τάξη που για κάποιους είναι «οι βολεμένοι», αυτοί «που θέτουν σε κίνδυνο την οικονομία με τις ανεύθυνες απαιτήσεις τους!», όπως είπαν, θυσιάστηκε για ακόμα μια φορά…
Για να ευημερήσουν οι άνθρωποι, ναι μεν πρέπει πρώτα να ευημερήσουν οι αριθμοί. Όμως το στοίχημα είναι να ελέγξεις πόσο κρατά το κάθε στάδιο, για ποιους αριθμούς μιλάμε. Πώς, πότε και σε ποιο εύρος θα κλείσει η κοινωνική και εισοδηματική ανισότητα όταν έρθει η περιβόητη ανάπτυξη;