«Τα ζητήματα των ΑΟΖ δεν προσφέρονται για εύκολη κριτική»...TITΛΟΣ

Ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας της Ελλάδας, Πάνος Σκουρλέτης μιλά αποκλειστικά στο Capital Today για τα ενεργειακά ζητήματα


Ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας της Ελλάδας, Πάνος Σκουρλέτης, αποδέχεται την πρόσκληση του Capital Today και μιλά για το καυτό θέμα των κοιτασμάτων, τις γεωστρατηγικές εξελίξεις στη Ανατολική Μεσόγειο, τη συνεργασία Κύπρου-Ελλάδας στον τομέα της ενέργειας, αλλά και τις προσπάθειες της Ελληνικής Κυβέρνησης να καταστεί η χώρα περιφερειακός ενεργειακός κόμβος στην περιοχή. Την ίδια στιγμή, παραμένει φειδωλός στις δηλώσεις του σχετικά με το διαχρονικό ζήτημα της θέσπισης και της οριοθέτησης της ελληνικής ΑΟΖ.

ΤΗΣ ΜΑΡΙΑΣ ΜΙΧΑΗΛ

Τον Ιανουάριο 2016 ολοκληρώθηκε η τριμερής συμφωνία Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ. Σε ποια φάση βρίσκεται η συνεργασία και ποιοι οι στόχοι που έχουν τεθεί όσον αφορά στα θέματα ενέργειας και προστασίας του περιβάλλοντος;
Τα αποτελέσματα της τριμερούς είναι ήδη πολύ θετικά. Η συνεργασία μας έχει στρατηγικό χαρακτήρα και δεν περιορίζεται σε πρόσκαιρα οικονομικά ή πολιτικά οφέλη. Πιστεύουμε ότι αυτός είναι ο ενδεδειγμένος δρόμος για θετική έκβαση στα μεγαλύτερα ζητήματα, αυτά δηλαδή που σχετίζονται με την ευημερία, τη σταθερότητα και την ειρήνη στην περιοχή. Στη βάση αυτή, παρακολουθούμε τις εξελίξεις που συντελούνται στον ενεργειακό τομέα και συνεργαζόμαστε με έμφαση στις διασυνδέσεις, στο φυσικό αέριο και στον ηλεκτρισμό. Εργαζόμαστε επίσης και σε θέματα προστασίας του θαλάσσιου περιβάλλοντος. Πρόκειται για μια διαρκή διαδικασία που θέλουμε να συνεχιστεί στο μέλλον με την ίδια ένταση, με όλο και πιο ουσιαστικά ποιοτικά χαρακτηριστικά.
Είχε προηγηθεί και η τριμερής Ελλάδας-Κύπρου-Αιγύπτου. Έχουν προχωρήσει τα όσα είχαν συμφωνηθεί, μεταξύ των οποίων και η προώθηση αγωγών ενέργειας μέσα από την Ελλάδα και η οριοθέτηση των ΑΟΖ, σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο;
Η περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου παραπέμπει αυτή την περίοδο σε μια ενεργειακή «πανδαισία» με διαρκείς εξελίξεις και νέα κοιτάσματα. Αυτές οι προωθητικές διεργασίες θέτουν, εκ των πραγμάτων, νέα ζητήματα προς διαχείριση. Μέσα σε αυτό το απαιτητικό περιβάλλον των μεγάλων προσδοκιών συνεργαζόμαστε με την Αίγυπτο, σε πολιτικό αλλά και σε τεχνικό επίπεδο, με ομάδες εργασίας, για τη διευθέτηση του ζητήματος της θαλάσσιας ζώνης με τον καλύτερο δυνατό τρόπο και πάντα στη βάση του Διεθνούς Δικαίου. Σε προχωρημένο στάδιο βρίσκονται και οι συζητήσεις με την Κυπριακή Δημοκρατία όσον αφορά στην οριοθέτηση της ΑΟΖ. Την κατάλληλη στιγμή θα εξεταστούν με προσοχή και τα ζητήματα μεταφοράς του φυσικού αερίου από την περιοχή.
Η ΕΛΛΑΔΑ-ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΣΤΑΘΕΡΟΤΗΤΑΣ
Ποια έργα περιλαμβάνει η ενεργειακή πολιτική της κυβέρνησης ώστε να καταστεί η Ελλάδα περιφερειακός ενεργειακός κόμβος;
Το προηγούμενο χρονικό διάστημα δουλέψαμε εντατικά και προωθήσαμε τον αγωγό φυσικού αερίου TAP, ο οποίος μπορεί να αποτελέσει υποδομή ανάπτυξης και άλλων έργων, με πολλαπλασιαστική αλληλεπίδραση. Ο ελληνοβουλγαρικός αγωγός φυσικού αερίου IGB και το σχέδιο για τον πλωτό τερματικό σταθμό Υγροποιημένου Φυσικού Αερίου (LNG) της Αλεξανδρούπολης, είναι δύο από αυτά. Οι προοπτικές ανάπτυξης του κάθετου διαδρόμου και άλλων διασυνδέσεων στην περιοχή μπορούν να αλλάξουν την ενεργειακή φυσιογνωμία της, ενώ ο αναβαθμιζόμενος μεγάλος σταθμός LNG στη Ρεβυθούσα, μπορεί να υποστηρίξει στρατηγικές επιλογές για τη διαμετακόμιση LNG.
Ποιος είναι ο ρόλος της Κύπρου προς αυτή την κατεύθυνση;
Οι εξεταζόμενες διασυνδέσεις με την Κύπρο είναι η ηλεκτρική, μέσω του EuroAsia Interconnector και αυτή του φυσικού αερίου μέσω του μεγάλου αγωγού EastMed. Είναι επόμενο, καθώς υπάρχει και η σχετική υποδομή από την πλευρά μας, να εξετάζονται όλα τα ενδεχόμενα για τη μεταφορά του φυσικού αερίου.
Όπως είχατε αναφέρει στο Συνέδριο του Economist: «η Ελλάδα μπορεί να βοηθήσει ως ενεργειακός κόμβος, που διακρίνεται για τη σταθερότητά του σε έναν ασταθή κόσμο»… Το γεγονός ότι η Ελλάδα βρίσκεται τα τελευταία χρόνια σε βαθιά οικονομική ύφεση δεν επηρεάζει τον ρόλο της, αλλά και την αξιοπιστία της;
Το γεγονός της οικονομικής ύφεσης ενισχύει την αξία της σταθερότητας για την οποία η Ελλάδα διακρίνεται. Αλλά, ας το δούμε με τα μάτια των άλλων. Μέσα σε αυτές τις δύσκολες συνθήκες, πρώτα και κύρια για τον ελληνικό λαό, αναπτύσσονται μεγάλα έργα - «ψήφοι εμπιστοσύνης» - όπως ο TAP. Σημαντικές επενδυτικές τράπεζες επιστρέφουν, για παράδειγμα η Ευρωπαϊκή τράπεζα Ανοικοδόμησης και Ανάπτυξης (EBRD) και η Unicredit και άλλες μας έχουν εκδηλώσει ενδιαφέρον για δραστηριότητα στην Ελλάδα, όπως η Doha Bank Group. Επιπρόσθετα, ο ρόλος της Ελλάδας στο προσφυγικό ζήτημα ήταν και παραμένει όχι μόνο εποικοδομητικός, αλλά και ζωτικός για τη διαφύλαξη των ευρωπαϊκών αξιών. Κι όλα αυτά, ενώ η Ελλάδα το 2015 διαχειρίστηκε μια σκληρότατη διαπραγμάτευση και πραγματοποιήθηκαν ένα δημοψήφισμα και δύο εθνικές εκλογικές αναμετρήσεις. Το αποτέλεσμα όλων αυτών είναι η ενδυνάμωση του ρόλου της Ελλάδας σε πολλά επίπεδα.
Μπορεί να αποτελέσει ο τομέας της ενέργειας κινητήριο δύναμη για την επανεκκίνηση της ελληνικής οικονομίας; Πότε εκτιμάτε ότι θα αρχίσει η χώρα να απολαμβάνει τα οφέλη, τόσο από την εκμετάλλευση των κοιτασμάτων της όσο και από τον ρόλο της ως ενεργειακός κόμβος προς την Ευρώπη;
Η ενέργεια είναι καθοριστική παράμετρος για την οικονομική ανάπτυξη. Μπορεί να την υποστηρίξει εξασφαλίζοντας επάρκεια, ποιότητα και ανταγωνιστικό κόστος. Αλλά, και τα ίδια τα ενεργειακά έργα έχουν εξαιρετική προστιθέμενη αξία. Τα οικονομικά, κοινωνικά, αλλά και γεωπολιτικά οφέλη έχουν ήδη κάνει την εμφάνισή τους με πολλούς τρόπους. Πλησιάζουμε γοργά σε μια νέα ενεργειακή εποχή η οποία θα έχει και έντονη θεσμική διάσταση.
ΕΝΤΟΝΟ ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ
Πώς επηρεάζονται οι ενεργειακές προσπάθειες Ελλάδας και Κύπρου από τις πρόσφατες εξελίξεις στην Τουρκία και τη γενικότερη πολιτική αστάθεια που επικρατεί στην περιοχή της Αν. Μεσογείου (μεταξύ άλλων, το αρνητικό κλίμα μεταξύ Ισραήλ-Αιγύπτου, οι αξιώσεις της Τουρκίας σε Αιγαίο και κυπριακή ΑΟΖ και η αναθέρμανση των διπλωματικών σχέσεων Τουρκίας-Ισραήλ);
Δεν έχουμε την αυταπάτη ότι το οικονομικό ή γεωπολιτικό περιβάλλον μέσα στο οποίο καλούμαστε να δραστηριοποιηθούμε θα είναι στατικό, αν και όλοι προτιμούν τις ευνοϊκές συγκυρίες. Αλλά τα σχέδιά μας δεν έχουν αλλάξει. Έχουμε υιοθετήσει μια ενεργητική εξωτερική πολιτική και μια πολυδιάστατη ενεργειακή πολιτική και με αυτά τα εργαλεία αντιμετωπίζουμε τις εξελίξεις. Τα αποτελέσματα μάς δικαιώνουν σε πολλές περιπτώσεις.
Δηλαδή, υπάρχει ακόμα ορατός “κίνδυνος” να επιλεγεί η Τουρκία ως η πλέον συμφέρουσα λύση για την εμπορική εκμετάλλευση των κοιτασμάτων και τη μεταφορά της ενέργειας προς την Ε.Ε.;
Αυτό εξαρτάται και από την αξιολόγηση των δεδομένων. Κανείς δεν μπορεί να παραγνωρίσει την οικονομική διάσταση των ενεργειακών εγχειρημάτων, γι’ αυτό και πολλά μεγάλα σχέδια με ισχυρή πολιτική υποστήριξη δεν υλοποιήθηκαν τελικά. Ωστόσο, είναι επίσης αλήθεια ότι τα οικονομικά εγχειρήματα επηρεάζονται από την πολιτική και από τις πραγματικές συνθήκες μέσα στις οποίες αναπτύσσονται.

ΑΟΖ ΔΥΟ ΤΑΧΥΤΗΤΩΝ
Αυτές τις μέρες σηματοδοτείται μια νέα εποχή για την Ελλάδα με τη λήξη του διαγωνισμού για τα οικόπεδα 1, 2 και 10 στο Ιόνιο. Με τη θέσπιση της ελληνικής ΑΟΖ αλλά και με την οριοθέτηση της με τις έξι χώρες που την αφορούν τι γίνεται; Δεν είναι απαραίτητη ενέργεια για μελλοντική εξόρυξη; Τι απαντάτε σε αυτούς οι οποίοι μιλάνε για κωλυσιεργία στο εν λόγω θέμα;
Δεν σκοπεύουμε να απεμπολήσουμε κανένα κυριαρχικό μας δικαίωμα, ωστόσο τα ζητήματα των ΑΟΖ δεν προσφέρονται για εύκολη κριτική. Η βούληση της ελληνικής κυβέρνησης για πρόοδο στα ζητήματα της οριοθέτησης των ζωνών βάσει του Διεθνούς Δικαίου είναι δεδομένη. Ωστόσο η προοπτική της εξόρυξης στα συγκεκριμένα οικόπεδα στο Ιόνιο δεν αντιμετωπίζει κανένα πρόβλημα. Συγκεκριμένα, η Επιτροπή αξιολόγησης του υπουργείου επεξεργάζεται αυτή την περίοδο τις προσφορές που έχουν υποβληθεί για τα τρία θαλάσσια οικόπεδα. Πριν από λίγες ημέρες υιοθετήσαμε μια ολοκληρωμένη προσέγγιση στο ζήτημα της ασφάλειας των εργασιών έρευνας και εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων, στη βάση του σύγχρονου και αρκετά αυστηρού ευρωπαϊκού κανονιστικού πλαισίου. Ζητήματα ασφάλειας, κατάρτισης σχεδίων αντιμετώπισης κρίσεων, βασικών προδιαγραφών, υπηρεσιών ελέγχου, είναι μερικά μόνο από τα σημεία που ρυθμίζονται, παρέχοντάς μας ένα σύγχρονο εργαλείο σε αυτόν τον τομέα.
Αλλάζουν τα γεωστρατηγικά δεδομένα στην περιοχή με τον γ’ γύρο αδειοδότησης για τα οικόπεδα της Κύπρου αλλά και τον πρώτο ουσιαστικά, γύρο αδειοδότησης για την εκμετάλλευση των ελληνικών κοιτασμάτων;
Αναμφίβολα μιλάμε για θετικές εξελίξεις, οι οποίες έχουν τη δική τους συμβολή στην προσπάθεια ισχυροποίησης των γεωπολιτικών χαρακτηριστικών των χωρών μας. Μάλιστα, η προσέλκυση ισχυρών εταιρειών παγκόσμιας εμβέλειας στον γ’ γύρο αδειοδότησης στην Κύπρο είναι κάτι παραπάνω από ενθαρρυντική. Κατά τα άλλα, δεν προκύπτουν ανατροπές στην υπάρχουσα κατάσταση.


Πλαίσιο
Για την ιστορία...
Η Ελλάδα ως ενεργειακός κόμβος
Ήδη στην Ελλάδα και συγκεκριμένα στη Ρεβυθούσα (νησίδα στον κόλπο της Πάχης Μεγάρων) λειτουργεί τερματικός σταθμός υγροποιημένου αερίου (LNG), μια από τις σημαντικότερες υποδομές σε εθνικό επίπεδο καθώς συνεχώς αναβαθμιζόμενος προσφέρει στη χώρα ενεργειακή ασφάλεια (επάρκεια τροφοδοσίας) και να υποστηρίξει στρατηγικές επιλογές για τη διαμετακόμηση LNG.
Παράλληλα, γίνονται εντατικές προσπάθειες της κυβέρνησης για προώθηση του αγωγού φυσικού αερίου TAP (Διαδριατικός Αγωγός για τη μεταφορά φυσικού αερίου από την περιοχή της Κασπίας στην Ευρώπη) ώστε να αποτελέσει υποδομή ανάπτυξης άλλων έργων όπως ο ελληνοβουλγαρικός αγωγός φυσικού αερίου IGB και το σχέδιο για τον πλωτό τερματικό σταθμό Υγροποιημένου Φυσικού Αερίου (LNG) της Αλεξανδρούπολης, που με τη σειρά τους θα αναβαθμίσουν τον γεωπολιτικό ρόλο της Ελλάδας.
Και η Κύπρος στο παιχνίδι
Οι εξεταζόμενες διασυνδέσεις με την Κύπρο είναι η ηλεκτρική, μέσω του EuroAsia Interconnector (πρόκειται για το πρότζεκτ ηλεκτρικής διασύνδεσης Κύπρου-Ισραήλ-Ελλάδας) και αυτή του φυσικού αερίου μέσω του μεγάλου αγωγού EastMed.
Η πρώτη διασύνδεση θα μεταφέρει ηλεκτρική ενέργεια που θα παράγεται με χαμηλό κόστος από το φυσικό αέριο της περιοχής, από το Ισραήλ και την Κύπρο, στην Ελλάδα και τη νοτιοανατολική Ευρώπη ενώ η δεύτερη, ο αγωγός EastMed, πρόκειται να συνδέσει απευθείας τα κοιτάσματα αερίου της Ανατολικής Μεσογείου με την Ευρώπη.
Κύπρος-Ελλάδα, ΑΟΖ δύο ταχυτήτων
Από τη μια είναι η Κύπρος που έχει ήδη ολοκληρώσει τον διαγωνισμό για τον γ’ γύρο αδειοδότησης για τα τεμάχια 6, 8 και 10 της κυπριακής ΑΟΖ, προσελκύοντας μάλιστα ενδιαφέρον από εταιρείες-κολοσσούς. Από την άλλη η Ελλάδα δεν έχει ακόμα θεσπίσει την ΑΟΖ της ούτε έχει οριοθετήσει τις θαλάσσιες ζώνες με τις χώρες που την περιβάλλουν, ενώ την ίδια στιγμή μπαίνει σε νέα εποχή στο ενεργειακό αφού μόλις έχει ολοκληρωθεί ο διαγωνισμός για τις εταιρείες που διεκδικούν τα θαλάσσια οικόπεδα 1, 2 και 10 του Ιονίου.
Τέλος πλαισίου


ΦΥΤΕΥΤΑ
«Το γεγονός της οικονομικής ύφεσης ενισχύει την αξία της σταθερότητας για την οποία η Ελλάδα διακρίνεται... Μέσα σε αυτές τις δύσκολες συνθήκες, αναπτύσσονται μεγάλα έργα - “ψήφοι εμπιστοσύνης” - όπως ο TAP»
«Η περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου παραπέμπει αυτή τη περίοδο σε μια ενεργειακή “πανδαισία” με διαρκείς εξελίξεις και νέα κοιτάσματα»
«Δεν σκοπεύουμε να απεμπολήσουμε κανένα κυριαρχικό μας δικαίωμα, ωστόσο τα ζητήματα των ΑΟΖ δεν προσφέρονται για εύκολη κριτική»
«Η προσέλκυση ισχυρών εταιρειών παγκόσμιας εμβέλειας στον γ’ γύρο αδειοδότησης στην Κύπρο είναι κάτι παραπάνω από ενθαρρυντική»