Ο ΓΕΝΙΚΟΣ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑΣ ΚΩΣΤΑΣ ΚΛΗΡΙΔΗΣ ΣΕ ΜΙΑ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΕΦ’ ΟΛΗΣ ΤΗΣ ΥΛΗΣ

«Υποσκάπτουν το έργο μου πρόσωπα, που θίγονται από αποφάσεις μου»

ΦΥΤΕΥΤΑ
«Κανένας δεν είναι υπεράνω του νόμου»
«Ακόμη και σήμερα άτομα που δεν είναι αμέτοχα για την κατάσταση της οικονομίας και στρατευμένοι δημοσιογράφοι με υποσκάπτουν»
«Έχω υπόψη μου μερίδα συγκεκριμένων εξηρτημένων δημοσιογράφων, οι οποίοι εξυπηρετούν αλλότρια συμφέροντα προσώπων που έχουν τους δικούς τους λόγους να στρέφονται εναντίον του Γενικού Εισαγγελέα».
«Η Κεντρική Τράπεζα λειτουργεί ως κράτος εν κράτει. Αντιλαμβάνομαι πως σε κάποια θέματα υπάρχει το θέμα της εμπιστευτικότητας. Ωστόσο, υπάρχουν περιθώρια να γίνεται κάποιος έλεγχος»

Ο Γενικός Εισαγγελέας της Κυπριακής Δημοκρατίας Κώστας Κληρίδης μας συνάντησε στο γραφείο του στη Νομική Υπηρεσία. Απαντά όλα τα ερωτήματα μας για τις έρευνες που διεξάγονται όσον αφορά στην κατάρρευση της κυπριακής οικονομίας και μας εκμυστηρεύεται κατά πόσο βρέθηκε ποτέ κοντά σε απόφαση παραίτησης. Αποκαλύπτει, για πρώτη φορά, γιατί δεν προχώρησε στο αίτημα παύσης της Διοικήτριας της Κεντρικής Τράπεζας, Χρυστάλλας Γιωρκάτζη.

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΣΤΟΝ ΣΩΚΡΑΤΗ ΙΩΑΚΕΙΜ
Η Νομική Υπηρεσία και οι ανακριτικές Αρχές επικρίνονται, κυρίως από κόμματα της αντιπολίτευσης, όσον αφορά στην καθυστέρηση που παρατηρείται για τις έρευνες που διεξάγονται όσον αφορά στην κατάρρευση της κυπριακής οικονομίας. Θα θέλαμε το σχόλιο σας.
Όπως έχει επανειλημμένα επεξηγηθεί, η παρέλευση μεγάλου χρονικού διαστήματος, η οποία παρατηρείται στις αστυνομικές έρευνες, για το ενδεχόμενο διάπραξης ποινικών αδικημάτων που σχετίζονται με την κατάρρευση του χρηματοπιστωτικού μας συστήματος οφείλεται, κατά κύριο λόγο, στο γεγονός ότι από τη φύση τους αυτού του είδους οι υποθέσεις είναι περίπλοκες, πολύπτυχες και απαιτούν εξειδικευμένες γνώσεις. Απαιτούν επίσης τη συλλογή και προσεκτική μελέτη εκατοντάδων χιλιάδων εγγράφων. Επίσης, αριθμός πρώην τραπεζικών στελεχών βρίσκονται στο εξωτερικό και ιδιαίτερα στην Ελλάδα, και απαιτείται η λήψη καταθέσεων από αυτούς, στοιχείων και εγγράφων μέσω αιτημάτων για δικαστική συνδρομή. Οι διαδικασίες αυτές είναι ιδιαίτερα χρονοβόρες.
Ποιες έρευνες βρίσκονται κοντά στο στάδιο ολοκλήρωσής τους;
Σε τελικό στάδιο βρίσκονται έρευνες που αφορούν υποθέσεις στελεχών τραπεζών σε σχέση με αδικήματα παραβιάσεων νομοθεσίας, καθώς επίσης και υπόθεση διαφθοράς.
Από πόσες χώρες ζητήθηκε δικαστική συνδρομή, ποιες ανταποκρίθηκαν θετικά και σε ποιες βρήκατε κλειστές πόρτες;
Δικαστική συνδρομή, έτσι ώστε να καταστεί δυνατή η ανάκριση, λήψη καταθέσεων και άλλου μαρτυρικού υλικού, ζητήθηκε από αριθμό χωρών με πρώτη την Ελλάδα. Ζητήθηκε επίσης συνδρομή από τη Βρετανία, Ρωσία, Ρουμανία, Αρμενία και άλλες χώρες. Κάποια από τα αιτήματα αυτά έχουν ικανοποιηθεί, άλλα ακόμη δυστυχώς εκκρεμούν, παρά τις υπενθυμίσεις που γίνονται, χωρίς βέβαια να υπάρξει άρνηση. Πρόβλημα δημιουργείται επίσης, από τη μη πλήρη εκτέλεση τέτοιων αιτημάτων, με αποτέλεσμα την αναγκαιότητα υποβολής περαιτέρω αιτημάτων για διευκρινίσεις.
ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΗΣ ΑΤΙΜΩΡΗΣΙΑΣ
Kύριε Γενικέ, η ατιμωρησία έφθασε οριστικά στο τέλος της;
Το θέμα της ατιμωρησίας είναι σίγουρα ένα σημαντικό στοιχείο, το οποίο υποθάλπει και συντηρεί τη διαφθορά και τη διαπλοκή. Από τη στιγμή που θα δοθεί το μήνυμα ότι κανένα έγκλημα δεν μένει ατιμώρητο και ότι θα επιβάλλονται αυστηρά οι ποινές και κυρώσεις που προβλέπονται από τον Νόμο, σίγουρα αυτό είναι ένας παράγοντας ο οποίος θα συνδράμει στην πάταξη ή έστω τη μείωση των φαινομένων εγκληματικής συμπεριφοράς. Πρόσφατα, πιστεύω πως είχαμε αρκετά δείγματα υποθέσεων που οδηγήθηκαν στα Δικαστήρια και πρόσωπα κατέληξαν στις φυλακές, ανεξάρτητα από το αν κατείχαν τη μια ιδιότητα ή την άλλη, το ένα αξίωμα ή το άλλο, αν είχαν ή όχι οποιαδήποτε πολιτική ή κομματική σχέση. Εγώ αυτό που διαβεβαιώνω τους πολίτες είναι ότι κανένας δεν είναι υπεράνω του νόμου και, όσοι αποδεδειγμένα ενέχονται σε σκάνδαλα, θα τιμωρηθούν.
ΔΙΚΑΙΗ ΔΙΚΗ ΣΤΗ ΛΑΪΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ
Σε ό,τι αφορά τη Λαϊκή Τράπεζα η εντύπωση που επικρατεί στην κοινή γνώμη είναι ότι δεν θα γίνει οτιδήποτε κατά των πρώην διευθυντικών της στελεχών. Μπορείτε εσείς να μας διαβεβαιώσετε για το αντίθετο;
Σε ό,τι αφορά τη Λαϊκή Τράπεζα, μια υπόθεση εναντίον πρώην στελεχών της βρίσκεται ήδη ενώπιον του Κακουργιοδικείου, ενώ άλλες βρίσκονται σε προχωρημένο στάδιο διερεύνησης. Δεν μου επιτρέπεται να αναφερθώ σε συγκεκριμένα ονόματα υπόπτων προσώπων για ευνόητους λόγους. Εκείνο το οποίο μπορώ να διαβεβαιώσω προς κάθε κατεύθυνση είναι ότι, από τη στιγμή που εάν μέσω των ερευνών μια ποινική υπόθεση έχει αρκετά στοιχεία, τότε αυτή θα καταχωρείται στο Δικαστήριο, ανεξάρτητα από το ποιο ή ποια είναι το εμπλεκόμενο ή τα εμπλεκόμενα πρόσωπα και θα εξαντλείται κάθε δυνατό μέσο, σε όλα τα επίπεδα, για τη διασφάλιση της παρουσίας των προσώπων στο Δικαστήριο.
ΣΥΝΕΧΙΖΟΥΝ ΝΑ ΜΕ ΥΠΟΣΚΑΠΤΟΥΝ
Στο παρελθόν καταγγείλατε υπόσκαψη του έργου σας. Συνεχίζετε να το νιώθετε αυτό;
Η υπόσκαψη στο έργου του Γενικού Εισαγγελέα γινόταν και γίνεται από πρόσωπα τα οποία έχουν θιγεί ή πρόκειται να τους βλάψουν αποφάσεις που λαμβάνονται, οι οποίες θεωρούνται ότι αντίκεινται στα συμφέροντά τους ή προκαλούν σ’ αυτούς προσωπικό κόστος. Ευάλωτο σημείο και εύκολος στόχος είναι συνήθως τα θέματα των ερευνών για την οικονομία. Δεν εννοώ πρόσωπα τα οποία πραγματικά και ειλικρινά ενδιαφέρονται να δουν να σημειώνεται πρόοδος σε θέματα δημόσιου ενδιαφέροντος, ούτε εννοώ πρόσωπα δημόσια ή απλούς πολίτες, οι οποίοι ασκούν καλόπιστη κριτική. Υπόσκαψη θεωρώ, την αλόγιστη επιθετική πολιτική από πρόσωπα ή καταστάσεις που τα ίδια δεν είναι αμέτοχα για την κατάσταση της οικονομίας. Επίσης, έχω υπόψη μου μερίδα συγκεκριμένων εξηρτημένων δημοσιογράφων, οι οποίοι εξυπηρετούν αλλότρια συμφέροντα προσώπων που έχουν τους δικούς τους λόγους να στρέφονται εναντίον του Γενικού Εισαγγελέα.
Υπήρξαν στιγμές που νιώσατε ότι έπρεπε να υποβάλετε παραίτηση;
Στα τρία σχεδόν χρόνια κατά τα οποία υπηρετώ στο αξίωμα του Γενικού Εισαγγελέα, έχω βιώσει ιδιαίτερα δύσκολες καταστάσεις πραγμάτων. Εκτόξευση ανυπόστατων κατηγοριών, αβάσιμες καταγγελίες να τυγχάνουν αδικαιολόγητης αστυνομικής διερεύνησης, αδικαιολόγητα αιτήματα για απόλυση μου ενώπιον του Συμβουλίου του Ανώτατου Δικαστηρίου κ.λπ. Όλα αυτά και άλλα, με έχουν ιδιαίτερα στενοχωρήσει ως άτομο και με έχουν πληγώσει σε μεγάλο βαθμό, κάποτε διερωτώμενος και αν αξίζει να συνεχίσω. Τελικά όμως πρεσβεύει το καθήκον και το πείσμα να συνεχίσω εκείνο που άρχισα μέσα στις πλέον αντίξοες συνθήκες που επικρατούν στη Νομική Υπηρεσία και σε πολλούς άλλους τομείς του κράτους.
ΑΥΤΟΙ ΜΕ ΣΤΗΡΙΞΑΝ
Ποιοι ήταν αυτοί που σας έπεισαν να μην παραιτηθείτε;
Στήριγμά μου σε αυτές τις δύσκολες στιγμές που έζησα ήταν η οικογένεια μου, οι φίλοι μου καθώς και στενοί μου συνεργάτες.
Από τη στάση του προέδρου Αναστασιάδη απέναντι σας νιώσατε ενοχλημένος;
Σίγουρα, όταν βλέπεις τον ίδιο τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας να έρχεται σε αντιπαράθεση μαζί σου είναι κάτι που σε καμία περίπτωση δεν σε ευχαριστεί.
Σήμερα έχουν αποκατασταθεί οι σχέσεις σας;
Υπάρχει συνεργασία σήμερα.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΧΡΥΣΤΑΛΛΑ ΓΙΩΡΚΑΤΖΗ
Σε ό,τι αφορά το θέμα της Διοικήτριας της Κεντρικής Τράπεζας, Χρυστάλλας Γιωρκάτζη, τι σας ειπώθηκε από το Προεδρικό και δεν προχωρήσατε τις διαδικασίες παύσης της;
Εμείς, μέσω επιστολής προς τον Πρόεδρο Αναστασιάδη αναλύσαμε τα θετικά και τα αρνητικά της υποβολής αίτησης στο Συμβούλιο του Ανώτατου για παύση της κα Γιωρκάτζη λόγω ανάρμοστης συμπεριφοράς. Στα αρνητικά που καταγράψαμε ήταν η αντίθεση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας λόγω του προηγούμενου με την παραίτηση του Πανίκου Δημητριάδη, αλλά και το ότι εκκρεμούσαν θέματα που αφορούν διεθνής διαιτησίας, όπως την αγωγή της MIG κατά του κυπριακού κράτους και την αγωγή της Λαϊκής Τράπεζας κατά του ελληνικού κράτους. Ζυγίζοντας αυτά τα δεδομένα, το Προεδρικό αποφάσισε να μην προχωρήσει με το αίτημα παύσης της κα Γιωρκάτζη.
ΒΑΤΙΚΑΝΟ Η ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ
Σε ό,τι αφορά την Κεντρική Τράπεζα, πιστεύετε ότι πρέπει να αλλάξει το καθεστώς ελέγχου της;
H αλήθεια είναι ότι η Κεντρική Τράπεζα λειτουργεί ως κράτος εν κράτει. Αντιλαμβάνομαι πως σε κάποια θέματα υπάρχει το θέμα της εμπιστευτικότητας, ωστόσο υπάρχουν περιθώρια να γίνεται κάποιος έλεγχος.
Πότε αναμένονται αποφάσεις από πλευράς Νομικής Υπηρεσίας για τα άτομα που εμπλέκονται στα Panama Papers και τη Λίστα Λαγκάρντ;
Τίποτα, το οποίο να σχετίζεται είτε με τα λεγόμενα Panama Papers είτε με τη Λίστα Λαγκάρντ, έχει φθάσει μέχρι στιγμής στη Νομική Υπηρεσία και επομένως δεν τίθεται θέμα, επί του παρόντος, να ληφθούν οποιεσδήποτε αποφάσεις. Εξ όσων πληροφορούμαι, τα δύο αυτά θέματα τυγχάνουν εξέτασης στο παρόν στάδιο, από το γραφείο του Εφόρου Φορολογίας. Αν προκύψει οποιοδήποτε θέμα ενδεχόμενης διάπραξης ποινικών αδικημάτων, ασφαλώς αυτό θα παραπεμφθεί στον Γενικό Εισαγγελέα.
ΕΥΘΥΝΕΣ ΣΤΗ ΒΟΥΛΗ ΓΙΑ ΩΡΑΡΙΟ ΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΩΝ
Mε το ωράριο λειτουργίας των καταστημάτων σήμερα επικρατεί αναρχία. Θα αναλάβετε πρωτοβουλία για επίλυση του προβλήματος;
Τα νομικά προβλήματα τα οποία έχουν δημιουργηθεί στα θέματα της ρύθμισης των ωραρίων των καταστημάτων και των ζωνών λειτουργίας τους, οφείλονται στον τρόπο με τον οποίο χειρίστηκε τα θέματα αυτά η Βουλή των Αντιπροσώπων. Αφενός τροποποίησε την υφιστάμενη νομοθεσία η οποία διέπει τα θέματα, έτσι ώστε τα ωράρια καταστημάτων να ρυθμίζονται με κανονισμούς του Υπουργικού Συμβουλίου, οι οποίοι όμως να τίθενται προς έγκριση από την Βουλή, αντί με διατάγματα της Υπουργού Εργασίας Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων.
Κατ’ αυτό τον τρόπο έθεσε υπό τη δική της έγκριση και κηδεμονία, ένα θέμα το οποίο, σύμφωνα με ξεκάθαρες γνωματεύσεις του Ανώτατου Δικαστηρίου, εμπίπτει στην αποκλειστική δικαιοδοσία της εκτελεστικής και όχι της νομοθετικής εξουσίας. Έχοντας δε η Βουλή απορρίψει τους κανονισμούς που ενέκρινε το Υπουργικό Συμβούλιο, τα ωράρια λειτουργίας και ζώνες καταστημάτων παρέμειναν χωρίς καμιά ρύθμιση και προκλήθηκε κατάσταση αναρχίας. Κυβέρνηση και Βουλή οφείλουν να έρθουν σε κοινά αποδεκτή λύση ως προς τα περαιτέρω βήματα επίλυσης αυτού του θέματος, ενώ ο ρόλος του Γενικού Εισαγγελέα είναι μόνο συμβουλευτικός επί νομικών/συνταγματικών θεμάτων.
ΑΡΣΗ ΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΑΣΥΛΙΑΣ
Εξετάζετε στο παρόν στάδιο τροποποίηση του Συντάγματος η οποία θα καθορίζει τις προϋποθέσεις κάτω από τις οποίες θα μπορεί να ασκείται ποινική δίωξη κατά βουλευτών, υπουργών ακόμη και του ίδιου του Προέδρου της Δημοκρατίας;
Σχετικά με το θέμα της βουλευτικής ασυλίας, και μετά από πρόσφατα συμβάντα για τα οποία απαιτήθηκε όπως ο Γενικός Εισαγγελέας αποταθεί στο Ανώτατο Δικαστήριο με αιτήματα άρσης της ασυλίας βουλευτών, ώστε να κατηγορηθούν για ποινικά αδικήματα άσχετα με την άσκηση των καθηκόντων τους, η Νομική Υπηρεσία υπέβαλε προς τον Υπουργό Δικαιοσύνης εισήγηση για τροποποίηση του Συντάγματος η οποία και εγκρίθηκε. Με αυτή την εισήγηση, ουσιαστικά περιορίζεται η βουλευτική ασυλία σε πράξεις οι οποίες σχετίζονται με τα βουλευτικά καθήκοντα των μελών του Κοινοβουλίου. Δεν γνωρίζω ωστόσο γιατί το συγκεκριμένο νομοσχέδιο δεν έχει ακόμη κατατεθεί για ψήφιση στη Βουλή.
ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣ ΒΟΗΘΟ ΓΕΝΙΚΟ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑ
Είστε υπέρ του διορισμού βοηθού γενικού εισαγγελέα μετά την παύση του κ. Ερωτοκρίτου;
Παρά το ότι η ύπαρξη Βοηθού Γενικού Εισαγγελέως θα μπορούσε να ενισχύσει το όλο έργο του Γενικού Εισαγγελέα και της Νομικής Υπηρεσίας γενικότερα, εν τούτοις μια κατάλληλα στελεχωμένη Νομική Υπηρεσία μπορεί να λειτουργήσει αποτελεσματικά και χωρίς την πλήρωση αυτής της θέσης και τα προβλήματα τα οποία δυστυχώς παρατηρήθηκαν διαχρονικά από την πλήρωσή της.
Η Βουλή ψηφίζει αρκετές φορές νόμους αντισυνταγματικούς. Τι εισηγείστε ότι πρέπει να αλλάξει για να σταματήσουν να παρατηρούνται τέτοια φαινόμενα;
Δυστυχώς είναι γεγονός ότι, ιδιαίτερα πρόσφατα, είχαμε πολλές περιπτώσεις νομοθετημάτων τα οποία ψηφίστηκαν από τη Βουλή των Αντιπροσώπων και κηρύχθηκαν πρόνοιές τους ως αντισυνταγματικές με γνωματεύσεις του Ανώτατου Δικαστηρίου. Αυτό οφείλεται κυρίως στο γεγονός ότι ψηφίζονται σε νόμους προτάσεις νόμου από βουλευτές, οι οποίες δεν υφίστανται τον αναγκαίο νομοτεχνικό έλεγχο, ή επειδή κυβερνητικά νομοσχέδια υφίστανται μεν νομοτεχνικό έλεγχο, πλην όμως σ’ αυτά προστίθενται την ύστατη στιγμή τροπολογίες χωρίς έλεγχο, οι οποίες προκαλούν συνταγματικά προβλήματα. Για να αποφεύγονται αυτού του είδους τα προβλήματα, θα πρέπει αφ’ ενός να αποφεύγονται οι τροπολογίες της τελευταίας στιγμής χωρίς έλεγχο της συνταγματικότητάς τους και οι δε προτάσεις νόμου βουλευτών ή κομμάτων θα πρέπει να ελέγχονται ως προς τη συνταγματικότητά τους από νομικούς συμβούλους της ίδιας της Βουλής ή των κομμάτων, με δεδομένο ότι ο Γενικός Εισαγγελέας δεν είναι νομικός σύμβουλος της Βουλής ή των μελών της.
Τι πρέπει να αλλάξει κατά την άποψή σας ώστε να γίνεται ταχύτερη απονομή δικαιοσύνης στην Κύπρο;
Το θέμα των παρατηρούμενων καθυστερήσεων στην απονομή της δικαιοσύνης είναι πολύπτυχο και πολυδιάστατο. Οι μεγαλύτερες καθυστερήσεις σημειώνονται στις αστικής φύσεως υποθέσεις ενώ στην ποινική δικαιοδοσία οι ρυθμοί εκδίκασης υποθέσεων δεν είναι ανησυχητικοί. Σε σχέση με αυτά τα θέματα, το Ανώτατο Δικαστήριο έχει υποβάλει εισηγήσεις οι οποίες, αν υλοποιηθούν θα συμβάλουν αποτελεσματικά στην μείωση των προβλημάτων. Θα πρέπει να γίνουν αλλαγές και πιο αποτελεσματική εφαρμογή των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας, μηχανογράφηση της λειτουργίας των Δικαστηρίων - και ιδιαίτερα των πρωτοκολλητείων - αύξηση του αριθμού των Δικαστών και του επικουρικού προσωπικού των Δικαστηρίων.

ΣΚΟΤΑΔΙ ΓΙΑ ΤΟ ΚΥΠΡΙΑΚΟ
Σε ό,τι αφορά το Κυπριακό ενδεχομένη επίλυσή του ποιες αλλαγές θα επιφέρει στη Νομική Υπηρεσία;
Δεν έγινε καμία συζήτηση για το συγκεκριμένο θέμα και δεν είμαι σε θέση να σας πω το κατά πόσον θα υπάρχει ένας Γενικός Εισαγγελέας, ή κάθε ομόσπονδο κράτος θα έχει τον δικό του Γενικό Εισαγγελέα.
Για το Brexit κατατέθηκαν ενώπιον σας νομοσχέδια από την κυβέρνηση για μετριασμό των επιπτώσεων του στην κυπριακή οικονομία;
Όχι, το μόνο που μπορώ να σας πω είναι ότι ως Νομική Υπηρεσία συμμετείχαμε σε εσωτερικές συσκέψεις που έγιναν στο Υπουργείο Εξωτερικών. Μέχρι στιγμής δεν έχουμε οτιδήποτε ενώπιον μας για να εξετάσουμε.