Brexit: Ένα ταξίδι στο άγνωστο
«Ο Κολόμβος όταν ξεκίνησε, δεν ήξερε πού πήγαινε και όταν έφτασε, δεν ήξερε πού βρισκόταν»
Ουίστον Τσώρτσιλ 1874-1965, Βρετανός Πρωθυπουργός, Νόμπελ 1953
Του Ιωάννη Τελώνη
Σύμβουλος Στρατηγικών Μελετών
Κάπως έτσι θα μπορούσε κάποιος να περιγράψει μια έξοδο του Ηνωμένου Βασιλείου από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Μέχρι να δημοσιευτεί αυτό το άρθρο θα γνωρίζουμε το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος, έτσι η συζήτηση θα γίνεται πλέον με γεγονότα και όχι με υποθέσεις. Όντως όμως, έχουν έτσι τα πράγματα; Φοβάμαι πως όχι, γιατί απλούστατα δεν υπάρχει προηγούμενο για να μας καθοδηγήσει.
Επομένως, θα ξεκινήσουμε ένα ταξίδι στο άγνωστο -το οποίο δυστυχώς θα διαρκέσει- για να καταλήξουμε τελικά σε μια νέα τάξη πραγμάτων. Και χρησιμοποιώ το «εμείς», γιατί η απόφαση δεν θα επηρεάσει μόνο τους κατοίκους της Γηραιάς Αλβιώνος άλλα δυνητικά όλο τον πλανήτη. Και δυστυχώς ως Κύπρος θα είμαστε -σύμφωνα με μια μελέτη του Bloomberg- μέσα στις δέκα χώρες που μέσα από ένα Brexit θα επηρεαστούν περισσότερο.
Δεν θα σας κουράσω με μια εξαντλητική ανάλυση των τομέων που θα επηρεαστούν -αυτό έχει γίνει από αριθμό διεθνών οργανισμών. Για σκοπούς παράθεσης αναφέρομαι απλά στον τουρισμό, τις υπηρεσίες και την εκπαίδευση.
Θα προσπαθήσω όμως, να περιγράψω ποια, κατά την άποψή μου, θα είναι η κυρίαρχη παράμετρος η οποία θα διαμορφώνει τα γεγονότα που θα ακολουθήσουν τους μήνες μετά το Brexit, και πώς θα επηρεαστεί η Κύπρος. Και η παράμετρος αυτή συνοψίζεται σε μια λέξη: Αβεβαιότητα. Η αβεβαιότητα που θα δημιουργήσει η έξοδος έχει ήδη αρχίσει να επηρεάζει τις χρηματαγορές με την πραγματική οικονομία να έπεται.
Συγκεκριμένα, η στερλίνα καταγράφει μια σημαντική πτώση -με τις δημοσκοπήσεις να δείχνουν μέχρι στιγμής την πιθανότητα της εξόδου στο 39%. Επομένως, είναι λογικό να υποθέσουμε ότι αν η έξοδος πραγματοποιηθεί, θα έχουμε μια τουλάχιστον βραχυπρόθεσμη μεγαλύτερη πτώση της που θα υπερβαίνει το 30%.
Υπολογίσιμο πλήγμα
Για την κυπριακή οικονομία που προσπαθεί να ανακάμψει βασιζόμενη στον τουρισμό, το πλήγμα θα είναι υπολογίσιμο καθώς η βρετανική αγορά είναι ο Νο1 πελάτης μας. Ευτυχώς για εμάς, έχει ήδη αρχίσει η τουριστική περίοδος και, αν έχουμε κάνει καλά τη δουλειά μας, έχουμε ήδη καλύψει τον συναλλαγματικό κίνδυνο για φέτος.
Παράλληλα, η αβεβαιότητα φαίνεται να επηρεάζει αρνητικά και το ευρώ καθώς αρχίζει να γίνεται λόγος και γι’ άλλες χώρες που πιθανό να σκέφτονται την έξοδό τους από την Ένωση. Αυτό εν μέρει μπορεί να αμβλύνει τις συνέπειες στην κυπριακή οικονομία από την πτώση της στερλίνας αλλά δημιουργεί άλλες αρνητικές συνέπειες με κύρια τον ρυθμό ανάπτυξης.
Η αβεβαιότητα στις αγορές αναμένεται να επηρεάσει αρνητικά τους ρυθμούς ανάπτυξης τόσο του Ηνωμένου Βασιλείου όσο και της Ευρώπης -με πιθανότητα τη μετάπτωση σε ύφεση- με ανάλογο επηρεασμό της δικής μας οικονομίας, η οποία είναι ευάλωτη.
Με πραγματικό ενδεχόμενο μια παρατεταμένη αβεβαιότητα μετά το Brexit, ο μεσοπρόθεσμος ορίζοντας θα παραμένει προβληματικός τόσο για τις χρηματαγορές όσο και για τις πραγματικές οικονομίες. Θα είναι πραγματικά ένα ταξίδι στο άγνωστο.