Εργασιακή απόδοση και ο ρόλος του εργοδότη

Της Λουΐζας Θεοφάνους*

Ξεκινούμε από το ότι είναι εξαιρετικά απίθανο κάποιος εργαζόμενος να θέλει συνειδητά να βλάψει τους συνανθρώπους του: ακόμα και οι πιο επικίνδυνοι ή κακότροποι εργαζόμενοι δεν αντιλαμβάνονται συνήθως ότι έχουν τέτοια συμπεριφορά ή βρίσκουν κάποια άλλη εξήγηση για τη συμπεριφορά και τη στάση τους, που τουλάχιστο στους ίδιους είναι πιστευτή. Πώς μπορούμε λοιπόν, να εξηγήσουμε και να αντιμετωπίσουμε τα προβλήματα και λάθη που οφείλονται στον ανθρώπινο παράγοντα;
Τα προβλήματα στον εργασιακό χώρο που σχετίζονται με τον ανθρώπινο παράγοντα είναι συνήθως τα εξής:
· Προβλήματα σχέσεων (μεταξύ συναδέλφων ή συνεργατών, εργοδότη - εργοδοτούμενου, εργαζόμενου - πελάτη κ.ά.)
· Έλλειψη ενδιαφέροντος και/ή κινήτρων για την εργασία.
· Προσωπικά προβλήματα εργαζομένων, όπως υγείας, οικογενειακά κ.ά.
Τέτοια προβλήματα μπορούν να έχουν ως συνέπεια τη δημιουργία ή επιδείνωση προβλημάτων συνέπειας, υπευθυνότητας, απόδοσης, παραγωγικότητας και ποιότητας εργασίας. Όλα αυτά επιδεινώνονται συνήθως από τα συναισθήματα θυμού, δυσαρέσκειας και απογοήτευσης και σταδιακά, το κάθε εμπλεκόμενο άτομο, χάνει όλο και περισσότερο το ενδιαφέρον του για την ικανοποίηση του άλλου.
Ο μεγάλος «χαμένος» είναι πάντα ο πελάτης ή το αντικείμενο εργασίας, όπου τέτοιες συμπεριφορές έχουν αναπόφευκτα αντίκτυπο, σε κάποιες περιπτώσεις σοβαρό ή και μοιραίο.
Λύσεις και επιλογές
Σε κάποιες περιπτώσεις ικανοποιητικές λύσεις και επιλογές μπορούν να είναι:
· Αλλαγές συνθηκών εργασίας όταν αυτό είναι εφικτό (π.χ. μισθός, άδεια, ωράριο, φύση εργασίας, καθήκοντα, συνεργασίες).
· Η απόλυση είναι μια επιλογή, αν η συμπεριφορά του εργαζόμενου έχει ήδη κοστίσει σοβαρά.
· Συνεχιζόμενη εκπαίδευση για τόνωση ενδιαφέροντος και βελτίωση της ποιότητας εργασίας.
· Σεμινάρια και εργαστήρια εργασιακών σχέσεων για καλύτερη επικοινωνία.
· Εκδηλώσεις για σύσφιξη των σχέσεων του προσωπικού.
Η ανάγκη για τις πιο πάνω επιλογές αναγνωρίζεται συνήθως από τους περισσότερους εργοδότες, ανάλογα με το πόσο σωστοί επαγγελματίες είναι και οι ίδιοι και πόσο μακροπρόθεσμη ή βραχυπρόθεσμη επαγγελματική αντίληψη έχουν.
Όμως, σε πολλές περιπτώσεις χρειάζεται παρέμβαση και βοήθεια ειδικού, όταν τα προαναφερθέντα μέτρα αποτύχουν ή είναι ακατάλληλα για το συγκεκριμένο πρόβλημα.
Όπως είναι ερευνητικά κατοχυρωμένο και γι’ αυτό εφαρμόζεται στην Ευρώπη και Αμερική, οι εργοδότες θα έπρεπε να προσφέρουν στους υπαλλήλους τους δωρεάν ψυχοθεραπευτική βοήθεια από counsellors ή συμβουλευτικούς ψυχολόγους.
· Σε κάποιες περιπτώσεις είναι εμφανώς υποχρέωση του εργοδότη, ειδικά όταν τα προβλήματα προέρχονται από τον εργασιακό χώρο και/ή η βοήθεια χρειάζεται σε ομαδικό επίπεδο.
· Η απουσία βοήθειας και παρέμβασης επιδεινώνει συνήθως τα προβλήματα και την ένταση και γίνεται συνήθως αντιληπτή από τον εργαζόμενο.
· Σε κάποιες περιπτώσεις, ο εργαζόμενος μπορεί να μην έχει ή να ταλαιπωρείται για να βρει τον χρόνο και τους πόρους που χρειάζονται για να λάβει συμβουλευτική και ψυχοθεραπευτική βοήθεια.
· Όταν η επαγγελματική βοήθεια παρέχεται από τον εργοδότη, αυτός κερδίζει σχεδόν αυτόματα τον σεβασμό και τη συμπάθεια των υπαλλήλων του.
Μια άλλη σημαντική διάσταση είναι ότι παρέχοντας την απαραίτητη συμβουλευτική και ψυχοθεραπευτική στήριξη για τους εργαζόμενους του, ο εργοδότης λειτουργεί και ως μοντέλο - πρότυπο μίμησης από τους υπαλλήλους του. Με το να είναι ο ίδιος πιο υπεύθυνος εργοδότης, βοηθά τους υπαλλήλους του να είναι και οι ίδιοι πιο υπεύθυνοι.
*Συμβουλευτική Ψυχολόγος - Ψυχοθεραπεύτρια