Διχογνωμία για τις αυξήσεις τιμών στα καύσιμα

Τσούζει ακόμη η τιμή της βενζίνης

Ο φόρος την κρατά ψηλά


ΦΥΤΕΥΤΑ

Οι τιμές του «μαύρου χρυσού» άρχισαν δειλά - δειλά να ανεβαίνουν και οι εταιρείες να προχωρούν σε αυξήσεις στα καύσιμα.

Του Νέστορα Βασιλείου

Εδώ και αρκετά χρόνια οι τιμές των καυσίμων μονοπωλούν το ενδιαφέρον των καταναλωτών. Η οικονομική κρίση, σε συνάρτηση με την κατακόρυφη άνοδο των τιμών του μαύρου χρυσού στις διεθνείς αγορές τα προηγούμενα χρόνια, ανάγκασαν ακόμη και τους πιο αδιάφορους να σηκώνουν το κεφάλι και να εξετάζουν τον τιμοκατάλογο των πρατηρίων, προτού εισέλθουν για να γεμίσουν τα ντεπόζιτα των οχημάτων τους.
Σε μια χώρα που οι δημόσιες συγκοινωνίες δεν έχουν κερδίσει την εμπιστοσύνη, για πολλούς και διάφορους λόγους, η χρήση του ιδιωτικού αυτοκινήτου στρέφει το βλέμμα στις τιμές πώλησης των καυσίμων.
Η άποψη των πολιτών-αγοραστών του προϊόντος παραμένει εδώ και χρόνια αμετάβλητη. Πιστεύουν ότι οι αυξήσεις επιβάλλονται με ταχύτητα φωτός και οι μειώσεις με ταχύτητα χελώνας. Άποψη που ουκ ολίγες φορές αρθρώθηκε και στον πολιτικό λόγο. Και άπαντες κρέμονται από τα χείλια της Επιτροπής Προστασίας του Ανταγωνισμού.

«ΠΟΝΕΜΕΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ»
Στις 20 Οκτωβρίου του 2005 η Επιτροπή Προστασίας του Ανταγωνισμού αποφάσισε τη διενέργεια αυτεπάγγελτης έρευνας για τα πετρελαιοειδή.
Είκοσι μέρες μετά, εξουσιοδοτημένοι λειτουργοί της Υπηρεσίας άρχισαν να «εισβάλλουν» αιφνιδίως στα γραφεία των εταιρειών πετρελαιοειδών.
Σχεδόν τέσσερα χρόνια μετά, στις 6 Αυγούστου του 2009, η ΕΠΑ αποφάσισε ομόφωνα ότι και οι τέσσερεις εταιρείες είχαν λειτουργήσει, κατά την υπό κρίση περίοδο (01/10/2004 - 22/12/2006), στη βάση μιας εναρμονισμένη πρακτικής, αντικαθιστώντας συνειδητά τους κανόνες του ανταγωνισμού κατά παράβαση του άρθρου 3(1)(α) του Νόμου.
Η Επιτροπή, μέσα από τους μηχανισμούς καθορισμού τιμών και παρακολούθησης της εφαρμογής στην πράξη των εγκυκλίων/ανακοινώσεών προς τους πρατηριούχους, κατέληξε ότι οι τέσσερεις εταιρείες, είχαν λειτουργήσει -τόσο κατά περίπτωση όσο και στο κάθετο επίπεδο- κατά παράβαση του άρθρου 3(1)(α) του Νόμου.
Στις 24 Σεπτεμβρίου 2009, η ΕΠΑ ανακοίνωσε την επιβολή προστίμων δεκάδων εκατομμυρίων ευρώ στις εταιρείες.
Οι εταιρείες προσέφυγαν στη δικαιοσύνη κατά της απόφασης της ΕΠΑ και στις 25 Μαΐου 2011, η Ολομέλεια του Ανώτατου Δικαστηρίου αποφάσισε ότι ο διορισμός του τότε προέδρου της ΕΠΑ, κ. Κωστάκη Χριστοφόρου, δεν ήταν νόμιμος (λόγοι διαδικασίας και όχι στην ουσία της υπόθεσης) και ακύρωσε τη σχετική απόφαση.
Η τύχη της υπό επανεξέταση υπόθεσης αγνοείται. Καθώς, οι πληροφορίες από τα δώματα της ΕΠΑ αναφέρουν ότι βρίσκεται στο τελικό της στάδιο και σύντομα θα γίνουν ανακοινώσεις.

ΤΟ ΣΗΜΕΡΑ
Μετά την πρόσφατη κατρακύλα, οι τιμές του «μαύρου χρυσού» άρχισαν δειλά - δειλά να ανεβαίνουν και οι εταιρείες να προχωρούν σε αυξήσεις στα καύσιμα.
Στο εβδομαδιαίο δελτίο επισκόπησης των τιμών των καυσίμων που δημοσιοποίησε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και αφορά στις 30 Μαΐου 2016 διαφαίνεται ότι:
PHOTO 1

Η μέση λιανική τιμή πώλησης της βενζίνης 95 οκτανίων ανήλθε στο 1,172 σεντ το λίτρο, καταγράφοντας αύξηση 2 σεντ το λίτρο ή 1,7% σε σύγκριση με τις 23 Μαΐου 2016.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το διάγραμμα στο οποίο διαφαίνεται τι ακριβώς πλήρωσε ο καταναλωτής ανά λίτρο βενζίνης 95 οκτανίων, στις 30 Μαΐου 2016.

PHOTO 2

Αύξηση καταγράφηκε και στην τιμή πώλησης του πετρελαίου κίνησης. Η μέση λιανική τιμή πώλησής του στην Κύπρο, στις 30 Μαΐου 2016, ανήλθε στα 1,157 σεντ το λίτρο, παρουσιάζοντας αύξηση 3,2 σεντ ανά λίτρο ή 2,8% σε σύγκριση με τη μέση τιμή πώλησής του στις 23 Μαΐου 2016.
Στο διάγραμμα παρουσιάζεται τι πλήρωσε ο καταναλωτής για πετρέλαιο κίνησης ανά λίτρο στις 30 Μαΐου 2016.

PHOTO 3

Από τον περασμένο Μάρτιο, μέχρι και τις αρχές Ιουνίου, οι λιανικές τιμές πώλησης των πετρελαιοειδών αυξήθηκαν σταδιακά κατά περίπου 10 σεντ το λίτρο.

Διίστανται οι απόψεις
Ο αναπληρωτής διευθυντής της Υπηρεσίας Ανταγωνισμού και Προστασίας Καταναλωτών του Υπουργείου Εμπορίου, κ. Χαράλαμπος Ρούσος, θεωρεί ότι οι τιμές των διυλισμένων προϊόντων που εισάγονται στην Κύπρο ακολούθησαν τις αυξήσεις που παρατηρούνται διεθνώς.
Ο κ. Ρούσος απορρίπτει το επιχείρημα ότι οι μειώσεις επιβάλλονται αργά και οι αυξήσεις γρήγορα, αναφέροντας ότι «από τις παρακολουθήσεις που γίνονται δεν προκύπτει κάτι τέτοιο». Χαρακτηρίζει σημαντικό εργαλείο την ηλεκτρονική πλατφόρμα ενημέρωσης, στην οποία μπορεί να σπεύσει ο καταναλωτής για να εντοπίσει τα φθηνότερα πρατήρια καυσίμων. Κατά τον κ. Ρούσο, η Υπηρεσία συνέβαλε στην αύξηση του ανταγωνισμού, σπρώχνοντας τις τιμές προς τα κάτω.
Αντίθετη άποψη διατυπώνει ο πρόεδρος της Παγκύπριας Ένωσης Καταναλωτών και Ποιότητας Ζωής, κ. Λουκάς Αριστοδήμου, ο οποίος και καλεί την κυβέρνηση να αγγίξει, στο πλαίσιο των φοροελαφρύνσεων, τον φόρο κατανάλωσης. «Αν υπάρξει μείωση 10% στον φόρο κατανάλωσης, τότε ο καταναλωτής θα επωφεληθεί μιας μείωσης της τάξης των 6 σεντ ανά λίτρο στα καύσιμα» αναφέρει.
«Η αγορά καυσίμων είναι ελευθεροποιημένη από το 2004» εξηγεί ο Υπουργός Εμπορίου, κ.Γιώργος Λακκοτρύπης, «εντοπίστηκαν πάρα πολλά προβλήματα και αρκετά επιλύθηκαν με συλλογική εργασία από τα πολιτικά κόμματα και το γραφείο του Γενικού Ελεγκτή».
«Το πλέον σημαντικό» συνεχίζει ο κ. Λακκοτρύπης, «είναι η καλύτερη παρακολούθηση των αφίξεων φορτίων καυσίμων. Ο φόρος είναι επί του λίτρου και όχι επί της τιμής, άρα η Κυβέρνηση θα τον εισπράξει είτε είναι υψηλές οι τιμές πώλησης, είτε είναι χαμηλές» ανέφερε με νόημα ο Υπουργός Εμπορίου, θέλοντας να καταδείξει ότι η κυβέρνηση δεν «καρπώνεται» πρόσθετα κέρδη όταν οι τιμές των πετρελαιοειδών είναι αυξημένες.
Ενδεικτικά αναφέρει ότι: «Όσο πέφτουν οι τιμές, τόσο μεγαλύτερο είναι το ποσοστό των φόρων στη συνολική λιανική τιμή. Είναι προς το συμφέρον της κυβέρνησης να κρατηθούν χαμηλά οι τιμές, τόσο των καυσίμων όσο και της ενέργειας».
Επικαλούμενος τα στατιστικά στοιχεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης αναφέρει ότι, μέσα από τη μελέτη τους, καταδεικνύεται πως πριν τους φόρους οι τιμές στην Κύπρο είναι πολύ ακριβές, αλλά οι τιμές μετά τους φόρους καθιστούν ευνοϊκή (φθηνότερες τιμές) τη σύγκριση της Κύπρου με άλλες ευρωπαϊκές χώρες. «Η φορολογική πολιτική της κυβέρνησης είναι αρκετά ευνοϊκή» τονίζει ο κ. Λακκοτρύπης.

ΟΙ ΤΙΜΕΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ
Οι μέσες τιμές πώλησης της βενζίνης 95 οκτανίων ανά λίτρο στην Ευρωπαϊκή Ένωση -βάσει στοιχείων που επεξεργάστηκε το περιοδικό μας- ήταν στις 6 Ιουνίου 2016 οι εξής:
1) Ολλανδία € 1,51
2) Σουηδία € 1,48
3) Δανία € 1,47
4) Ελλάδα € 1,45
5) Ιταλία € 1,44
18) Κύπρος € 1,18
23) Εσθονία € 1,11
24) Τσεχία € 1,08
25) Λιθουανία € 1,08
26) Λετονία € 1,06
27) Πολωνία € 1,04
28) Βουλγαρία € 0,98
Η ακριβότερη βενζίνη στον κόσμο στις 6 Ιουνίου πωλείτο στο Χόνγκ Κόνγκ, με τη μέση τιμή της να αγγίζει το €1,66 ανά λίτρο.
Η φθηνότερη βενζίνη την ίδια μέρα πωλείτο στο Κουβέϊτ, με τη μέση τιμή της να είναι μόλις €0,19 ανά λίτρο.
Ο μέσος όρος τιμής πώλησης της βενζίνης διεθνώς στις 6 Ιουνίου 2016, υπολογιζόταν στα €0,90.