Γνωρίστε την Υπηρεσία…

«Η Υπηρεσία Αφερεγγυότητας δεν είναι φιάσκο…»
Γιώργος Καροτσάκης, Προϊστάμενος της Υπηρεσίας: «Σταματήστε να κυνηγάτε τους εγγυητές»
Χιλιάδες είναι οι αιτήσεις που δέχεται η Υπηρεσία Αφερεγγυότητας, ενώ σύντομα αναμένεται και ηλεκτρονική διασύνδεση με τα δικαστήρια.
Ένθετα:
(1) Το έργο της Υπηρεσίας σε αριθμούς…
· 8.500 άτομα απαλλάχθηκαν από πτώχευση
· 676 οι αιτήσεις για απαλλαγή οφειλών
· 40 κατατέθηκαν στο δικαστήριο
· 5 εξασφάλισαν δικαστικό διάταγμα για απαλλαγή
· 25 αιτήσεις κατατέθηκαν για προσωπικά σχέδια αποπληρωμής
· 1200 αιτήσεις εκτιμάται ότι θα κατατεθούν μέχρι το τέλος του χρόνου.
· 20.000 αιτήσεις αναμένονται σε βάθος χρόνου

(2) Ποιοι δικαιούνται απαλλαγή
Απαλλαγή δικαιούνται άτομα που έχουν:
· Περιουσία μέχρι 1000 ευρώ
· Όχημα (εξαιρουμένων των αναπηρικών) μέχρι 4000 ευρώ
· Εργαλεία αξίας 6000 ευρώ για όσους έχουν μικρή επιχείρηση
· Έπιπλα, οικιακά σκεύη μέχρι 6000 ευρώ

«Η Υπηρεσία Αφερεγγυότητας δεν είναι φιάσκο, αλλά ένας μηχανισμός που δουλεύει» υπογραμμίζει στο Business Today, ο προϊστάμενος της υπηρεσίας κ. Γιώργος Καροτσάκης. Στη συνέντευξη που ακολουθεί, σκιαγραφεί το έργο που έχει επιτευχθεί ενώ, με στοιχεία και αριθμούς, μάς αποκαλύπτει τη ζοφερή εικόνα που επικρατεί ως προς τους δανειολήπτες, οι οποίοι βρίσκονται αντιμέτωποι με μη εξυπηρετούμενα δάνεια (ΜΕΔ) και αντιμετωπίζουν το ενδεχόμενο πτώχευσης. «Θα εκπλαγείτε, υπάρχουν όμως ακόμη και φοιτητές που ζητούν απαλλαγή χρεών» αποκαλύπτει ο κ. Καροτσάκης.
Συνέντευξη στην Έμιλυ Μιντή
Ποιοι μπορούν να απευθυνθούν στην Υπηρεσία και ποιες διαδικασίες πρέπει να ακολουθήσουν προηγουμένως;
Η Υπηρεσία Αφερεγγυότητας ασχολείται με πτωχεύσεις, εκκαθαρίσεις και εκτέλεση διαταγμάτων δήμευσης. Με το νέο πλαίσιο, ο ρόλος της επικεντρώνεται στην επιβίωση φυσικών προσώπων και εταιρειών που βρίσκονται αντιμέτωποι με το ενδεχόμενο πτώχευσης και εκκαθάρισης. Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να έρθουν κατευθείαν στην υπηρεσία και να υποβάλουν την αίτησή τους, η οποία είναι δωρεάν από το κράτος. Βασικό μέρος της διαδικασίας είναι η ενημέρωση, την οποία το κοινό μπορεί να αντλήσει μέσω της ιστοσελίδας μας.
Ποιο είναι το έργο που έχετε επιτελέσει, μετά την εφαρμογή του νόμου, ως προς το νέο πλαίσιο;
Αμέσως μετά την ψήφιση της νομοθεσίας τέθηκε σε εφαρμογή η υλοποίηση του πλαισίου, με βασικό στοιχείο την αδειοδότηση των 315 συμβούλων. Ένας από τους πολλούς στόχους που είχαν τεθεί, ήταν η αυτοδίκαιη αποκατάσταση πτωχευσάντων, οι οποίοι αριθμούν 10.000 φυσικά πρόσωπα. Καταχωρήθηκαν χιλιάδες αιτήσεις στα δικαστήρια, ώστε να μπορούν να απαλλαγούν οι πρώτοι 8500 χιλιάδες και οι υπόλοιποι στη συνέχεια. Μέχρι σήμερα κατατέθηκαν περίπου 676 αιτήσεις, εκ των οποίων οι 40 έχουν καταχωρηθεί στο δικαστήριο, για εξασφάλιση διατάγματος απαλλαγής οφειλών μέχρι 25.000 ευρώ.
Οι αιτήσεις για τα προσωπικά σχέδια αποπληρωμής, ανέρχονται στις 25. Τέσσερις από αυτές έχουν προωθηθεί στο δικαστήριο και αφορούν αναδιαρθρώσεις χρεών φυσικών προσώπων.
Aπαλλαγή οφειλών
Ακούγεται καλό, όμως ποια κριτήρια πρέπει να πληροί κάποιος για να δικαιούται απαλλαγή οφειλών;
Η απαλλαγή δεν αφορά και δεν απευθύνεται σε όλους. Αφορά ανθρώπους χωρίς ουσιαστική περιουσία που βρίσκονται σε ένα προ-στάδιο πτώχευσης ή ακόμα και διατάγματος φυλάκισης. Το συγκεκριμένο εργαλείο καλύπτει όσους δεν έχουν περιουσία άνω των 1000 ευρώ, αλλά μπορούν να έχουν ένα όχημα μέχρι 4000 ευρώ (εξαιρούνται οι περιπτώσεις αναπηρικών οχημάτων). Οι δικαιούχοι πρέπει να είναι κάτοικοι της Κυπριακής Δημοκρατίας, μπορούν να έχουν επίπλωση και διάφορα οικιακά σκεύη, για συντήρηση της οικογένειας τους, αξίας μέχρι 6000 ευρώ και στην περίπτωση που έχουν μια μικρή επιχείρηση, μπορούν να κατέχουν εργαλεία αξίας μέχρι 6000 ευρώ.
Σε περιπτώσεις απαλλαγής οφειλών, υπάρχει δυνατότητα γι’ αναδιάρθρωση του υπόλοιπου οφειλόμενου ποσού;
Αυτό δεν μπορεί να γίνει ταυτόχρονα. Όμως ο δανειολήπτης σε μεταγενέστερο στάδιο, μπορεί να αναδιαρθρώσει το δάνειο του σε συνεννόηση με το πιστωτικό ίδρυμα.
Πιστεύετε ότι θα πρέπει να χαλαρώσουν τα κριτήρια που καθορίζουν τους δικαιούχους για απαλλαγή οφειλών;
Μέχρι στιγμής, από τις αιτήσεις που εξετάζουμε οι περισσότεροι είναι δικαιούχοι. Πρέπει να δούμε σε έκταση πόσο κόσμο θα βοηθήσει και ποιος θα είναι ο αντίκτυπος. Συλλέγουμε πληροφορίες και οικονομικά στοιχεία ώστε να γίνει μια αξιολόγηση και αν κριθεί ότι το εργαλείο πρέπει να επεκταθεί, θα εξεταστεί μελλοντικά το πώς.
Πόσες αιτήσεις εκτιμάτε ότι θα δεχθεί η Υπηρεσία, με βάση και την υφιστάμενη οικονομική κατάσταση;
Χωρίς να είμαι απόλυτος, ενδεχομένως ο αριθμός να ανέλθει στις 20.000 λαμβάνοντας υπόψη δυο παραμέτρους. Πρώτο, ότι πρόκειται για ένα εργαλείο που θα παραμείνει για πάντα και δεύτερο πρέπει να ληφθεί υπόψιν ο αριθμός των δικαιούχων του ΕΕΕ. Θα εκπλαγείτε όμως μαθαίνοντάς ότι υπάρχει πολύς κόσμος, κυρίως άνεργοι αλλά ακόμη και φοιτητές, που αδυνατεί να αποπληρώσει τα δάνειά του. Κόσμος, που δεν έχει περιουσία στο όνομα του και καταθέτει αίτηση για απαλλαγή μέχρι 25.000 ευρώ.
Κατά τους πρώτους οκτώ μήνες της λειτουργίας του πλαισίου λάβαμε 676 αιτήσεις και προβλέπω ότι φέτος ο αριθμός θα ανέλθει στις 1200, ενδεχομένως και περισσότερες. Ο κόσμος έχει αντιληφθεί ότι ο μηχανισμός δουλεύει, δεν είναι ένα φιάσκο.
Διαδικασίες στο δικαστήριο
Με ποιους ρυθμούς προχωρούν οι διαδικασίες στο δικαστήριο;
Μέσα στο πλαίσιο της καλής συνεργασίας, αναμένουμε οι υποθέσεις θα διεκπεραιώνονται πιο γρήγορα. Η Υπηρεσία Αφερεγγυότητας έχει δημιουργήσει συστήματα και αρχεία, τα οποία θα συνδέονται με τα δικαστήρια και θα γίνεται καταγραφή των διαδικασιών. Η υποδομή αυτή αναμένεται να δημιουργηθεί σύντομα και θα αναπτυχθεί σε μεταγενέστερο στάδιο. Μετά από δική μας έκκληση, το δικαστήριο αποφάσισε ότι η Υπηρεσία Αφερεγγυότητας θα συνδέεται ηλεκτρονικά με τα δικαστήρια. Έτσι θα μπορούμε να υποβάλλουμε και να δεχόμαστε αιτήσεις και στοιχεία σε ηλεκτρονική μορφή. Τα δικαστήρια από την άλλη, πρέπει να οργανωθούν, να μηχανογραφηθούν και να στελεχωθούν.
Επιπλέον, βρισκόμαστε στη διαδικασία δημιουργίας επιπρόσθετων υποδομών ώστε η υπηρεσία -με έγκριση από τον Επίτροπο Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων και μέσω του συστήματος GAP- να μπορεί να διενεργεί έρευνες στο Κτηματολόγιο, στον Φόρο Εισοδήματος, στο Τμήμα Οδικών Μεταφορών κ.α.
Εκτός της απαλλαγής οφειλών, ποια άλλα εργαλεία χρησιμοποιεί η υπηρεσία και σε ποιους απευθύνονται;
Σε ό,τι αφορά τις επιχειρήσεις, η έμφαση δίνεται στις αναδιαρθρώσεις. Μια επιχείρηση μπορεί, χρησιμοποιώντας ως εργαλείο τον διορισμό εξεταστή, να καταθέσει αίτηση στο δικαστήριο για αναδιάρθρωση των δανείων της. Επιπλέον, υπάρχει η δυνατότητα αναδιάρθρωσης προσωπικών δανείων αλλά και μιας μικρής επιχείρησης -μέχρι 10 ατόμων- που έχει ως υποθήκη την κύρια κατοικία και τη μικρή επιχείρηση.
Αδειοδοτημένοι σύμβουλοι
Τι πρέπει να γνωρίζουμε για τους συμβούλους;
Υπάρχουν 315 αδειοδοτημένοι σύμβουλοι αφερεγγυότητας, οι οποίοι έχουν εκπαιδευτεί από την υπηρεσία και έχουν πετύχει σε εξετάσεις. Είναι επαγγελματίες ιδιώτες, αλλά στην ουσία λειτουργούν σαν όργανα των δικαστηρίων. Αναδιαρθρώνουν χιλιάδες δάνεια εκατομμυρίων και, μέσω του πλαισίου αφερεγγυότητας, τους παρέχεται η δυνατότητα να ασκήσουν πίεση στους πιστωτές. Στο πλαίσιο της κωδικοποίησης για την αδειοδότηση τους υπάρχει πρόνοια πειθαρχικών επιτροπών, με ανάλογες κυρώσεις σε περίπτωση καταγγελίας τους.
Στην ιστοσελίδα σας, υπάρχει μια ενότητα που παραπέμπει σε δημοπρασίες. Εξηγείστε μας ποια είναι η διαδικασία, σε ποιες περιπτώσεις γίνονται και πότε ξεκινούν;
Αυτό φοβίζει. Όπως έχω ήδη αναφέρει, ο ρόλος και η αρμοδιότητά της Υπηρεσίας είναι να επιλαμβάνεται περιπτώσεις πτωχεύσεων και εκκαθαρίσεων. Σε περιπτώσεις που εντοπίζονται περιουσιακά στοιχεία ο πλειστηριασμός γίνεται μέσω της ιστοσελίδας. Ο επόμενος πλειστηριασμός είναι για 100 περίπου κυνηγετικά όπλα, τα οποία ανήκαν σε άτομα που έχουν πτωχεύσει. Άλλοι πλειστηριασμοί μπορούν να αφορούν μηχανήματα, ακίνητη περιουσία κλπ.
Σε ό,τι αφορά τα ακίνητα, τα περισσότερα εκ των οποίων είναι υποθηκευμένα, δεν υπάρχει κάτι συγκεκριμένο για να εκποιήσουμε.
Λάθη ή αδυναμίες
Πώς αξιολογείτε τον τρόπο που λειτουργούν οι τράπεζες, εντοπίζετε τυχόν λάθη ή αδυναμίες;
Οι τράπεζες είναι πιο ελαστικές σε σχέση με προηγουμένως, ενώ βρίσκονται σε δύσκολη θέση, λόγω του μεγάλου αριθμού των μη εξυπηρετούμενων δανείων. Συνεπώς, θα πρέπει να βρουν λύσεις είτε με απευθείας διαπραγμάτευση με τους δανειολήπτες είτε μέσω των αδειοδοτημένων συμβούλων. Δεν λέμε ότι το πλαίσιο μπορεί να επιλύσει όλα τα προβλήματα, όμως αν οι τράπεζες μπουν στη διαδικασία των μαζικών εκποιήσεων, θα είναι καταστροφικό και για τα ίδια τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα. Βεβαίως είναι δεδομένο ότι οι τράπεζες θα προβούν σε εκποιήσεις. Ευελπιστούμε όμως, ότι δεν θα κινηθούν στις ευάλωτες ομάδες και δεν θα αγγίξουν την πρώτη κατοικία, αλλά θα κάνουν κινήσεις που αφορούν τους μεγαλοοφειλέτες.
Θέλω όμως να στείλω ένα πολύ σημαντικό μήνυμα στις τράπεζες, για να σταματήσουν να κυνηγούν τους εγγυητές. Το να διεκδικείς τα οφειλόμενα κυνηγώντας 100 εγγυητές, η ζημιά που θα έχεις θα είναι περισσότερη από το όφελος. Δεν εξυπηρετεί κανέναν, και επιμένω και πάντα θα επιμένω. Καταφέραμε με την απαλλαγή των οφειλών, να απαλλάσσονται και οι εγγυητές και μέσα από το πλαίσιο αφερεγγυότητας, όταν γίνονται αναδιαρθρώσεις, να έχουν ωφελήματα. Όμως αυτό από μόνο του δεν είναι αρκετό.