Πώς θα πεις καλημέρα; Πώς θα καλωσορίσεις την καινούργια μέρα με τον καλύτερο τρόπο; Φυσικά, με το πρόγραμμα Cyprus Breakfast Kalimera, με πρωτοβουλία του ΚΟΤ και σύμπραξη των Travel Foundation της Μεγάλης Βρετανίας και του Cyprus Sustainable Tourism Initiative. Από τους Σωτήρη Χριστοφή και Κάκια Μεγαπάνου
Το πρόγραμμα αυτό δημιουργήθηκε για έναν και μοναδικό λόγο ή μάλλον -προσωπικά θα έλεγα ότι- δημιουργήθηκε για ένα λόγο με πολλές παραμέτρους. Να προωθηθεί η γαστρονομική κουλτούρα της Κύπρου. Ναι, αλλά… δεν είναι μόνο αυτό. Η Κύπρος είναι σταυροδρόμι πολιτισμών, έχει γαστρονομικούς θησαυρούς και μπορεί να αποτελέσει μια πραγματική γευστική εμπειρία. Το νησί μας μπορεί να γίνει πόλος έλξης τουρισμού όχι μόνο για τις υπέροχες θάλασσες, τα βουνά και τα αρχαία. Αλλά και γιατί όλα αυτά, η ιστορία, το παρελθόν, το χαμόγελο, η αγάπη, εμπεριέχονται σε μια μπουκιά… σουτζούκου, σε ένα κομματάκι χαλούμι, σε μια γλυκιά κουταλιά από το παραδοσιακό καρυδάκι. Γιατί η γεύση είναι μνήμη και η μνήμη στηρίζει το μέλλον!
Η φιλοσοφία του προγράμματος Cyprus Breakfast
Αρκετά είναι εκείνα τα ξενοδοχεία που έχουν μπει στο πρόγραμμα Cyprus Breakfast του ΚΟΤ. Και καλά κάνουν! Γιατί δηλαδή πρέπει ο τουρίστας να τρώει baked beans, ενώ βρίσκεται στην Κύπρο; Δεν θα έπρεπε να γευτεί τα ντόπια προϊόντα για να αντιληφθεί (και να αντιληφθούμε) τις ιστορίες που μπορεί να μας διηγηθεί; Ποιοι είναι όμως ουσιαστικά οι στόχοι αυτού;
1. Να βελτιωθεί η ποιότητα του ντόπιου πρωινού που προσφέρεται στα ξενοδοχεία με την παρουσίαση στο πρωινό συνταγών και προϊόντων τα οποία χαρακτηρίζονται ως παραδοσιακά ή ως μέρος της ευρύτερης μεσογειακής διατροφής.
2. Να αναπτυχθεί ένα δίκτυο πληροφοριών για να υποστηριχθεί η γνώση γύρω από την κυπριακή γαστρονομία σε άμεση σχέση με την ιστορία και τον πολιτισμό αλλά και τη διατροφική τους αξία, έτσι ώστε να προωθηθούν και τα τοπικά προϊόντα.
3. Να υποστηριχθούν οι ντόπιοι παραγωγοί και να έχουν πρόσβαση στον τουριστικό τομέα και αυτό μπορεί να συμβεί μέσω του προγράμματος αυτού με την προώθηση των προϊόντων τους αλλά και τον τόπο παρασκευής αυτών.
4. Να προωθηθούν κοινότητες μέσω των γαστρονομικών εκδηλώσεων που έχουν, έτσι ώστε να παρουσιαστεί και η γαστρονομική κληρονομιά στο φυσικό της περιβάλλον.
Μπορεί να μην είμαι τουρίστας στη χώρα μου, στον τόπο μου, στην πατρίδα μου, αλλά σίγουρα την επόμενη φορά που θα κάνω εσωτερικό τουρισμό, θα προτιμήσω να φάω το κυπριακό μου πρωινό και να στηρίξω τις μικρές οικιακές μονάδες, τη γιαγιά που κάνει τη μαρμελάδα και το νέο που άφησε την πόλη για να ζήσει στο χωριό και να προσφέρει!
BOX
Για να δεις ποια και πόσα ξενοδοχεία συμμετέχουν στο πρόγραμμα Cyprus Breakfast, μπες στο www.cyprusbreakfast.eu
Το ήξερες ότι…
Ο σουτζούκος είναι το πιο ευπώλητο προϊόν στο πρόγραμμα Cyprus Breakfast;
Είπαν γι’ αυτό…
Το ζεύγος Priya και Hema Kumarasinghe από το Warrick
Ήρθαμε πρώτη φορά στην Κύπρο. Πραγματικά είναι μια πολύ ωραία εμπειρία το κυπριακό πρωινό, είναι υγιεινό, φρέσκο και σίγουρα θα πάρουμε μαζί μας ξηρούς καρπούς και αποξηραμμένα φρούτα. Θα έρθουμε πάλι του χρόνου!
Το ζεύγος Chaz και Jo Worral από το Wales
Ήρθαμε 20 φορές στην Κύπρο εδώ και… 20 χρόνια. Υπέροχη προσθήκη το κυπριακό πρωινό στο μπουφέ των ξενοδοχείων. Σαν τουρίστες το εκτιμούμε αφάνταστα.
Μιλήσαμε με την Αναπληρώτρια Γενική Διευθύντρια του ΚΟΤ, κυρία Αννίτα Δημητριάδου
-Για ποιο σκοπό έγινε το κυπριακό πρόγευμα;
Η έννοια του ‘Κυπριακού Προγεύματος’ μπορεί να υποστηρίξει μια νέα μάρκα για την ξενοδοχειακή βιομηχανία, βασισμένη στον αυθεντικό και παραδοσιακό χαρακτήρα της τοπικής κουζίνας που να λειτουργεί ως εργαλείο προώθησης για τη στήριξη της τουριστικής βιομηχανίας της Κύπρου. Ο γαστρονομικός τουρισμός, εξάλλου, αποτελεί μια ιδιαίτερα σημαντική γαστρονομική τάση, η οποία αποκτά ενισχυμένη δυναμική, ειδικά στους ταξιδιώτες με υψηλά εισοδήματα και υψηλότερο μορφωτικό επίπεδο. Παρά το γεγονός ότι η Κύπρος δεν περιλαμβάνεται ανάμεσα στους αναγνωρισμένους γαστρονομικούς προορισμούς, δεν μπορεί να αγνοηθεί η γαστρονομική της παράδοση, που συνδέεται στενά με την ιστορία και τον πολιτισμό της. Η θέση της Κύπρου στο σταυροδρόμι των πολιτισμών, έφερε στο νησί διάφορους κατακτητές που επηρέασαν τις διατροφικές συνήθειες διαμορφώνοντας αυτό που μπορεί να οριστεί σήμερα ως αυθεντική γαστρονομική εμπειρία.
-Πώς συνδέεται ο πολιτισμός με το πρόγευμα και πώς προβάλλεται ώστε να το γευτεί ο τουρίστας ή ο γηγενής;
Το Κυπριακό Πρόγευμα ως θεσμός αποσκοπεί κατ’ αρχάς στη δημιουργία ενός ενιαίου σήματος προβολής των κυπριακών ξενοδοχείων, που θα αναδεικνύει τον τοπικό γαστρονομικό πολιτισμό ως στοιχείο διαφορετικότητας, σηματοδοτώντας τον κοινωνικό ρόλο της ξενοδοχειακής βιομηχανίας μέσα από τη στήριξη που παρέχει στις τοπικές κοινωνίες και στους μικρούς παραγωγούς. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο επιδιώκεται η βελτίωση του ιδιαίτερου χαρακτήρα στο Κυπριακό Πρόγευμα με εμπλουτισμό των πιάτων από προϊόντα τα οποία χαρακτηρίζονται ως παραδοσιακά. Σημαντική θεωρείται και η ενίσχυση της πληροφόρησης γύρω από την κυπριακή παραδοσιακή γαστρονομία σε σχέση με την ιστορική/πολιτιστική της διάσταση, αλλά και με τη διατροφική της αξία και τους τρόπους κατανάλωσης. Εξάλλου, η ενίσχυση των τοπικών παραγωγών παρέχεται μέσω του προγεύματος, για προώθησή τους, με παράλληλα προβολή περιοχών και κοινοτήτων της υπαίθρου μέσω των γαστρονομικών τους εκδηλώσεων και της ταύτισης της γαστρονομίας με το τοπίο και το φυσικό περιβάλλον.
Εσύ δοκίμασες;
Κόλλυβα: Τα κόλλυβα διαμοιράζονται στις εκκλησίες μετά τη λειτουργία ή την τέλεση μνημόσυνου ή γιορτής, αλλά δεν παύει να αποτελεί μια καλή και υγιεινή επιλογή για πρόγευμα, με περίπου 220 θερμίδες ανά 100 γρ. Ας το παραδεχτούμε, έχουμε όλοι φάει κόλλυβα το πρωινό της Δευτέρας! Καθαρίζουμε το σιτάρι, το πλένουμε καλά. Ζεσταίνουμε μπόλικο νερό στην κατσαρόλα και τα βάζουμε από την προηγούμενη μέρα να μουσκέψουν. Την άλλη μέρα τα βράζουμε στο ίδιο νερό όπου μούσκεψαν μέχρι να ανοίξουν οι σπόροι. Τότε κατεβάζουμε το σιτάρι, το ρίχνουμε στο σουρωτήρι και το βάζουμε κάτω από τη βρύση. Το πλένουμε πολύ καλά και μετά το απλώνουμε πάνω σε καθαρό πανί να απορροφήσει όλο το νερό του και να στεγνώσει καλά. Καβουρντίζουμε το σουσάμι και μετά το χτυπάμε στο γουδί. Όταν στεγνώσει καλά το σιτάρι ετοιμάζουμε το δίσκο. Πρώτα αναμειγνύουμε σε μια λεκάνη το σιτάρι, τα αμύγδαλα, το ρόδι, λίγο σουσάμι, τις σταφίδες και το μαϊντανό.
Γλυκό χρυσόμηλο: Γνωστό σε πολλούς κι ως γλυκό βερίκοκο, με τις συνταγές να ποικίλουν ανάλογα με την περιοχή. Αφού πλύνουμε τα χρυσόμηλα, αφαιρούμε το κουκούτσι τους με μια βελόνα (καρφί). Σπρώχνουμε προσεκτικά από τη μεριά του κοτσανιού προς τη μύτη να βγει το κουκούτσι, χωρίς να ανοίξει πολύ το χρυσόμηλο. Τα καθαρίζουμε πολύ λεπτά. Διαλύουμε τον ασβέστη σε δύο λίτρα νερό (10 ποτήρια περίπου) και ρίχνουμε μέσα τα χρυσόμηλα για 2 ώρες. Τα βγάζουμε και τα πλένουμε πολύ καλά. Βράζουμε στο μεταξύ τη ζάχαρη με το νερό και μόλις το σιρόπι αρχίζει να κοχλάζει, το κατεβάζουμε από τη φωτιά για να κρυώσει. Κοχλάζουμε νερό σε μια κατσαρόλα και ρίχνουμε μέσα λίγα-λίγα τα χρυσόμηλα. Όταν βγαίνουν στην επιφάνεια, τα βγάζουμε και τα ρίχνουμε σε παγωμένο νερό με το 1 φλιτζανάκι χυμό λεμονιού (λεμονάδα) όπου τα αφήνουμε για 2 ώρες. Τα στραγγίζουμε και τα βάζουμε μέσα σε ταψί ή ανοικτή κατσαρόλα το ένα δίπλα στο άλλο (μόνο σε μια σειρά). Τους ραντίζουμε το σιρόπι και τα βράζουμε για 5-10 λεπτά. Την επόμενη μέρα ρίχνουμε το κιούλι και τα βράζουμε σε δυνατή φωτιά μέχρι να ‘καταστηθούν’ καλά. Λίγο πριν δέσει το γλυκό προσθέτουμε μια κουταλιά χυμό λεμονιού. Γεμίζουμε τα βάζα όταν το γλυκό κρυώσει, τα κλείνουμε και τα αποθηκεύουμε.
Πρόγευμα και τσάγια της κυπριακής γης
Υπάρχουν περισσότερα από δύο χιλιάδες βότανα στην κυπριακή φύση, από τα οποία μερικές εκατοντάδες είναι φαρμακευτικά. Ανάμεσα στα πιο δημοφιλή βότανα συγκαταλέγεται η τσουκνίδα, διότι ανεβάζει τάχιστα το σίδηρο στον οργανισμό, ενώ ο ζαμπούκος, η άγρια μέντα, αλλά και τα τσόφλια από τα αμύγδαλα δίνουν το καλύτερο τσάι για το βήχα. Ο κράταιγος πάλι (τα άνθη της μοσφιλιάς) είναι το καλύτερο βότανο για την καρδιά, έχοντας την ιδιότητα να ρίχνει την υψηλή πίεση. Άλλα δημοφιλή βότανα του τόπου θεωρούνται το θρουμπί, το χαμομήλι, η σπατζιά, τα φύλλα του βάτου, τα άνθη της ροδιάς, η ξυσταριά, το ελίχρυσο το ιταλικό, τα φύλλα της καρυδιάς, τα φύλλα της ελιάς, ο δυόσμος, το σκόρδο, το κόκκινο πιπέρι-καγιέν και η σαψησιά (η άγρια ρίγανη). Το δεντρολίβανο, η αλουίζα, το μελισσόχορτο, ο σιδηρίτης, ο γαϊδουράγκαθος, ο τρίβολος, η αχίλλεια, τα τριαντάφυλλα, τα φύλλα της συκιάς, ο βασιλικός, το κιούλι, ο λιθόσπαστος, η καλεντούλα, η λυγαριά, η ιππουρίδα, το λάπαθο, το ιπέρικο, το αγριοράδικο, η τριγωνέλα και η λεβάντα είναι επίσης γνωστά και αγαπητά βότανα στον τόπο μας. Είναι καλό να έχουμε βότανα στον κήπο μας για να μπορούμε να τα χρησιμοποιούμε και στη μαγειρική αλλά και σαν ρόφημα. Δεν είναι τυχαίο που οι γιαγιάδες μας είχαν πάντα στο σπίτι δυόσμο, βασιλικό, αλουίζα, μαϊντανό, δεντρολίβανο, σπατζιά και κιούλι. Κάτι θα ξέρουν αυτές!
Επιπλέον, είναι αλήθεια ότι οι περισσότεροι φτιάχνουμε με λανθασμένο τρόπο το ρόφημά μας από τα βότανα, βάζοντάς το σε ένα σουρωτήρι και ρίχνοντας το ζεστό νερό από πάνω. Η διάκριση μεταξύ των δυο τρόπων με τους οποίους μπορούμε να αποκομίσουμε τα μέγιστα οφέλη από τα βότανα είναι σημαντική.
Α. ΕΓΧΥΜΑ - Χρησιμοποιείται για τα ευαίσθητα μέρη των φυτών, όπως είναι τα πέταλα, τα φύλλα και όλα τα αρωματικά φυτά. Αφήνουμε ψιλοκομμένα βότανα για 15 λεπτά σε καυτό νερό σκεπασμένα, τα σουρώνουμε και πίνουμε αμέσως. Το έγχυμα δεν φυλάγεται. Η αναλογία είναι περίπου 1-2 κουταλάκια του καφέ για κάθε φλιτζάνι νερό. Για θεραπευτικούς σκοπούς προτείνονται 3 φλιτζάνια την ημέρα.
Β. Το ΑΦΕΨΗΜΑ - Η ελληνική λέξη το εξηγεί απόλυτα: Αφήνω να ψηθεί. Αφήνουμε το βότανο να βράσει στο νερό 5 λεπτά εάν είναι ψιλοκομμένο ή 10 με 15 λεπτά αν είναι σκληρό και χοντροκομμένο. Ο τρόπος αυτός χρησιμοποιείται για σκληρά φύλλα, ρίζες, φλοιούς και κορμούς φυτών.
ΣΟΥΤΖΟΥΚΟΣ
Προέλευση: Αν και υπάρχει η εντύπωση ότι είναι ίδιος με τη μικρασιάτικη εκδοχή, ο sucuk lokum παρόλο που είναι ίδιος σχεδόν σε σχήμα και υφή, διαφέρει εντυπωσιακά στη γεύση, αφού ο κυπριακός σουτζούκος μοιάζει πιο πολύ με παλαιωμένη μουσταλευριά, ενώ το sucuk lokum προσομοιάζει γευστικά, θα λέγαμε καταχρηστικά, με το λουκούμι της Γεροσκήπου. Συνταγή: Πρώτα φουσκώνουμε τα αμύγδαλα σε κρύο νερό. Μόλις μαλακώσουν τα περνούμε σε χοντρή κλωστή με μια χοντρή βελόνα το ένα δίπλα στ' άλλο σε οριζόντια θέση. Τα δένουμε στις δύο άκρες, αφήνοντάς τα στον ήλιο για δυο-τρεις μέρες να στεγνώσουν. Με εκατό αμύγδαλα μπορούμε να κάνουμε δύο κλωτσές σουτζούκκο. Όταν στεγνώσουν, τα λύνουμε στις δύο άκρες και τα στερεώνουμε σε ένα ξύλικο κατσουνάρι (ένα αγκυλωτό κλαρί ή σε μια κρεμάστρα). Μετά φτιάχνουμε τη μουσταλευριά (ππαλουζέ) κι όταν είναι έτοιμος παίρνουμε τις κλωστές με τα αμύγδαλα και τα βουτάμε μέσα. Από μια κρεμάστρα θα κρεμάσουμε τις κλωστές τις περασμένες με τα αμύγδαλα για να στεγνώσουν. Προσοχή, όχι στον ήλιο. Τα αφήνουμε γύρω στη μισή ώρα περίπου να στεγνώσουν καλά (Θα το καταλάβουμε με μια απλή δοκιμή. Αγγίζουμε με τα δάκτυλά μας τον σουτζούκο κι όταν δεν κολλούν σημαίνει ότι έχει στεγνώσει). Εν τω μεταξύ ξαναβάζουμε την κατσαρόλα με τη μουσταλευριά στη φωτιά και την αφήνουμε να κοχλάσει και πάλι, ανακατεύοντας συνέχεια για να μην κολλήσει στον πάτο της κατσαρόλας. Τον κατεβάζουμε από τη φωτιά και βουτάμε και πάλι τον σουτζούκο στη μουσταλευριά. Ακολουθούμε την ίδια διαδικασία, δηλαδή τον αφήνουμε πάλι για άλλη μισή ώρα να στεγνώσει κι αν έχουμε κι άλλη μουσταλευριά τον βουτάμε και πάλι για να γίνει όσο ‘χοντρός’ επιθυμούμε. Αφήνουμε για 3 μέρες τον σουτζούκο να στεγνώσει καλά. Μετά τον κόβουμε σε κομμάτια και τον διατηρούμε σε στεγνό και σκιερό μέρος ή στην κατάψυξη. Είναι μια γλυκύτατη, θρεπτικότατη και πάρα πολύ υγιεινή λιχουδιά για τους κρύους μήνες του χειμώνα.
Τι διατροφική αξία έχουν;
Ψωμί άσπρο (μια φέτα): 80 θερμίδες
Βούτυρο (100 γρ.): 734 θερμίδες
Βραστό αβγό: 84 θερμίδες
Γάλα ημιάπαχο (100 γρ.): 50 θερμίδες
Γιαούρτι πλήρες(100 γρ.): 95 θερμίδες
Ελαιόλαδο (1 κουταλιά της σούπας): 120 θερμίδες
Μέλι (1 κουταλιά): 64 θερμίδες
Ασυνήθιστες επιλογές που κάνουν τη διαφορά!
Κομπόστα από τη Μονή Παναγίας Σαλαμιώτισσας
Μπανάνες Κισσόνεργας
Πορτοκάλια Αργάκας
Τριαντάφυλλο cordial με ροδοπέταλα rosa damascena
ΕΜΕΙΣ ΤΙ ΤΡΩΜΕ
Γιάννης Πέτεβης: Ένα κυπριακό platter με... απ' όλα! Χαλούμι ψημένο ή όχι δεν έχει σημασία, αναρή- dip μελιού στην άκρη, ελιές, λούντζα, χοιρομέρι, παξιμάδι χωριάτικο, αβγουλάκια φρέσκα. Αστεράτο, χορταστικό, εύκολο και 100% made in Cyprus!
Μιχάλης Χριστοδούλου: Δεν γίνεται κυπριακό πρωινό χωρίς αχνιστό κυπριακό καφέ, κουλουράκια με έψημα για… ‘βουττίν’, λαχταριστό, σκληρό χαλούμι, κυπριακό ψωμί φρυγανιά με σπιτική μαρμελάδα μόσφιλο, καπνιστή λούντζα και ελιές μαύρες.
Πόπη Βακή: Μμμμ… κυπριακό μπούκωμα εννοείς! Το λοιπόν… πιάννεις την ατζίδα του φρέσκου, προζυμένιου ψωμιού, σσίζεις την στη μέση, ‘χώνεις’ μέσα ένα λουκάνικο πιτσιλίσιμο τζαι δκυο φέτες χαλούμι -που ετηγάνισες-, βάλλεις 2 φέτες ντομάτα και μισό αγγουράκι και το απολαμβάνεις μαζί με γάλα αιγινό.
Εβίτα Χαραλάμπους: Καλημέρα, ξέχασα το πρόγευμα! Λοιπόν έχουμε και λέμε: Φραπέ, δυνατό, σταθερή αξία, 2 αβγά μάτια, φρέσκο χωριάτικο ψωμί, βούτυρο, μέλι, τυράκι, χαλούμι στη σχάρα ή τηγάνι, αγγουράκι… Ξενόφερτη συνήθειά μου τα baked beans.
Ξένια Τσιαμαντά: Για μένα κυπριακό πρόγευμα είναι λούντζα κρασάτη, φρέσκο μαλακό χωριάτικο χαλούμι και κυπριακό κεφαλοτύρι, όλα κομμένα σε ένα πιάτο, συνοδευμένα από ντομάτα, αγγουράκι, ελιές τσακιστές σκορδάτες και χωριάτικο σουσαμένιο κουλούρι, απολαμβάνοντάς τα με κυπριακό καφέ.
Δειπνολόγος: Αβγά μάτια από το κοτέτσι της γιαγιάς, τηγανητό χαλούμι από την Ανώγυρα και κρασάτη λούντζα Πιτσιλιάς. Μια ζουμερή ντομάτα, λίγες μαύρες ελιές και λίγη παφίτικη πίτα ολοκληρώνουν το big, fat, Cypriot breakfast μου.
