Εκδρομή
Σαλαμιού ????????????????

Χειμωνιάζει και ο καιρός εμπνέει για εκδρομές, χώρους με τζάκι, σπιτικό φαγητό, ντόπιο κρασί και ζεστή φιλοξενία. Φρόντισε ωστόσο η επίσκεψή σου να μη γίνει σε συνηθισμένους προορισμούς. Εμείς πάντως επιλέξαμε ένα ιδιαίτερο χωριό, με μοναδική παράδοση… τη Σαλαμιού. Από την Ξένια Τσιαμαντά

Η Σαλαμιού, την οποία γνωρίζουν περισσότερο οι ντόπιοι και πιο πολύ οι κάτοικοι της περιφέρειας Πάφου, έχει απρόσμενα εκπληκτική αρχιτεκτονική, γραφικότητα, ιστορία και φυσικές ομορφιές που την κάνουν λατρευτή σε όποιον αποφασίσει να την επισκεφτεί. Η ιδέα για μια επίσκεψη στο χωριό δόθηκε από ένα φίλο, βέρο κάτοικο Πάφου, που ήθελε να ικανοποιήσει την επιθυμία μας για καλής ποιότητας σπιτική ζιβανία. Το χωριό άλλωστε έχει μια παράδοση στον οίνο, μόνο που η ιστορία του δεν περιορίζεται μόνο στους αμπελώνες και στην παραγωγή κρασιού ή ζιβανίας, αλλά και σε μια δυνατή θρησκευτική κουλτούρα με βαθιές ρίζες στο χρόνο.

Πώς να πας
Πήραμε το δρόμο προς την Πάφο, περάσαμε την Πέτρα του Ρωμιού και στρίψαμε από τη δεύτερη έξοδο προς Τρόοδος. Η διαδρομή ήταν εμπειρική, μια που για πρώτη φορά βλέπαμε την φυσική ομορφιά της. Λιβάδια και κατακόρυφοι λόφοι συνέθεταν ένα ατίθασο τοπίο. Μετά από τέτοια θέαση, ήξερες πως οι κάτοικοι της περιοχής έχουν γίνει ένα με τη φύση. Δεν τη φοβούνται. Την φιλεύουν, την ανιχνεύουν και τη σμιλεύουν αντλώντας με αξιοπρέπεια τους καρπούς της. Όταν φτάσαμε στο χωριό είχε σχεδόν σκοτεινιάσει. Παρόλα αυτά η γραφικότητα της εκκλησίας της Αγίας Βαρβάρας, που βρίσκεται κοντά στην κεντρική πλατεία, με τη λιθόκτιστη δομή της από πέτρα της περιοχής, αιχμαλωτίζει το πρώτο σου βλέμμα. Αίσθηση που σε κάνει να νιώθεις ειλικρινά πως βρίσκεσαι σε διαφορετική βιωματική διάσταση. Ένα αμάλγαμα του χθες και του σήμερα που γεμίζει την ψυχή σου με ανάσες απλοϊκής πληρότητας. Εκεί συναντήσαμε τον κύριο Αργύρη Παναγιώτου (99413898), ιδιοκτήτη του οινοποιείου Λακριά, της κεντρικής ταβέρνας Λακριά και αγροτουριστικών καταλυμάτων. Αυτός ήταν και ο ξεναγός μας για ένα ολόκληρο σαββατοκύριακο. Ο άνθρωπος που μας μύησε στα μικρά και μεγάλα, εκπληκτικά μυστικά της περιοχής.

Πού να μείνεις
Τα αγροτουριστικά καταλύματα του κ. Αργύρη Παναγιώτου και του αδελφού του Παναγιώτη Παναγιώτου (99612719) είναι πολύ γουστόζικα, συγυρισμένα, καθαρά και με έντονο το στοιχείο της κυπριακής παράδοσης. Αντικείμενα στους τοίχους, εσοχές, εσωτερικές αυλές και ξύλινα καφασωτά ταβάνια είναι μερικές από τις σφραγίδες τους. Το μεγαλύτερο σπιτάκι έχει δύο διπλά κρεβάτια, το ένα σε ξεχωριστό εξωτερικό δωμάτιο με τουαλέτα, και το άλλο στο κυρίως σπιτάκι του οποίου ο καναπές στο καθιστικό γίνεται επίσης κρεβάτι. Αυτό το σπιτάκι διαθέτει παράλληλα εσωτερική αυλή με κήπο, ροδιές και εξωτερικό Jacuzzi. Το άλλο σπιτάκι είναι ένα μακρινάρι με διπλό κρεβάτι και καναπέ που μετατρέπεται σε ξαπλώστρα. Διαθέτει επίσης δεύτερο δωμάτιο στην εξωτερική αυλή. Έχουν οικιακό εξοπλισμό, σεντόνια, πετσέτες, τζάκι, κλιματισμό και όλα τα απαραίτητα για μια άνετη διαμονή.

Πού να φας
Για έναν απλό καφέ μπορείς να επισκεφτείς το κεντρικό καφενείο του χωριού ή το Πολιτιστικό Κέντρο Σαλαμιού το οποίο προσφέρει και λίγα ελαφριά πιάτα. Πολύ καλό φαγητό φτιαγμένο με ποιοτικά υλικά και προσεγμένη κουζίνα σερβίρει η ταβέρνα Λακριά (99229328). Εκεί θα γευτείς σπιτικό γιαούρτι από φρέσκο γάλα, σπιτική φέτα, παφίτικα αυθεντικά λουκάνικα, φρέσκο χαλούμι και μια αναβαθμισμένη κουζίνα με φυσικά και ντόπια υλικά από τα χέρια του κυρίου Βασίλη Τσέτσου και της συζύγου του Σοφίας, η οποία, όπως μας ενημέρωσε, δούλεψε στο σπίτι της Ελένης Μενεγάκη, του Λάτσιου και του Κωστόπουλου.

Τι να δεις
Αν επισκεφτείς το χωριό δεν θα βαρεθείς. Μόνο μια περιδιάβαση στα γραφικά δρομάκια του με την πετρόκτιστη αρχιτεκτονική του και τα μεταλλικά καλλιτεχνήματα του Χάρη Πασπαλλή είναι αρκετά για να σου ανοίξουν την όρεξη για περισσότερη εξερεύνηση. Αρκετά κοντά στο χωριό, μετά από μια κάπως ‘κυματώδη’ ενδιαφέρουσα διαδρομή στα ημιορεινά της περιοχής, θα συναντήσεις το εγκαταλελειμμένο Μοναστήρι του Σίντη (δεν σου συστήνουμε να πας όταν ο καιρός δεν είναι καλός, διότι ο χείμαρρος που κατεβαίνει από τα βουνά μπορεί να γίνει πολύ επικίνδυνος). Το μοναστήρι, το οποίο υπάγεται στον Κύκκο, εμπνέει μια δραματικότητα, παραστατικότητα και μια αξιοπρεπέστατη αγιοσύνη, τόσο που νιώθεις το Θεό κοντά σου. Και εκεί μπορείς να προσκυνήσεις, να ανάψεις το καντήλι και να προσευχηθείς. Υπάρχει επίσης και μια μικρή έκθεση φωτογραφίας σε ένα από τα παλιά κελιά του. Ένα άλλο, πολύ ενδιαφέρον μοναστήρι είναι αυτό της Σαλαμιώτισσας. Βρίσκεται δίπλα σχεδόν από το χωριό. Οι καλογριές το έχουν πολύ περιποιημένο. Φτιάχνουν διαφόρων ειδών σπιτικά μακαρόνια, παξιμαδάκια και νοστιμότατα, σπιτικά μπισκοτάκια. Πωλούν παράλληλα κρέμες για εντριβές, τσάι, γλυκά του κουταλιού, μαρμελάδες, εικόνες και θρησκευτικά αντικείμενα. Αν θες να συνεχίσεις τη θρησκευτική σου περιδιάβαση, οδηγήσου στην περιοχή με τις Αποστολικές ελιές. Είναι διαφορετικές από τις ντόπιες και λέγεται ότι βλάστησαν από τα κουκούτσια που πέταξαν οι Απόστολοι Παύλος, Βαρνάβας, Μάρκος και Τοιχικός κατά την επίσκεψή τους στο νησί ξεκινώντας από τη Σαλαμίνα και καταλήγοντας στην Πάφο. Η περιοχή τελικά κρύβει έντονες φυσικές αντιθέσεις. Από τη μια το άγριο ημιορεινό τοπίο και από την άλλη το δάσος του Τροόδους με τον εκδρομικό χώρου Πεύκου Πέρα Βάσας και τα ψηλότερα πεύκα της οροσειράς. Το ξακουστό, μεσαιωνικό ‘Γεφύρι του Τζιελεφού’ βρίσκεται μόνο 20 λεπτά μακριά από την περιοχή (με 2 χιλιόμετρα χωματόδρομο), ενώ πολύ κοντά του στέκουν για χρόνια το γιοφύρι της Ελιάς και του Ρούδια. Η περιοχή διαθέτει επίσης Περιβαλλοντικό Κέντρο (26443131) με δύο δασκάλους που ξεναγούν καθημερινά σχολεία, μιλώντας τους για την αρχιτεκτονική, τη χλωρίδα και πανίδα της περιοχής. Τα προγράμματά τους συμπεριλαμβάνουν φιλμάκια, περιπάτους στη φύση, ανάλυση νερού κ.ά.

Αμπέλια και παραγωγές
Η Σαλαμιού είναι γνωστή για τις αμπελοκαλλιέργειές της και για τα παράγωγα σταφυλιού με επικεφαλής το κρασί και τη ζιβανία. Ένα αδειούχο οινοποιείο με λευκό, ροζέ, cabernet sauvignon, κόκκινο κρασί και λιαστό γλυκό οίνο είναι το Λακριά (99413898, 99612719) του ξεναγού μας κυρίου Αργύρη Παναγιώτου και του αδελφού του Παναγιώτη Παναγιώτου ο οποίος φτιάχνει επίσης σπιτική ζιβανία για φίλους και γνωστούς. Το κρασί τους είναι αρωματικό, με πολύ ευγενική και μαλακή γεύση, ενώ ο λιαστός γλυκός οίνος τους είναι από τους πιο αξιόλογους που έχω δοκιμάσει. Εξαιρετικής ποιότητας ζιβανία φτιάχνει στο σπίτι του και ο κ. Σολωμής Ιωάννου (99573660) το οποίο βρίσκεται δίπλα σχεδόν από το αγροτουριστικά των κυρίων Παναγιώτου. Περπατώντας στη γειτονιά η μύτη σου θα αρπάξει τη μυρωδιά από τα στέμφυλα. Κι αυτό γιατί κι ένας άλλος κάτοικος του χωριού έχει μπει για τα καλά στο παιχνίδι της παραγωγής. Ο κ. Ανδρεάς Μιλτιάδους, αξιοποιεί τους καρπούς της εσοδείας του και φτιάχνει στο μικρό και πρόσφατα αδειούχο οινοποιείο του στον Άγιο Γιάννη, λευκό, μαύρο κρασί και Shiraz, γλυκό κρασί, ζιβανία για φίλους, γνήσιο σουτζούκο, κιοφτέρι, γλυκά του κουταλιού και σε λίγο καιρό σταφυλόμελο. Ένα τηλεφώνημα λοιπόν αρκεί για να μεθύσεις από τις ατόφιες και γήινες γεύσεις των προϊόντων τους και να χωθείς στην αγκαλιά της φιλόξενης Σαλαμιού.