Οι ανεξάρτητοι αξιωματούχοι

ΤΟΥ ΔΩΡΟΥ ΘΕΟΔΩΡΟΥ
Αυτή την εποχή, επί της Προεδρίας Νίκου Αναστασιάδη, βιώνουμε πρωτοφανείς καταστάσεις, πρωτοφανείς σε ένταση, σχετιζόμενες με ανεξάρτητους αξιωματούχους του Κράτους. Σημειωτέον ότι οι αξιωματούχοι αυτοί έχουν διοριστεί από τον σημερινό Πρόεδρο: Γενικός Εισαγγελέας, Βοηθός Γενικός Εισαγγελέας, Γενικός Ελεγκτής και Διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας.
Φαίνεται ότι η επιλογές του Προέδρου δεν ήταν όλες επιτυχημένες. Αντίθετα κάποιες από αυτές δημιούργησαν σοβαρότατα προβλήματα στη λειτουργία των Θεσμών που υπηρετούν, με αποτέλεσμα είτε ο ιεραρχικά ανώτερός τους στην υπηρεσία, είτε ο ίδιος ο Πρόεδρος να ζητήσουν την παύση αυτών των ανεξάρτητων αξιωματούχων. Σ' ό,τι αφορά, δε, τους υπόλοιπους εκδηλώθηκαν και εξακολουθούν να εκδηλώνονται συγκρούσεις και αντιπαραθέσεις είτε με τον ίδιο τον Πρόεδρο, είτε με μέλη της Κυβέρνησης.
Πρόκειται για μια πρωτόγνωρη κατάσταση που δεν έχει βιωθεί ποτέ προηγουμένως στην Κυπριακή Δημοκρατία. Διαφορές υπήρχαν και μικροτριβές μεταξύ ανεξάρτητων και κυβερνητικών αξιωματούχων. Όμως ποτέ δεν υπερέβησαν κάποια αποδεκτά όρια σχέσεων μεταξύ τους. Αυτό που ζούμε σήμερα είναι εντελώς διαφορετικό και χρειάζεται να εξηγηθεί. Πού οφείλεται αλήθεια αυτό το φαινόμενο;
Είναι ξεκάθαρο ότι κάποιοι από τους ανεξάρτητους αξιωματούχους διορίστηκαν στη θέση τους από τον Πρόεδρο εις αντάλλαγμα κάποιων εξυπηρετήσεων που αυτοί του πρόσφεραν. Δεν μπορούμε να γνωρίζουμε επακριβώς τη φύση αυτών των εξυπηρετήσεων, είναι όμως λογικό να υποθέσει κανείς ότι πρόκειται είτε για πολιτικής φύσεως είτε προσωπικής φύσεως εξυπηρετήσεις. Δηλαδή σε τέτοιες περιπτώσεις ο Πρόεδρος «εξόφλησε γραμμάτια» προς τους διορισθέντες.
Πιθανόν ο Πρόεδρος να εκτιμούσε και την προσωπική αξία αυτών των προσώπων, εκτίμηση που βασίστηκε στις εμπειρίες που είχε με αυτά τα πρόσωπα επί μακράν σειράν ετών. Το αν έπεσε έξω στην εκτίμησή του ή όχι φαίνεται από την εξέλιξη των γεγονότων τα οποία ομιλούν αφ' εαυτών.
Κάποιους άλλους ανεξάρτητους αξιωματούχος τους διόρισε, όπως φαίνεται εκ των υστέρων, με αξιοκρατικά κριτήρια και μόνο. Στην πορεία όμως αποδείχθηκαν περισσότερο ανεξάρτητοι απ' όσο οι κυβερνώντες θα ήθελαν. Και αναπόφευκτα επήλθε η σύγκρουση. Πρώτα του Προέδρου με τον Γενικό Εισαγγελέα και πρόσφατα κυβερνητικού στελέχους με τον Γενικό Ελεγκτή. Φαίνεται ότι η ανεξαρτησία αυτών των αξιωματούχων, όταν χώνει τη μύτη της στα έργα και τις ημέρες της εκτελεστικής εξουσίας, είναι ενοχλητική και ίσως όχι και τόσο επιθυμητή.
Η εκτελεστική εξουσία τηρεί έναντι αυτών των αξιωματούχων στάση και συμπεριφορά ανάλογη με τον χαρακτήρα, πρώτα και κύρια, τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, που δίνει στους Υπουργούς του τις κατευθύνσεις και κατά δεύτερο λόγο των Υπουργών της Κυβέρνησης και των άλλων ελεγχόμενων της εκτελεστικής εξουσίας. Και φυσικά η στάση της εκτελεστικής εξουσίας γενικά είναι συνυφασμένη με το επίπεδο διαφάνειας και νομιμότητας των πράξεών της.
Ο Τάσσος Παπαδόπουλος ήταν ο Πρόεδρος που επέβαλε στο Υπουργικό Συμβούλιο την εφαρμογή και τον σεβασμό στις αποφάσεις των αξιωματούχων αυτών. Οι εκθέσεις του Γενικού Ελεγκτή και της Επιτρόπου Διοικήσεως αποτέλεσαν σταθερό θέμα της ατζέντας του Υπουργικού Συμβουλίου, οι δε Υπουργοί ήσαν υπόχρεοι να δώσουν έκθεση στο Υπουργικό Συμβούλιο για όσα οι εκθέσεις αυτές κατέγραφαν και να προβούν σε διορθωτικές κινήσεις.
Σ' ό,τι αφορά τώρα την προσήλωσή του στη νομιμότητα και στο δημόσιο συμφέρον. Είναι γνωστό ότι ήταν παροιμιώδης. Δεν είναι σπάνια που ο τότε Γενικός Εισαγγελέας, ως όντας ανεξάρτητος, έδινε γνωμάτευση ή ενεργούσε αντίθετα με την επιθυμία της Κυβέρνησης. Ποτέ όμως δεν υπήρξε ρήξη με τον Πρόεδρο.
Οι ανεξάρτητοι αξιωματούχοι πρέπει να έχουν και το όνομα και τη χάρη. Και επειδή σε αυτόν τον τόπο πρέπει να αναγνωρίζουμε κι όχι μόνο να κατακρίνουμε, θα ΄θελα να πω εν κατακλείδι ότι η μέχρι τώρα πολιτεία του Γενικού Εισαγγελέα και του Γενικού Ελεγκτή, έχει κερδίσει την εκτίμηση και τον θαυμασμό του κόσμου. Κι έχουν δώσει ακόμα τη χαμένη ελπίδα και αξιοπρέπεια.
Υστερόγραφο: Με έκπληξη διάβασα στον Τύπο τις 10ης Σεπτεμβρίου 2015 δήλωση του Γενικού Γραμματέα της Κεντρικής Επιτροπής του ΑΚΕΛ Άντρου Κυπριανού για τον Γενικό Ελεγκτή της Δημοκρατίας: Κατά διαστήματα, είπε, ο Γενικός Ελεγκτής ξεφεύγει από τις εξουσίες και αρμοδιότητες που έχει και τον κάλεσε να σταματήσει να θεωρεί ότι είναι ο Ηρακλής, ο οποίος θα καθαρίσει τον στάβλο του Αυγείου… Νόμιζα, παρακολουθώντας καθημερινά τις δραστηριότητας και τις ανακοινώσεις και του ΑΚΕΛ, ότι η σύμπλευσή του με τον ΔΗΣΥ ήταν μόνο για το Κυπριακό και τη Διζωνική Δικοινοτική Ομοσπονδία. Έκανα λάθος φαίνεται. Κι όσο ο Γενικός Ελεγκτής θα εμβαθύνει στην ουσία των πραγμάτων και στον χρόνο, η σύμπλευση με τον ΔΗΣΥ θα μεγαλώνει.