ΝΕΟ, ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΜΕΝΟ ΚΑΙ ΕΚΣΥΓΧΡΟΝΙΣΜΕΝΟ ΠΡΟΣΩΠΟ ΣΤΑ ΣΧΟΛΕΙΑ

Ξεκινά η μεταρρυθμιστική χρονιά…

Όλα έτοιμα για την έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς, η οποία ξεκινά με σημαντικότατες αλλαγές στα δημοτικά, τα γυμνάσια και τα λύκεια, ενώ έπονται αλλαγές στη Μέση Τεχνική Εκπαίδευση και όχι μόνο

Οι ώρες διδασκαλίας στα Γυμνάσια αυξάνονται από 37 σε 38, το 8ωρο επεκτείνεται σε τρεις ημέρες την εβδομάδα και ανακατανέμεται ο διδακτικός χρόνος των γνωστικών αντικειμένων

Στη Γ' Γυμνασίου τίθενται από φέτος σε εφαρμογή τέσσερις ομάδες μαθημάτων προσανατολισμού (ΟΜΠ), αποτελούμενες από δυο μαθήματα έκαστη

Η Α' Λυκείου παύει να είναι εξολοκλήρου κοινού κορμού, καθώς εμβολιάζεται με ομάδες μαθημάτων προσανατολισμού που δεσμεύουν τους μαθητές για την κατεύθυνση που θα ακολουθήσουν στην επόμενη τάξη

Στη Β' και Γ' Λυκείου ο μαθητής μπορεί να επιλέξει την κατεύθυνση που θα ακολουθήσει στις δυο τελευταίες τάξεις ανάλογα με την ομάδα μαθημάτων προσανατολισμού που έχει παρακολουθήσει στην Α' Λυκείου


ΠΙΝΑΚΑΣ

Μαθητές* Σχολεία
Νηπιαγωγεία 12.085 270
Δημοτικό 49.472 334
Γυμνάσιο 21.926 64
Λύκειο 18.449 38
Τεχνικές Σχολές 5.000+ 13
Σύνολο 106.932 719
* Σύμφωνα με τα προκαταρκτικά στοιχεία του Υπουργείου Παιδείας



Με νέο, αναβαθμισμένο και εκσυγχρονισμένο πρόσωπο κάνει ποδαρικό η νέα σχολική χρονιά για τους 106.932 μαθητές που θα φοιτήσουν στα 719 εκπαιδευτήρια (νηπιαγωγεία, δημοτικά, γυμνάσια, τεχνικές σχολές) του τόπου. Από φέτος τίθενται σε εφαρμογή τα νέα ωρολόγια προγράμματα στη Δημοτική και Μέση Εκπαίδευση, ενώ κατά τη διάρκεια της σχολικής χρονιάς θα ολοκληρωθούν και οι αλλαγές στη Μέση Τεχνική Εκπαίδευση με στόχο την περαιτέρω αναβάθμισή της. Η «Σ» ενόψει της νέας σχολικής χρονιάς, που ξεκινά για τα Δημοτικά στις 14 Σεπτεμβρίου και για τα Γυμνάσια, Λύκεια και Τεχνικές Σχολές στις 10 Σεπτεμβρίου, παρουσιάζει όλες τις αλλαγές που θα τεθούν σε εφαρμογή από φέτος, καθώς και αυτές που αναμένεται να κλειδώσουν κατά τη διάρκεια της σχολικής χρονιάς.

Οι αλλαγές στα δημοτικά
Όσον αφορά τα δημοτικά σχολεία, στα οποία θα φοιτήσουν 49.472 παιδιά σε 334 σχολεία, από φέτος θα εφαρμοστεί το νέο ωρολόγιο πρόγραμμα με το οποίο:
* Αυξάνεται ο διδακτικός χρόνος του μαθήματος των Ελληνικών σε όλες τις τάξεις του δημοτικού κατά δύο περιόδους.
* Αυξάνεται ο διδακτικός χρόνος για το μάθημα των Μαθηματικών κατά δύο περιόδους στις τάξεις Α', Β', Γ, Δ' και κατά μία διδακτική ώρα στις τάξεις Ε' και Στ'.
* Ενισχύεται το μάθημα των Αγγλικών κατά μία περίοδο στις τάξεις Α' και Β'.
* Αυξάνεται ο χρόνος διδασκαλίας της Φυσικής Αγωγής κατά μία περίοδο στις τάξεις Ε' και Στ'.
* Καταργείται η «Ζώνη της Εμπέδωσης» με ένταξη του χρόνου αυτού, σε κάθε μάθημα, με την ενθάρρυνση για διαφοροποίηση της διδασκαλίας.
Βάσει των πιο πάνω, το σύνολο των διδακτικών περιόδων που αναλογούν στα 14 μαθήματα του δημοτικού, από την Α' μέχρι τη Στ' τάξη, διαμορφώνονται ως εξής: 62 περιόδους Ελληνικά, 40 Μαθηματικά, 8 Ιστορία, 12 Θρησκευτικά, 12 Γεωγραφία/Σχολικός Κήπος, 8 Φυσικές Επιστήμες και Τεχνολογία, 4 Φυσικές Επιστήμες, 12 Τέχνη, 12 Μουσική, 14 Φυσική Αγωγή, 12 Αγγλικά, 4 Σχεδιασμός και Τεχνολογία/Αγωγή Υγείας-Οικιακή Οικονομία, 8 Αγωγή Ζωής και 2 Εκπαίδευση για την Αειφόρο Ανάπτυξη. Διευκρινίζεται, πάντως, ότι οι περίοδοι διδασκαλίας παραμένουν 40λεπτες. Επίσης, οι μαθητές θα συνεχίσουν να έχουν εφτά μαθήματα την ημέρα και τρία διαλείμματα.

Τι αλλάζει σε Γυμνάσια και Λύκεια
Σε ό,τι αφορά τη Μέση Εκπαίδευση, όπου εκεί θα εφαρμοστεί το μεγαλύτερο μέρος των αλλαγών, σημειώνεται πως οι ώρες διδασκαλίας στα Γυμνάσια αυξάνονται από 37 σε 38, το 8ωρο επεκτείνεται σε τρεις ημέρες την εβδομάδα και ανακατανέμεται ο διδακτικός χρόνος των γνωστικών αντικειμένων. Την ίδια ώρα προωθείται και η κατάργηση της σημερινής εικόνας του Ενιαίου Λυκείου, αφού από φέτος θα ξεκινήσει η σταδιακή εφαρμογή του νέου Λυκείου στο οποίο θα υπάρχουν έξι κατευθύνσεις, οι οποίες θα αντικαταστήσουν την πληθώρα επιλογών στη Β' και Γ' Λυκείου, με τα εξεταζόμενα μαθήματα να αυξάνονται από τέσσερα σε πέντε. Με βάση τις προωθούμενες αλλαγές, η Α' Λυκείου παύει να είναι εξολοκλήρου κοινού κορμού, καθώς εμβολιάζεται με ομάδες μαθημάτων προσανατολισμού που δεσμεύουν τους μαθητές για την κατεύθυνση που θα ακολουθήσουν στην επόμενη τάξη. Ένεκα του γεγονότος πως οι αλλαγές στην Α' Λυκείου μπαίνουν σε τροχιά υλοποίησης φέτος, του χρόνου θα τεθούν σε εφαρμογή οι έξι κατευθύνσεις στη Β Λυκείου' οι οποίες θα επεκταθούν τον Σεπτέμβριο του 2017 και στη Γ' Λυκείου. Ειδικότερα για τη Γ' Γυμνασίου από φέτος τίθενται σε εφαρμογή τέσσερις ομάδες μαθημάτων προσανατολισμού (ΟΜΠ), αποτελούμενες από δυο μαθήματα έκαστη ως εξής:
- 1η ΟΜΠ: Αρχαία και Ιστορία.
- 2η ΟΜΠ: Μαθηματικά και Φυσική
- 3η ΟΜΠ: Μαθηματικά και Οικονομικά.
- 4η ΟΜΠ: Οικονομικά και Αγγλικά.
Συνεπεία των προαναφερθεισών αλλαγών τα εξεταζόμενα στην Α' Λυκείου, διαμορφώνονται ανάλογα με την ομάδα μαθημάτων προσανατολισμού (ΟΜΠ) που θα επιλέξει ο κάθε μαθητής, ως εξής:
- 1η ΟΜΠ: Νέα Ελληνικά, Μαθηματικά, Αρχαία, Ιστορία.
- 2η ΟΜΠ: Νέα Ελληνικά, Μαθηματικά, Φυσική, Ιστορία.
- 3η ΟΜΠ: Νέα Ελληνικά, Μαθηματικά, Οικονομικά, Ιστορία.
- 4η ΟΜΠ: Νέα Ελληνικά, Μαθηματικά, Αγγλικά, Οικονομικά.

Οι κατευθύνσεις στη Β' και Γ' Λυκείου
Αναφορικά με τη Β' και Γ' Λυκείου, σημειώνεται πως ο μαθητής μπορεί να επιλέξει την κατεύθυνση που θα ακολουθήσει στις δυο τελευταίες τάξεις ανάλογα με την ομάδα μαθημάτων προσανατολισμού που έχει παρακολουθήσει στην Α' Λυκείου:
- Η 1η ΟΜΠ οδηγεί στις κατευθύνσεις των Κλασικών και Ανθρωπιστικών Σπουδών, των Ξένων γλωσσών και Ευρωπαϊκών Σπουδών, καθώς και των Καλών Τεχνών.
- Η 2η ΟΜΠ οδηγεί στις κατευθύνσεις των Θετικών Επιστημών, Βιοεπιστημών, Πληροφορικής και Τεχνολογίας, καθώς και των Καλών Τεχνών.
- Η 3η ΟΜΠ οδηγεί στις κατευθύνσεις των Οικονομικών Επιστημών και των Καλών Τεχνών.
- Η 4η ΟΜΠ οδηγεί στις κατευθύνσεις των Υπηρεσιών και των Καλών Τεχνών.
Σημειώνεται πως μαθητής που επιθυμεί να επιλέξει στη Β' Λυκείου κατεύθυνση διαφορετική από αυτήν στην οποία τον οδηγεί η ΟΜΠ που παρακολούθησε στην Α' Λυκείου θα πρέπει, μετά την προαγωγή του στη Β' τάξη, να παρακαθίσει και να επιτύχει σε κατατακτήριες εξετάσεις (με βαθμό 10 και άνω). Ο μαθητής πρέπει να επιτύχει σε όλα τα μαθήματα των κατατακτήριων εξετάσεων. Τα εξεταζόμενα των κατατακτήριων σχετίζονται με την κατεύθυνση στην οποία επιθυμεί να εισαχθεί ο μαθητής στη Β' Λυκείου. Π.χ. μαθητής, ο οποίος στην Α' Λυκείου επέλεξε την 1η ΟΜΠ και συνεπώς Αρχαία και Ιστορία, εάν επιθυμεί στη Β' Λυκείου να ακολουθήσει την κατεύθυνση των Οικονομικών Επιστημών, τότε θα πρέπει να παρακαθίσει σε κατατακτήριες και να εξεταστεί στα Μαθηματικά και τα Οικονομικά. Σημειώνεται, ακόμη, πως ο μαθητής μπορεί, επίσης, να αλλάξει κατεύθυνση στη Γ' Λυκείου, αφού παρακαθίσει και επιτύχει σε κατατακτήριες εξετάσεις. Τα μαθήματα που θα εξεταστεί είναι τα μαθήματα κατεύθυνσης που επιθυμεί να παρακολουθήσει στη Γ' τάξη και τα οποία δεν έχει διδαχτεί στη Β' τάξη. Π.χ. μαθητής της Β' Λυκείου της 2ης κατεύθυνσης (υποχρεωτικά μαθήματα Αγγλικά και Ιστορία) και με επιλεγόμενα τα Λατινικά και Γαλλικά, που επιθυμεί να παρακολουθήσει στη Γ' τάξη την 3η κατεύθυνση με μαθήματα Μαθηματικά, Φυσική, Χημεία και Αγγλικά, θα πρέπει να παρακαθίσει σε κατατακτήριες εξετάσεις στα Μαθηματικά, Φυσική και Χημεία. Επιπρόσθετα, μαθητής που επιθυμεί στη Γ' Λυκείου να αλλάξει κάποιο ή κάποια από τα επιλεγόμενα μαθήματα της κατεύθυνσής του, θα πρέπει να παρακαθίσει στις αντίστοιχες κατατακτήριες των μαθημάτων αυτών. Σημειώνεται δε πως στη Β' και Γ' τάξη τα εξεταζόμενα μαθήματα είναι πέντε: Τα Νέα Ελληνικά και τα τέσσερα μαθήματα (υποχρεωτικά και επιλεγόμενο/α) της κατεύθυνσης που θα έχει επιλέξει να παρακολουθήσει ο μαθητής.

Νέο σύστημα διορισμού από το 2027
Πέραν των αλλαγών στα ωρολόγια προγράμματα στα σχολεία, αλλαγές επήλθαν και στο σύστημα διορισμού και αξιολόγησης των εκπαιδευτικών, ένα θέμα το οποίο έμενε ανοικτό εδώ και χρόνια. Υπενθυμίζεται πως στις 9 Ιουλίου η Βουλή έλαβε την ιστορική απόφαση για αλλαγή του συστήματος πρόσληψης στη δημόσια εκπαίδευση. Με βάση τα νέα δεδομένα, οι πρώτες προσλήψεις, όπου πλέον βασικό κριτήριο θα είναι η απόδοση των υποψηφίων σε γραπτή εξέταση, θα γίνουν τον Σεπτέμβριο του 2018. Ωστόσο, η οριστική κατάργηση του καταλόγου τοποθετείται το 2027, αφού προβλέπεται μεταβατική περίοδος συνολικής διάρκειας δώδεκα ετών. Ειδικότερα, ο νέος νόμος προβλέπει όπως την τριετία 2015-2018 οι διορισμοί συνεχίσουν να γίνονται με βάση το υφιστάμενο σύστημα. Την περίοδο αυτή η Κυβέρνηση θα προωθήσει την αποδέσμευση 1.525 οργανικών θέσεων, με στόχο τη μονιμοποίηση ισάριθμων εκπαιδευτικών που εργοδοτούνται στα σχολεία ως έκτακτοι και συμβασιούχοι. Επίσης, εντός του 2017 θα διεξαχθεί για πρώτη φορά η γραπτή εξέταση. Μετά από διαβούλευση, αποφασίστηκε ότι οι εξετάσεις θα χωρίζονται σε τρία μέρη: Στο πρώτο μέρος θα περιλαμβάνεται εξέταση επί του γνωστικού αντικειμένου των αναλυτικών προγραμμάτων στον κλάδο και στην ειδικότητα του υποψηφίου, η οποία θα μοριοδοτείται με ποσοστό 32%. Στο δεύτερο μέρος θα περιλαμβάνεται εξέταση δεξιοτήτων του υποψηφίου, η οποία θα μοριοδοτείται με ποσοστό μέχρι 10% και στο τρίτο μέρος θα περιλαμβάνεται εξέταση για τη γνώση της ελληνικής γλώσσας, η οποία θα μοριοδοτείται με ποσοστό μέχρι 8%. Η συνολική μοριοδότηση της γραπτής εξέτασης θα ανέρχεται μέχρι το ποσοστό του 50% (αντί ποσοστού 40% που προέβλεπε το αρχικό νομοσχέδιο). Τον Σεπτέμβριο του 2018 δεν θα τεθεί σε εφαρμογή η δεύτερη φάση της μεταβατικής περιόδου, η οποία θα διαρκέσει μέχρι τις 31 Αυγούστου 2027. Γι' αυτά τα εννιά χρόνια οι προσλήψεις θα διενεργούνται με αναλογία 50-50 από το παλιό και το νέο σύστημα. Από 1η Σεπτεμβρίου 2027 ο υφιστάμενος κατάλογος διοριστέων καταργείται οριστικά.

Τα κριτήρια των νέων καταλόγων διορισμού
Με βάση το νέο σύστημα διορισμών, η σειρά προτεραιότητας στους πίνακες διορισίμων καθορίζεται ως εξής:
1. Γραπτή εξέταση μέχρι 50% (32% γνώση του αναλυτικού προγράμματος των δημόσιων σχολείων της Δημοκρατίας στην ειδικότητα για την οποία υποβλήθηκε η αίτηση, 10% εξέταση δεξιοτήτων, 8% γνώση της ελληνικής γλώσσας)
2. Βαθμός πρώτου τίτλου σπουδών μέχρι 8% (Άριστα 8%, Λίαν Καλώς 6%, Καλώς ή όταν δεν αναγράφεται βαθμός 4%)
3. Πρόσθετα ακαδημαϊκά προσόντα μέχρι 9% (διδακτορικός τίτλος 9%, μάστερ ή πρόσθετος πρώτος τίτλος σπουδών 6%, μεταπτυχιακό δίπλωμα φοίτησης ενός τουλάχιστον ακαδημαϊκού έτους 2%). Μόνο ένα πρόσθετο ακαδημαϊκό προσόν λαμβάνεται υπόψη.
4. Εκπαιδευτική προϋπηρεσία μέχρι 20% (2,5% για κάθε σχολικό έτος εκπαιδευτικής προϋπηρεσίας).
5. Έτος κατάθεσης πρώτου τίτλου σπουδών μέχρι 10% (1% για κάθε έτος που ακολουθεί το έτος κατάθεσης του πρώτου τίτλου σπουδών του υποψηφίου. Για τους υποψήφιους που είναι ήδη εγγεγραμμένοι στους πίνακες διοριστέων, το έτος κατάθεσης θα είναι το έτος υποβολής της αίτησής τους για εγγραφή στους πίνακες διοριστέων).
6. Υπηρεσία στην Εθνική Φρουρά ή στις ένοπλες δυνάμεις κράτους-μέλους της Ε.Ε. μέχρι 3% (1/8% για κάθε συμπληρωμένο μήνα υπηρεσίας, νοουμένου ότι η υπηρεσία ήταν πριν από την απόκτηση του πρώτου τίτλου σπουδών, με μέγιστο όριο μοριοδότησης το 3%).

Συνεχής επιμόρφωση εκπαιδευτικών
Σε ό,τι αφορά την επιμόρφωση των εκπαιδευτικών, σύμφωνα με την πρόταση που πρόσφατα ενέκρινε το Υπουργικό Συμβούλιο και θα τεθεί σε πιλοτική εφαρμογή τον ερχόμενο Σεπτέμβριο, η επαγγελματική μάθηση θα χαρακτηρίζεται από τρεις βασικές αρχές: 1. θα είναι συστηματική και συνεχής, δηλαδή θα πραγματοποιείται σε τακτά χρονικά διαστήματα. Συγκεκριμένα, κάθε εκπαιδευτικός θα καλείται να συμπληρώσει 50 ώρες εκπαίδευσης σε περίοδο δύο χρόνων, η οποία θα περιλαμβάνει παρακολούθηση σεμιναρίων, ημερίδων, συνεδρίων και άλλων δράσεων. 2. θα είναι καθολική, αφού θα αφορά το σύνολο των εκπαιδευτικών όλων των βαθμίδων. 3. θα είναι στοχευμένη, καθώς θα είναι σε άμεση συνάρτηση με τις ανάγκες των σχολικών μονάδων και των ίδιων των εκπαιδευτικών. Βάσει της απόφασης του Υπουργικού, η πιλοτική εφαρμογή θα υλοποιηθεί την ερχόμενη σχολική χρονιά από τα σχολεία που θα δηλώσουν ενδιαφέρον. Κατά την πιλοτική εφαρμογή του προγράμματος, ο αριθμός των σχολείων αυτών δεν θα υπερβαίνει τα δεκαπέντε στην Πρωτοβάθμια και τα δέκα στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση. Όλα τα πιλοτικά σχολεία θα τύχουν στήριξης και καθοδήγησης από το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο, το οποίο στη συνέχεια θα προβεί στην αξιολόγηση της πιλοτικής εφαρμογής. Σύμφωνα με το Υπουργείο Παιδείας, η επαγγελματική μάθηση των εκπαιδευτικών θα υλοποιείται μέσα από τέσσερα βασικά στάδια: α) τη διερεύνηση και ανάλυση των αναγκών, β) τον σχεδιασμό και την οργάνωση του προγράμματος, γ) την εφαρμογή του προγράμματος και δ) την αξιολόγησή του. Σημαντικό ρόλο στην υλοποίηση του προγράμματος θα έχουν οι συντονιστές (σε επίπεδο σχολικής μονάδας) και οι υποστηρικτές (σε επίπεδο Παιδαγωγικού Ινστιτούτου).


Έπεται συνέχεια…
Πέραν των προαναφερθέντων μεταρρυθμίσεων, στα σκαριά βρίσκονται και άλλες τέσσερις μεταρρυθμίσεις που αφορούν στις παγκύπριες εξετάσεις, το νέο ωρολόγιο πρόγραμμα στην Τεχνική Εκπαίδευση, τη λειτουργία των σχολείων και το νέο σύστημα αξιολόγησης των εκπαιδευτικών. Αναφορικά με τις παγκύπριες εξετάσεις, όπως αποκαλύπτει και ο ίδιος ο Υπουργός Παιδείας σε συνέντευξή του στη «Σ», μελετάται ο διαχωρισμός των παγκύπριων εξετάσεων σε απολυτήριες και εισαγωγικές. Ειδική επιτροπή ολοκλήρωσε σχετική πρόταση, η οποία αναμένεται να δοθεί στους εκπαιδευτικούς εταίρους, εντός των επόμενων εβδομάδων, με στόχο την έναρξη διαβουλεύσεων. Σε ό,τι αφορά το νέο πρόγραμμα στην Τεχνική Εκπαίδευση, σημειώνεται ότι εντός των προσεχών ημερών θα ξεκινήσει ο διάλογος με τους εμπλεκομένους, στη βάση έκθεσης που ετοίμασε ειδική επιτροπή για την αναδιαμόρφωση του ωρολόγιου προγράμματος στη Μέση Τεχνική Εκπαίδευση. Όσον αφορά τους κανονισμούς λειτουργίας των σχολείων, σημειώνεται πως ειδική επιτροπή ανέλαβε την ετοιμασία ολοκληρωμένης πρότασης για εκσυγχρονισμό των κανονισμών λειτουργίας των σχολείων Μέσης Εκπαίδευσης. Σύμφωνα με τον Υπουργό, εντός της νέας σχολικής χρονιάς αναμένεται να ολοκληρώσει το έργο της, προκειμένου να ξεκινήσει ο διάλογος. Σε ό,τι αφορά, τέλος, το νέο σύστημα αξιολόγησης εκπαιδευτικών σημειώνεται πως πρόκειται για ένα θέμα το οποίο, επίσης, συζητείται εδώ και χρόνια, χωρίς όμως να υπάρξει θετική κατάληξη. Η πρόταση του Υπουργείου Παιδείας αναμένεται να οριστικοποιηθεί μέσα στην επόμενη περίοδο, με απώτερο σκοπό την έναρξη διαβουλεύσεων με τις εκπαιδευτικές οργανώσεις.