ADVERTORIAL

Italians do it better!

Πόσα γνωρίζεις για την ιταλική κουζίνα; Ήξερες ότι η πολέντα είναι γνωστή από τα ρωμαϊκά χρόνια; Ότι κάποτε κυκλοφόρησε η φήμη ότι στην Ιταλία υπήρχαν δέντρα που έκαναν σπαγγέτι; Μαζί με εσένα έτσι κι εγώ διαβάζω και σου μεταφέρω μερικά απ’ όλα όσα πρέπει να ξέρουμε εμείς που αγαπούμε την ιταλική κουζίνα. Από την Κάκια Μεγαπάνου

Ο γαμπρός μου είναι Ιταλός. Καλό παιδί, δεν λέω, αλλά όταν φτάνουμε στο θέμα φαγητό έχουμε τα μικροπροβλήματά μας. Αρχικά μετρά τα γραμμάρια των σπαγγέτι για να κάνει μακαρόνια ανάλογα με τα άτομα. Εμείς ρίχνουμε όλο το πακέτο και δεν καθόμαστε να υπολογίσουμε πόσα γραμμάρια θα φάμε. Μετά πάμε για πίτσα και αν έχει χοντρό ‘ψωμένιο’ φύλλο, δεν την βάζει στο στόμα του. Ενώ με τρέχει σε όλα τα παγωτατζίδικα για να τσεκάρει το παγωτό! Δεν είναι περίεργος, Ιταλός είναι ο άνθρωπος! Οι Ιταλοί απολαμβάνουν το φαγητό και νιώθουν περήφανοι για τις παραδόσεις τους. Άλλωστε, η ιταλική κουζίνα είναι μία από τις πιο πλούσιες και πιο δημοφιλείς του κόσμου. Οι απαρχές της είναι δύσκολο να οριστούν, αφού μερικές συνταγές, όπως η πολέντα, είναι γνωστές από τους ρωμαϊκούς χρόνους. Πολλές άλλες είναι ξενόφερτες, είτε από τους Έλληνες είτε από τους Άραβες και, μετά την εποχή των μεγάλων εξερευνητών, από όλα τα μέρη του κόσμου.
Η προετοιμασία των ιταλικών φαγητών συνήθως είναι αρκετά απλή, αλλά πάντα χρησιμοποιούνται τα καλύτερα υλικά. Συχνά γίνεται χρήση κάποιας γέμισης. Σύνηθες φαινόμενο είναι και η προσθήκη παρμεζάνας στα ζυμαρικά, στις σούπες και τα ψητά. Επίσης χρησιμοποιούνται πολλά λαχανικά τα οποία συχνά μαγειρεύονται ελαφρά, άλλες φορές με σκόρδο και βούτυρο ή λάδι, ή τα αφήνουν πρώτα να κρυώσουν και τα σερβίρουν σαν σαλάτα με λάδι και χυμό λεμονιού. Τα μυρωδικά όπως ο βασιλικός, η μαντζουράνα, η ρίγανη και το δεντρολίβανο, είναι βασικά συστατικά για πολλά φαγητά. Αυτά τουλάχιστον έμαθα εγώ ζώντας λίγες μέρες μαζί του.
Τι την κάνει και ξεχωρίζει;
Η παραδοσιακή ιταλική κουζίνα κατέχει δικαιολογημένα μια θέση στην κορυφαία δεκάδα, καθώς διαθέτει υγιεινά πιάτα που ξεχωρίζουν. Τα χειροποίητα ζυμαρικά και οι λεπτές ζύμες εμπλουτισμένες με ντομάτα, ελαιόλαδο, σκόρδο, ρίγανη, μαϊντανό και βασιλικό, αποτελούν τις πρώτες ύλες για την ιταλική κουζίνα τα οποία την έκαναν διάσημη παγκοσμίως. Η ιδιαιτερότητα της ιταλικής κουζίνας έγκειται στη χρήση μεγάλης ποικιλίας λαχανικών. Χαρακτηριστικό είναι ότι συναντάμε διαφορετικά πρώτα υλικά ανάλογα με την εποχή.
1. Ντοματούλα: Το λυκοπένιο περιέχεται σε σημαντικές ποσότητες και έχει γνωστή αντιοξειδωτική δράση. Πολυάριθμες μελέτες καταδεικνύουν ότι το λυκοπένιο μεταξύ άλλων, προστατεύει από καρδιακές παθήσεις, το έμφραγμα του μυοκαρδίου, το διαβήτη και την οστεοπόρωση. Οι δράσεις του εναντίον του καρκίνου του προστάτη, του οισοφάγου, του παχέος εντέρου και του στόματος, είναι πολλά υποσχόμενες για την ανθρώπινη υγεία. Επίσης φαίνεται ότι το λυκοπένιο, βοηθά κατά των μηχανισμών γήρανσης προφέροντας πιθανόν έτσι μακροζωία.
2. Φάε λάδι και έλα βράδυ: Το ελαιόλαδο, είναι πλούσιο σε φλαβονοειδή, πολυφαινόλες, βιταμίνες Ε και Α και αποτελεί μια κύρια πηγή αντιοξειδωτικών στοιχείων.
3. Κόκκινο κρασί: Η μεγάλη περιεκτικότητα του κόκκινου κρασιού σε πολυφαινόλες φαίνεται να εξηγεί και την προστατευτική του δράση έναντι της στεφανιαίας νόσου.
4. Σκόρδο: Έχει γνωστή αντιπηκτική δράση και βοηθά αποτελεσματικά στη μείωση της χοληστερόλης,
5. Ρίγανη: Διευκολύνει την πέψη, ανοίγει την όρεξη και έχει αντιφλεγμονώδεις, βακτηριοκτόνες και αντιαιμορραγικές ικανότητες.
Έτσι για την ιστορία!
Από την προ-ρωμαϊκή εποχή μέχρι σήμερα η ιταλική ιστορία τροφίμων έχει αλλάξει. Στην αρχαιότητα, άλλωστε, η προετοιμασία των τροφίμων ήταν πολύ σημαντική. Ένα από τα αρχαία και τα σωζόμενα βιβλία μαγειρικής είναι το γνωστό ως το ‘Apicus’. Ωστόσο, μετά την πτώση των Ρωμαίων η ιταλική κουζίνα εξαπλώθηκε, ενώ τα μεμονωμένα κράτη άρχισαν να διατηρούν την ξεχωριστή παράδοση και την ταυτότητά τους. Κάθε περιοχή ξεκίνησε με το δικό της ιδιαίτερο και μοναδικό τρόπο του μαγειρέματος, από την πολύ βασική προετοιμασία των κεφτέδων με χαρακτηριστικές ποικιλίες τυριών, αλλά και το κρασί που παράγεται. Για παράδειγμα, στα βόρεια αναπτύχθηκε το Tuscan βόειο κρέας, όπως και η τρούφα, ενώ τα τυριά μοτσαρέλα και provolone αναπτύχθηκαν στα Νότια. Υπήρχαν ποικιλίες σε ψωμί και ζυμαρικά, και άλλες διαφορετικές μεθοδολογίες για την παρασκευή τροφίμων ανάλογα με την περιοχή. Διάφορες πόλεις άρχισαν να γίνονται γνωστές για τις σπεσιαλιτέ τους, όπως το Μιλάνο για το ριζότο, η Μπολόνια για τα τορτελίνια, και η Νάπολη για τις πίτσες. Οι παράκτιες περιοχές της Ιταλίας έγιναν δημοφιλείς για τα νόστιμα θαλασσινά και ψάρια. Για παράδειγμα, ενώ η Σαρδηνία έχει ένα παραδοσιακό στυλ της μαγειρικής, που περιλαμβάνει τρόφιμα όπως ο ξιφίας, ο γαύρος, οι αστακοί, οι σαρδέλες κ.λπ., η Σικελία έχει βαριές βορειοαφρικανικές επιρροές.
Ζυμαρικά με ρίζες!
Πολλές πηγές αναφέρουν ότι ο Μάρκο Πόλο εισήγαγε τα ζυμαρικά στην Ιταλία από τα ταξίδια του στην Ασία το 1292 μ.X., αλλά η καταγωγή των μακαρονιών στην Ιταλία ανατρέχεται πίσω στους αρχαίους Ρωμαίους οι οποίοι απέδιδαν την προέλευσή τους στους ‘Θεούς’. Σύμφωνα με ένα διαδεδομένο μύθο τα ζυμαρικά ήταν εφεύρεση του Ηφαίστου, του ελληνικού θεού της φωτιάς (Βούλκαν για τους Ρωμαίους), αλλά αυτό δεν αναφέρεται πουθενά στην κλασική λογοτεχνία.
Τα ζυμαρικά ήταν σίγουρα γνωστά στους αρχαίους Έλληνες και Ρωμαίους. Ένα συγκεκριμένο είδος που καταναλώνονταν ήταν μία φαρδιά χυλοπίτα που αποκαλείτο στα ελληνικά ‘λάγανον’ και πιθανότατα ήταν παρόμοιο με τα σημερινά λαζάνια. Ωστόσο, αξίζει να αναφερθεί ότι το λάγανον δεν καταναλωνόταν βρασμένο όπως τα λαζάνια, αλλά ψημένο πάνω σε θερμαινόμενες πέτρες ή σε φούρνο και για αυτό το λόγο είναι περισσότερο συνδεδεμένο με τη σημερινή πίτσα.
Ο Απίκιος, ένας Ρωμαίος συγγραφέας του 1ου μ.Χ. αιώνα, περιγράφει ένα ζυμαρικό φτιαγμένο για να ‘περικλείει φαγητό σε σχήμα τυμπάνου και πίτες’. Τα ζυμαρικά αυτά ονομάζονταν ‘λάγανα’. Η συνταγή για το ζυμάρι τους δεν αναφέρεται αλλά δίνονται προτάσεις για την επικάλυψη και καρύκευσή τους με κρέας και ψαρικά. Πιθανώς να ήταν παρόμοια με τα σημερινά ραβιόλια ή τορτελίνια.
Σύμφωνα επίσης με ορισμένες εικασίες, τα ζυμαρικά ήταν υπό μία τους μορφή γνωστά ήδη στους Ετρούσκους, αν και δεν υπάρχουν ιστορικά στοιχεία που να το επιβεβαιώνουν. Η πρώτη συγκεκριμένη γραπτή αναφορά σε χυλοπίτες μαγειρεμένες με βράσιμο βρίσκεται στο Ταλμούδ της Ιερουσαλήμ, είναι γραμμένη στα αραμαϊκά και χρονολογείται στον 5ο αιώνα μ.Χ. Οι χυλοπίτες αυτές αναφέρονται ως ‘itriyah’. Είναι πολύ πιθανό τα ζυμαρικά να έγιναν γνωστά κατά τη διάρκεια των αραβικών κατακτήσεων της Σικελίας καθώς πρόκειται για βασικά τρόφιμα. Ο Άραβας γεωγράφος Al - Idrisi γράφει ότι ένα προϊόν βασιζόμενο στο αλεύρι παράγεται με τη μορφή κορδονιών στο Παλέρμο που την εποχή του ήταν αραβική αποικία.
Εικάζεται επίσης ότι λέξη μακαρόνι κατάγεται από τη σικελική λέξη μακαρούνι (maccaruni) που μεταφράζεται ως ‘μορφοποίηση της ζύμης με την εφαρμογή δύναμης’. Κατά τις αρχαίες μεθόδους παρασκευής των ζυμαρικών, η εφαρμογή δύναμης ήταν απαραίτητη για το ανάπιασμα της ζύμης με τα πόδια, διαδικασία που έπαιρνε όλη την ημέρα. Αρχαία σικελικά πιάτα ζυμαρικών, μερικά εκ των οποίων καταναλώνονται μέχρι και σήμερα, περιλάμβαναν σταφίδες και καρυκεύματα, υλικά τα οποία έφεραν οι Άραβες. Τούτο αποτελεί μία ακόμη ένδειξη ότι τα ζυμαρικά εισήχθησαν στην Ιταλία κατά τη διάρκεια των αραβικών κατακτήσεων.
Το παράδοξο!
Το 1957 το ΒΒC παρουσίασε ένα σύντομο φιλμ με τον τίτλο ‘Συλλογή Σπαγγέτι την Άνοιξη’, στο οποίο παρουσίαζε την αγροτική ζωή στην εξοχή έξω από το Λουγκάνο. Ένας πολύ σοβαρός παρουσιαστής περιέγραφε ένα δέντρο από το οποίο κρέμονταν δωδεκάδες κιλά σπαγγέτι. Ο εν λόγω παρουσιαστής προχωρούσε σε εξηγήσεις σχετικά με το πώς χάρη στην επιδεξιότητα και γνώση των αγροτών, προϊόν γενεών εμπειρίας, αυτά τα δέντρα κατάφεραν να αποδώσουν σπαγγέτι ίσου μήκους, χαρακτηριστικό το οποίο μεταξύ άλλων διευκολύνει τη συλλογή τους. Λέγεται ότι το επόμενο πρωινό της εκπομπής (2 Απρίλη) το στούντιο του BBC έλαβε πολυάριθμα τηλεφωνήματα από ανθρώπους που ενδιαφέρονταν να αγοράσουν αυτά τα δέντρα που παρήγαγαν σπαγγέτι και ζητούσαν τα τηλέφωνα των λιανεμπόρων.

Το τέλειο ριζότο!
Για τέλειο αποτέλεσμα επίλεξε αρμπόριο, καρναρόλι ή βιαλόνε νάνο, ιταλικές ποικιλίες ρυζιού με υψηλή περιεκτικότητα σε άμυλο. Τα υλικά που κάνουν ένα ριζότο θεϊκό είναι: μπόλικο ψιλοκομμένο κρεμμύδι (το 1/3 της ποσότητας του ρυζιού) για γλύκα, κρασί ή χυμό λεμόνι για πικάντικη γεύση, βούτυρο και παρμεζάνα για κρεμώδη υφή. Σημαντικό ρόλο παίζει ακόμα και το σκεύος στο οποίο θα ετοιμάσεις το ριζότο σου: πρέπει να είναι αντικολλητικό και όχι πολύ ρηχό. Για το ανακάτεμα προτίμησε ξύλινη κουτάλα και όχι απλό κουτάλι για να μη λιώσουν οι κόκκοι.
Ποιες είναι οι αυθεντικές Ιταλίδες!
Πίτσα Μαργαρίτα
Απλή αλλά αρωματική: βάζεις σάλτσα ντομάτας, φρέσκια ντομάτα σε φέτες ή σε κύβους, μοτσαρέλα σε φέτες ή σε κομματάκια και φυλλαράκια φρέσκου βασιλικού (μετά το ψήσιμο βέβαια γιατί θα σου καούν στο φούρνο). Η τελευταία πινελιά: 2-3 κουταλιές της σούπας ωμό ελαιόλαδο.
Πίτσα Μαριάννα
Για τους λάτρεις του σκόρδου: Θα βάλεις στη βάση τη σάλτσα ντομάτας, από πάνω θα πασπαλίσεις 2 σκελίδες σκόρδου ψιλοκομμένες, και 2-3 κουταλιές ελαιόλαδο.
Πίτσα με Προσούτο
Βάζεις ως βάση τη σάλτσα ντομάτας, από πάνω το προσούτο και τη μοτσαρέλα, και τέλος λίγες σταγόνες ελαιόλαδο.
Πίτσα με Προσούτο και Μανιτάρια
Όπως η προηγούμενη αλλά προσθέτεις και φρέσκα μανιτάρια κομμένα σε φέτες.
Πίτσα Ναπολιτάνα
Αλμυρούτσικη για μπίρα: στη βάση θα βάλεις τη σάλτσα ντομάτας, θα βάλεις λίγες αντσούγιες, μερικά χαντράκια κάππαρη, μοτσαρέλα και ρίγανη. Μην ξεχάσεις το ελαιόλαδο!
Πίτσα Τέσσερις Εποχές
Για όλα τα γούστα: στη βάση έχεις τη σάλτσα ντομάτας και τη μοτσαρέλα και θα χωρίσεις την πίτσα σε τέσσερα τέταρτα. Στο ένα θα βάλεις μαύρες ελίτσες, στο δεύτερο μανιτάρια σε φέτες, στο τρίτο ζαμπόν και στο τέταρτο φιλετάκια αγκινάρας. Λίγες σταγόνες ελαιόλαδο παντού και ψήνεις.
Πίτσα Καπριτσιόζα
Στη βάση θα τοποθετήσεις τη σάλτσα ντομάτας και πάνω θα μοιράσεις τα εξής υλικά: 1 λουκάνικο σε φέτες, 1 ιταλικό λουκάνικο σε φέτες, 8 φέτες σαλάμι, λίγο ζαμπόν, 2 καρδιές αγκινάρας κομμένες στα τέσσερα.
Πίτσα Τέσσερα Τυριά
Στη βάση θα βάλεις τη σάλτσα ντομάτας και μετά τα τυριά της επιλογής σου (τα αυθεντικά είναι: μοτσαρέλα, πεκορίνο, γκοργκοντζόλα, γκροβιέρα). Για να σπάσεις τη μονοτονία του λευκού χρώματος, ρίξε λίγες ελίτσες.
Πίτσα Κωνσταντίνα
Περιχύνεις τη βάση με την ντοματούλα. Μετά προσθέτεις λεπτές λωρίδες ξηρού κρεμμυδιού, 1 ιταλικό λουκάνικο σε φέτες, κομματάκια μοτσαρέλας και ραντίζεις με ελαιόλαδο πριν το ψήσιμο.
Πίτσα Βετζετέριαν
Υπάρχουν πολλές παραλλαγές ανάλογα με την εποχή. Τα λαχανικά όπως κολοκυθάκια, μελιτζάνες και αγκινάρες, συνήθως είναι προμαγειρεμένα και κομμένα σε κυβάκια ή λεπτές φέτες. Άλλα, όπως π.χ. το σπανάκι, η ρόκα, το κρεμμύδι και η ντομάτα είναι ωμά. Βάζεις λοιπόν τη σάλτσα ντομάτας, τα λαχανικά της αρεσκείας σου και τη μοτσαρέλα, ραντίζεις με ελαιόλαδο και ψήνεις.
Καλτσόνε
Όπως πιθανόν να γνωρίζεις ήδη όλες οι πίτσες μπορούν να γίνουν και καλτσόνε, δηλαδή τοποθετείς τα λαχανικά και αλλαντικά που προτιμάς, τυρί και σάλτσα ντομάτας αλλά μόνο στο ένα μισό της πίτσας και κατόπιν διπλώνεις την πίτσα στη μέση και πατάς καλά τις άκρες γύρω-γύρω για να κολλήσουν και να μη βγει η γέμιση.
ΠΕΣΤΟ και έγινε!
Το πέστο είναι μια πασίγνωστη ιταλική σάλτσα η οποία συνοδεύει συνήθως ζυμαρικά. Έχει λίγα και καλά συστατικά: ελαιόλαδο, βασιλικό, παρμεζάνα, σκόρδο και κουκουνάρι. Μπορείς να ετοιμάσεις μια ποσότητα και να την αποθηκεύσεις στο ψυγείο σε βαζάκι σφραγίζοντάς το με ελαιόλαδο για να διατηρηθεί παραπάνω.

Τα μυστικά για τέλεια πάστα
· Να αγοράζεις ζυμαρικά καλής ποιότητας.
· Το σκεύος που θα χρησιμοποιήσεις και το νερό στο οποίο θα βράσεις τα ζυμαρικά είναι σημαντικά. Δηλαδή χρειάζεσαι μια μεγάλη (φαρδιά), ψηλή και καλής ποιότητας με ίσια τοιχώματα κατσαρόλα, που να βράζει αρκετό νερό. Για ένα πακέτο (500 γραμμ.) ζυμαρικά χρειάζονται περί τα 6 λίτρα νερό και σε καμία περίπτωση λιγότερο από 4 λίτρα. Το πολύ και καλά αλατισμένο νερό που βράζει είναι το Α και το Ω στο μαγείρεμα των ζυμαρικών.
· Το νερό πρέπει να βράζει για να ρίξεις τα ζυμαρικά. Αν το νερό δεν είναι πολύ και σε ζωντανό σημείο βρασμού, τα ζυμαρικά θα ρίξουν τη θερμοκρασία του και θα κολλήσουν μεταξύ τους.
· Στράγγισμα ή ξέπλυμα; Με ειδικές εξαιρέσεις, που ως επί το πλείστο αφορούν σε συνταγές για κρύες σαλάτες με φρέσκα ζυμαρικά, τα στραγγίζουμε σε σουρωτήρι αλλά δεν τα ξεπλένουμε, γιατί έτσι χάνεται το άμυλο, το οποίο τα βοηθά να δέσουν καλύτερα με τα άλλα υλικά και τις σάλτσες.
· Ο χρόνος από την κατσαρόλα στο σουρωτήρι: Για τα στεγνά ζυμαρικά ο χρόνος βρασμού κυμαίνεται μεταξύ 7 και 10 λεπτά (περίπου), ανάλογα με τη σκληρότητα του αλεύρου. Τα ζυμαρικά με αβγό χρειάζονται πάντα λιγότερο χρόνο. Το ίδιο και αυτά χωρίς γλουτένη, για τα οποία ο χρόνος είναι ακόμη λιγότερος. Τα ζυμαρικά που χρειάζονται ιδιαίτερη προσοχή είναι τα φρέσκα, που χρειάζονται συνήθως γύρω στα 3 λεπτά.
Τα 3 βήματα για τέλειο μακαρόνι!
1. Χρονόμετρο με 1 λεπτό λιγότερο από τον αναγραφόμενο χρόνο στις οδηγίες, που ρυθμίζεται μόλις έχουν μπει τα ζυμαρικά στο νερό.
2. Ανακάτεμα 1-2 φορές των ζυμαρικών στο νερό.
3. Δοκιμή - σούρωμα - σερβίρισμα με γρήγορες κινήσεις

Τι σημαίνει…
Pasta Carbonara: Μια πάστα συνδυασμός ωμού αβγού με μπέικον και ελάχιστο λευκό κρασί δημιουργεί ένα αποτέλεσμα ακαταμάχητο που ταιριάζει άψογα με τα σπαγγέτι.
Κοτόπουλο parmigiana: Ένα κλασικό ιταλικό πιάτο φτιάχνεται με φιλέτο κοτόπουλο παναρισμένο και τηγανισμένο, περιχυμένο με σάλτσα ντομάτας και στη συνέχεια πασπαλισμένο με παρμεζάνα που λιώνει από πάνω.
Fettuccine alfredo: Η alfredo είναι μία από τις πιο βαριές ιταλικές σάλτσες. Είναι κρεμώδης και κολλά ιδανικά επάνω στα ζυμαρικά, ειδικά τα fettuccine. Τα αυθεντικά ζυμαρικά alfredo φτιάχνονται με βούτυρο και παρμεζάνα και αποτελούν ένα από τα παλιότερα και πιο νόστιμα ιταλικά πιάτα. Στην Ιταλία πιθανώς να μην το συναντήσεις με αυτό το όνομα, αλλά ως ‘pasta al burro e parmigiano’.
Pizza Margherita: Είναι η πιο παραδοσιακή ιταλική πίτσα. Με λεπτή και τραγανή ζύμη, με σπιτική σάλτσα ντομάτας με βασιλικό και μπόλικη μοτσαρέλα. Κάθε οικογένεια στην Ιταλία έχει και τη δική της σος ντομάτας.
Lasagna: Τα lasagna φούρνου είναι ένα επίσης εξαιρετικά δημοφιλές πιάτο στην Ιταλία. Μεγάλα φύλλα ζυμαρικών, τα πραγματικά lasagna δηλαδή, τοποθετούνται σε στρώσεις σε μεγάλο πυρέξ και ενδιάμεσα πέφτει άφθονος κιμάς, ψιλοκομμένο λουκάνικο, ρικότα, σάλτσα ντομάτας, μοτσαρέλα και παρμεζάνα.
Γαρίδες fra diavolo: Η λέξη diavolo στο συγκεκριμένο πιάτο μαρτυρά και την πικάντικη γεύση της κόκκινης σάλτσας του, από το σκόρδο και το κόκκινο πιπέρι (μπούκοβο). Μέσα στην καυτερή αυτή σάλτσα, κολυμπούν μεγάλες γαρίδες και το μείγμα σερβίρεται συνήθως επάνω στα σπαγγέτι.
Gelato: Το gelato είναι το ιταλικό παγωτό. Θα βρεις αμέτρητες gelaterias σε όλη τη χώρα και θα απολαύσεις μπάλες παγωτού σε κυπελάκι ή χωνάκι. Το gelato έχει πιο μαλακή υφή από το κλασικό παγωτό και έχει διαφορετικά συστατικά. Στη Νότια Ιταλία ανακάλυψαν μάλιστα και το sorbet, ενώ το κλασικό gelato θα το βρεις στην καλύτερη εκδοχή του στα βόρεια της χώρας.
Tiramisu: Το παραδοσιακό Tiramisu είναι στρώσεις σαβαγιάρ και κρέμας από μασκαρπόνε, αλλά σε πολλά μέρη θα το εντοπίσεις σερβιρισμένο σε ποτήρια με μία μόνο στρώση από σαβαγιάρ και κρέμα από πάνω, αλλά και σε διάφορες άλλες εκδοχές.
Espresso: Και τέλος, όλα αυτά τα πεντανόστιμα γεύματα κλείνουν με έναν και μοναδικό τρόπο: με ένα αρωματικό σκέτο espresso.