Από τη Βαρβάρα Γεωργιάδου


Το θέατρο της νέας εποχής!
Μετά από ενάμιση χρόνο στην Προεδρία του Δ.Σ του ΘΟΚ, ο Γιάννης Τουμαζής κάνει τον απολογισμό του στο Time Out και αποκαλύπτει τα νέα σχέδια του Θεατρικού Οργανισμού Κύπρου! Φωτογραφία Μιχάλης Κυπριανού

Ο απολογισμός
Πώς πέρασε αυτός ο ενάμισης χρόνος στο ΘΟΚ;
Δημιουργικά, παραγωγικά, συλλογικά και γόνιμα. Ο ΘΟΚ αποτελεί το μεγαλύτερο πολιτιστικό οργανισμό της Κύπρου, με πρωτοποριακή και καθοριστική συμβολή στην πολιτιστική ανάπτυξη του τόπου μας αλλά και στην καλλιέργεια θεατρικής παιδείας. Είναι μεγάλη τιμή και ταυτόχρονα τεράστια πρόκληση η προεδρία ενός τόσο σημαντικού θεσμού.
Ποιες δυσκολίες συναντήσατε αυτό το διάστημα;
Αναλάβαμε τα ηνία του Οργανισμού με πολλά και σοβαρά θέματα να χρήζουν άμεσης αντιμετώπισης. Προσωπικά αισθάνομαι πολύ τυχερός γιατί προεδρεύω ενός Διοικητικού Συμβουλίου που στελεχώνεται από άτομα με όραμα, ανιδιοτέλεια, γνώσεις και κυρίως μεράκι για το καλό του ΘΟΚ. Πραγματοποιούμε τομές και δημιουργικές αλλαγές με στόχο ένα σύγχρονο και ευέλικτο πολιτιστικό οργανισμό. Διοίκηση, καλλιτεχνικά θέματα, θεατρική ανάπτυξη, συνεργασίες με το εξωτερικό, εκκρεμότητες που αφορούσαν στην ασφάλεια και τη λειτουργικότητα του κτιρίου -όλα αντιμετωπίζονται έγκαιρα, ορθολογιστικά και με τη δέουσα σοβαρότητα.
Ποια ήταν η μεγαλύτερη πρόκληση που είχατε να αντιμετωπίσετε;
Το Συμβούλιό μας κλήθηκε να διοικήσει έναν οργανισμό χωρίς Γενικό Διευθυντή, μετά από σχετική απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου και, όπως αντιλαμβάνεστε, αυτό ήταν από μόνο του μια μεγάλη πρόκληση. Ωστόσο, ενσκήψαμε σε όλα ανεξαιρέτως τα θέματα με μοναδικό μας γνώμονα το καλό του ΘΟΚ και του θεάτρου εν γένει.
Ποιες καινοτομίες έγιναν στον ΘΟΚ τον τελευταίο ενάμιση χρόνο;
Πέρα από τις εκκρεμότητες του κτιρίου, έγιναν και γίνονται πολλά καινοτόμα βήματα προς τα εμπρός. Κατ’ αρχάς είμαστε ιδιαίτερα περήφανοι για το επίπεδο των παραγωγών του Οργανισμού, έπειτα και από την πολύτιμη συμβουλή και συμβολή της Καλλιτεχνικής μας Επιτροπής. Είναι πολύ ευχάριστο να διαβάζει κανείς θετικότατα σχόλια για τις παραγωγές και το καλλιτεχνικό μας δυναμικό και είναι θαυμάσιο να παρατηρούμε τη ζεστή ανταπόκριση του κοινού που πραγματικά κάνει ουρές στα ταμεία. Πέραν τούτου, η υποδοχή που επεφύλαξε το αθηναϊκό κοινό αλλά και οι κριτικοί στο ‘Τρίτο Στεφάνι’ που ανέβηκε στο Δημοτικό θέατρο του Πειραιά ήταν συγκινητική. Ο ΘΟΚ υλοποίησε έτσι το στόχο του για εξωστρέφεια και εκπροσώπησε το κυπριακό θέατρο επάξια.
Σε ό,τι αφορά στο διοικητικό κομμάτι και στις υποδομές, ποιες αλλαγές έχουν γίνει;
Προχωρούμε σε εκ βάθρων ανανέωση του βεστιαρίου μας, που αποτελεί ένα θησαυρό για την κυπριακή θεατρική παραγωγή με ριζική ανακαίνιση, ηλεκτρονική καταγραφή όλων των κοστουμιών και σκηνικών αντικειμένων, σωστή και επιστημονική συντήρηση και φύλαξη. Ανακαινίζουμε επίσης και αναβαθμίζουμε την τρίτη σκηνή του ΘΟΚ στις αποθήκες στα Λατσιά και προωθούμε τον εκσυγχρονισμό του Κυπριακού Θεατρικού Αρχείου ώστε να διαφυλαχθεί και να αξιοποιηθεί η πολιτιστική ιστορία του τόπου μας, σε συνεργασία με ειδικούς από το Εθνικό Θέατρο της Ελλάδας. Επιπλέον αναπτύσσουμε εξωτερική πολιτική και διευρύνουμε τη δράση του Οργανισμού πέραν των συνόρων μας και κυρίως στο Μεσογειακό και Ευρωπαϊκό χώρο μέσω γόνιμων, διακρατικών συνεργασιών όπως το Πρωτόκολλο Συνεργασίας με το Εθνικό Θέατρο της Ελλάδας, το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος, το Θέατρο Habima του Τελ Αβίβ και το Σύνδεσμο Θεάτρων της Ευρώπης. Ανανεώνουμε και εκσυγχρονίζουμε τον τρόπο διάθεσης των χορηγιών στα ελεύθερα θέατρα με επανατοποθέτηση στόχων ώστε να συνάδουν με τις σύγχρονες ανάγκες και τις νέες τάσεις του θεάτρου και των θεατρικών σχημάτων που δραστηριοποιούνται σήμερα στην Κύπρο. Συνεχίσαμε και υποστηρίξαμε περαιτέρω την προώθηση του θεάτρου στα σχολεία και το Φεστιβάλ Ερασιτεχνικού Θεάτρου. Προωθήσαμε και γι’ αυτή την τετραετία τη συμμετοχή του ΘΟΚ και κατ’ επέκταση της Κύπρου στην Κουαντριενάλε της Πράγας -τη μεγαλύτερη έκθεση του είδους της στον κόσμο- με μία ευφάνταστη εγκατάσταση που χαρακτηρίζεται από δημιουργικότητα και φαντασία. Ενισχύσαμε και θωρακίσαμε περαιτέρω το θεσμό των Βραβείων Θεάτρου Κύπρου με μία σειρά καινοτόμων εφαρμογών ώστε πραγματικά να αντανακλούν στο υψηλό επίπεδο θεατρικής δημιουργίας στη χώρα μας. Και βέβαια προχωρούμε με τον εκσυγχρονισμό των δομών και της λειτουργίας του ΘΟΚ.
Με τη θέση του Γενικού Διευθυντή, η οποία παραμένει ακόμη κενή, τι γίνεται;
Σεβόμενο πλήρως την απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου σε σχέση με το θέμα, το Συμβούλιό μας αποφάσισε επιπλέον να προχωρήσει σε ουσιαστικές τομές για τη διεύθυνση του Οργανισμού. Αποφασίσαμε λοιπόν να διαχωρίσουμε τις θέσεις Διοικητικού και Καλλιτεχνικού Διευθυντή. Πρόκειται για μία σύγχρονη πρακτική που ακολουθείται στους περισσότερους αντίστοιχους οργανισμούς και τα κρατικά θέατρα διεθνώς. Αντιλαμβάνεστε ότι, όπως έχουν αλλάξει σήμερα τα δεδομένα για το κυπριακό θέατρο, ο εκσυγχρονισμός είναι απαραίτητος, ο ΘΟΚ δεν μπορεί να λειτουργεί με νομοθετικό πλαίσιο που διαμορφώθηκε πριν από τέσσερις και πλέον δεκαετίες.
Εσάς θα σας ενδιέφερε η θέση αυτή;
Θεωρώ το διορισμό μου από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας στην Προεδρία του ΘΟΚ ιδιαίτερα τιμητικό και δεν με ενδιαφέρει οποιαδήποτε άλλη θέση.

Το μέλλον του θεάτρου
Τον Ιούλιο κάνει πρεμιέρα ο ‘Ιππόλυτος’, η καλοκαιρινή παραγωγή του ΘΟΚ στην οποία συμμετέχει όλη η νέα γενιά του θιάσου. Τι σας έκανε να προχωρήσετε σε αυτή την κίνηση;
Πρόκειται για μια πολύ δυναμική προσέγγιση σε σκηνοθεσία του Νεοκλή Νεοκλέους. Δεχθήκαμε με ενθουσιασμό την εισήγηση της Καλλιτεχνικής μας Επιτροπής για ένα έργο που παρουσιάζεται για πρώτη φορά στον ΘΟΚ και με ένα τόσο νεανικό θίασο.
Είναι μια τολμηρή απόφαση, το να αφήσετε εκτός καλοκαιρινής παραγωγής ηθοποιούς μεγάλης εμβέλειας…
Ο ΘΟΚ τιμά όλα τα εκλεκτά στελέχη του, είτε νέους (ηλικιακά) είτε πιο μεγάλους. Μην ξεχνάτε ακόμα πως κατά τη διάρκεια της χρονιάς είχαμε πολύ μεγάλες (και επίπονες) παραγωγές για πολλά και σημαντικά στελέχη μας. Στη συγκεκριμένη παραγωγή ο σκηνοθέτης ήθελε να χρησιμοποιήσει το ‘νεανικό’ κομμάτι του θιάσου.
Αντιδράσεις δεν είχατε για αυτή σας την απόφαση;
Όχι, δεν είχαμε κάποια αντίδραση.
Να υποθέσω πως με την κίνηση αυτή, ως Δ.Σ. στέλνετε και ένα μήνυμα;
Προσωπικά και μόλις ανέλαβα την προεδρία, είχα τονίσει πως τα τελευταία χρόνια παρατηρούμε μια άνθηση στις τέχνες στην Κύπρο και την ανάδειξη μιας νέας και δυναμικής γενιάς ανθρώπων του πολιτισμού που χρειάζονται όμως στήριξη. Υπάρχει ένα πολύ πλούσιο καλλιτεχνικό δυναμικό που υπόσχεται πολλά και ρηξικέλευθα, όταν του δοθεί η κατάλληλη ευκαιρία. Εξακολουθώ να πιστεύω πως πρέπει να δίνονται ευκαιρίες στους νέους.
Σκοπεύετε να δώσετε περισσότερες ευκαιρίες σε νέες ομάδες;
Βεβαίως, τόσο με τα καινούργια σχέδια επιχορήγησης του αναπτυξιακού τομέα όσο και μέσα από πρότζεκτ και συνεργασίες στις σκηνές του Οργανισμού με άλλους πολιτιστικούς, ακαδημαϊκούς και εκπαιδευτικούς φορείς.
Το ρεπερτόριο για τη νέα σεζόν έχει καθοριστεί;
Βρίσκεται στα τελικά στάδια του καθορισμού του από την Καλλιτεχνική Επιτροπή και αφού εγκριθεί από το Δ.Σ. θα ανακοινωθεί πολύ σύντομα. Αυτό που μπορώ να πως είναι πως θα περιέχει κλασικά αλλά και σύγχρονα έργα του διεθνούς ρεπερτορίου και τα οποία στοχεύουν να προσελκύσουν ένα όσο το δυνατόν πιο ευρύ κοινό.
Ο νέος θίασος του ΘΟΚ πότε θα ανακοινωθεί και με ποια κριτήρια θα γίνει η επιλογή των ηθοποιών;
Μετά από την ανακοίνωση του ρεπερτορίου θα ακολουθήσει η διαδικασία πρόσληψης των ηθοποιών με ακροάσεις που για πρώτη φορά θα γίνουν για κάθε έργο ξεχωριστά.
Σε ό,τι αφορά στο Φεστιβάλ Επιδαύρου θα συμμετάσχει φέτος ο ΘΟΚ;
Ευελπιστούμε ότι το ερχόμενο καλοκαίρι ο ΘΟΚ θα είναι στην Επίδαυρο.
Με τη δημιουργία Δραματικής Σχολής τι γίνεται;
Η Δραματική Σχολή είναι ένα ξεχωριστό κεφάλαιο. Το Συμβούλιο θα τη μελετήσει εν καιρώ, αφού επιλυθούν τα τρέχοντα θέματα που αφορούν την αναδιοργάνωση του Οργανισμού.
Κοιτώντας πίσω, τότε που αναλαμβάνατε την προεδρία του Δ.Σ. του ΘΟΚ, αισθάνεστε ικανοποιημένος από τη δουλειά που έγινε μέχρι σήμερα;
Ναι, πιστεύω ακράδαντα πως έχουμε επιτύχει πολλά. Το συμβούλιό μας λειτουργεί με πολυφωνία και συν-αντίληψη, πέραν και υπεράνω κομματικών οδηγιών, προσωπικών φιλοδοξιών ή/και άλλων σκοπιμοτήτων, προς επίτευξη του μεγάλου στόχου που θέσαμε από ανάληψης των καθηκόντων μας, ήτοι του εκσυγχρονισμού, της μεταρρύθμισης και της εξυγίανσης του Θεατρικού Οργανισμού Κύπρου.
Τι ονειρεύεστε για τον ΘΟΚ;
Δύσκολο το ερώτημά σας γιατί ας μην ξεχνάμε ότι ο ΘΟΚ πρόσφερε πολλά στην Κύπρο. Σε μια όμως εποχή που αλλάζει συνεχώς, ο ρόλος του θεάτρου και δη του κρατικού οφείλει να προσαρμόζεται αλλά και να χαράσσει πορεία. Ως εκ τούτου, ένας ευέλικτος διοικητικά ΘΟΚ, μπορεί να επικεντρωθεί ολοκληρωτικά σε αυτό για το οποίο συστάθηκε: την παραγωγή πολιτισμού.
Γενικά ποιος πιστεύετε πως είναι πλέον ο ρόλος του ΘΟΚ;
Ο ΘΟΚ είναι το κρατικό θέατρο της Κύπρου και οφείλει αφενός να προσφέρει παραστάσεις υψηλού επιπέδου στον Κύπριο θεατή, και αφετέρου με εξωστρέφεια να προωθήσει το κυπριακό θέατρο εκτός συνόρων. Επίσης ο ΘΟΚ καλείται να διαφυλάξει τη θεατρική ιστορία του τόπου μας και να συμβάλει με διάφορους τρόπους στη θεατρική ανάπτυξη και την καλλιέργεια θεατρικής συνείδησης.
Ο ρόλος του Θεάτρου ποιος είναι;
Το θέατρο ως δραματικό κείμενο, ως παράσταση, ως μέσο συλλογικής ψυχαγωγίας και διασκέδασης, ως παιδευτικό εργαλείο, ως παράγοντας ανάπτυξης σχέσεων μεταξύ λαών, αποτέλεσε διαχρονικά και συνεχίζει να αποτελεί σημαντικό πεδίο έκφρασης του ανθρώπινου πολιτισμού. Έχοντας λοιπόν έναν πολύπλευρο ρόλο να διαδραματίσει, το θέατρο και δη αυτή την εποχή της κρίσης, οφείλει να προάγει τον πολιτισμό με μοναδικό στόχο τη δημιουργία μιας καλύτερης κοινωνίας.