Οι κληρονομικές εξουσιαστικές ηδυπάθειες

ΤΟΥ ΓΙΑΝΝΗ ΣΠΑΝΟΥ*
Η εξουσιαστική ηδυπάθεια στον ελληνικό πολιτικό χώρο είναι και κληρονομική ασθένεια, που μεταδίδεται από τον παππού στον εγγονό και κατά την ιστορική εκτίμηση προκαλεί πανδημικά συμπτώματα, που επιφέρουν πανωλεθρίες. Συνέπεια της επιδημίας, ο διχασμός, που σέρνει στον εθνικό όλεθρο. Τεκμήρια, η Μικρασιατική Καταστροφή του 1922, ο εμφύλιος του 1944-49. Από το δέλεαρ της εξουσίας προέκυψε και η κάπως διαφοροποιημένη από γενεσιουργικής πηγής Κυπριακή Καταστροφή του 1960, που παρατείνεται με προβλεπόμενο ισοπεδωτικό τέλος, εάν δεν κατισχύσει η λογική της συνείδησης της εθνικής ευθύνης. Η εμφάνιση του επιδημικού φαινομένου είναι έκδηλη στη μητέρα πατρίδα, όπου αδιακόπως θάλλει το δέντρο των εμφύλιων διαμαχών. Αιτία, η κληρονομική εξουσιαστική ηδυπάθεια και αφορμή, το αποτέλεσμα των εθνικών εκλογών της 25ης Ιανουαρίου 2015, με την επελθούσα πολιτική ανατροπή των ελλαδικών δεδομένων και τη διάνοιξη διεκδικητικών διεξόδων πολιτικών δελφίνων, επιγόνων και ομάδων. Οι ενδείξεις παρατηρήθηκαν από την οξεία εσωτερική κρίση για το Σκοπιανό, μεταξύ Μητσοτάκη - Σαμαρά, όταν ο τότε Υπουργός Εξωτερικών διεφώνησε στον ενδοτισμό με τον Πρωθυπουργό, ο Μητσοτάκης έχασε την εξουσία και η οικογένεια έγινε πυρ και μανία, μένεα πνέοντας εναντίον του Αντώνη Σαμαρά, με πρωτομάχο τον πατέρα, παραστάτες τα παιδιά και οπαδούς τα όργανα του όχλου, που καθύβριζαν χυδαία τον αντίπαλο ανά τας ρίμας και τας αγυιάς. Παράλληλα και σε διαφορετικά χρονικά διαστήματα, οι ενδείξεις επισημαίνονται στις διακοπές της εξουσίας του Κώστα Καραμανλή και του Γιώργου Παπανδρέου, με τις απώλειες των προνομίων των παρακοιμωμένων. Προς επίρρωση του ισχυρισμού, επισημαίνονται οι επανεμφανίσεις, έμμεσες και άμεσες, στα πρώτα πλάνα των δημόσιων δραστηριοτήτων της Ντόρας Μπακογιάννη, του Γιώργου Παπανδρέου και της οργανώτριας ομαδικών επισκέψεων Μαριέττας Γιαννάκου στον πολιτικό κληρονόμο Κώστα Καραμανλή.
Ούτως εχόντων των πραγμάτων, μεταξύ των αντικειμενικών παρατηρητών παρεισφρέει μια δυσάρεστη μνήμη υπονοιών, για αναβίωση διχαστικής παθογονίας που ενθυμίζει τη φοβερή δεύτερη δεκαετία του περασμένου αιώνα, με επίκεντρο την περίπτωση των «Λαζάρων» και κατάληξη τον διχασμό.
Χάριν της συγκριτικής ιστορίας, αναφέρω την αναβίωση της Βουλής των Λαζάρων της 31ης Μαρτίου του 1915, με κατάργηση της Βουλής της 6ης Δεκεμβρίου 1915 ως μη νόμιμης, διότι σχηματίστηκε με εκλογές του βασιλιά και αφού παρητήθη ο εκλελεγμένος πρωθυπουργός Ελευθέριος Βενιζέλος, διαφωνώντας με τον βασιλιά επί του θέματος των συμμαχιών του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Ο Βενιζέλος ναι μεν κέρδισε τις εκλογές του Φεβρουαρίου του 1915, αλλά υπεστήριζε συμμαχία με την ΑΝΤΑΝΤ (Αγγλία, Γαλλία, Ιταλία κ.ά.), αντίθετα με τον βασιλιά που επιζητούσε συμμαχία με τις Κεντρικές Δυνάμεις (Γερμανία, Αυστροουγγαρία, Βουλγαρία, Τουρκία) ή έστω ουδετερότητα. Ο Πρωθυπουργός παρητήθη, προκηρύχθηκαν νέες εκλογές τον Μάιο του 1915, πάλιν τις κέρδισε ο Βενιζέλος, αλλά και πάλιν παρητήθη, λόγω της διαφωνίας με τον άνακτα για τους ίδιους λόγους. Ο Κωνσταντίνος, Γερμανός ων, γαμβρός του Γουλιέλμου Κάιζερ και γερμανόφρονας, ήταν πείσμων και αμετάπειστος. Ο Βενιζέλος έφυγε, κατήλθε στην Κρήτη όπου σχημάτισε Κυβέρνηση με τον ναύαρχο Κουντουριώτη και τον Δαγκλή, μετακινήθηκαν στη Θεσσαλονίκη, απ’ όπου με την εμπλοκή των συμμάχων πέτυχαν εκθρόνιση του βασιλιά, κατελθόντες δε στην Αθήνα το 1917, μεταξύ άλλων αναβίωσαν τη Βουλή του Μαρτίου του 1915, η οποία χαρακτηρίστηκε Βουλή των Λαζάρων! Τον Ιούνιο του 1917 η Ελλάδα εισήλθε στον πόλεμο, μετά το τέλος του οποίου ο Βενιζέλος, με τη συνθήκη των Σεβρών Ιουλίου-Αυγούστου 1920, κατέστησε πραγματικότητα την Ελλάδα των δύο ηπείρων και των πέντε θαλασσών.
Τότε «ανεβίωσαν» οι βασιλικοί που κατάφεραν να φθείρουν τον Βενιζέλο, να κερδίσουν τις εκλογές της 1ης Νοεμβρίου 1920 και να επαναφέρουν τον βασιλιά. Και οι βασιλικές κυβερνήσεις οδήγησαν με τα σχέδιά τους στη Μικρασιατική Καταστροφή του 1922. Στο μεσοδιάστημα επανήλθαν οι πρίγκιπες, που ως εκ θέσεως διεδραμάτισαν ολέθριους ρόλους, με δείγμα τον πρίγκιπα Ανδρέα, που έτρεφε και διετύπωνε (γράμμα στον «Γιαννάκη» Μεταξά) εχθρικά αισθήματα έναντι των Μικρασιατών Ελλήνων, των οποίων ευχόταν τη συντριβή και διέταξε υποχώρηση της μεραρχίας που διοικούσε, «για να αναπαυθούν οι κουρασμένοι στρατιώτες», με συνέπεια να δημιουργηθεί ρωγμή στο μέτωπο με τραγικές συνέπειες. Οι διχαστές έκαναν ριζικές αλλαγές στα πολεμικά σχέδια, αντικατέστησαν τους στρατηγούς και τους αξιωματικούς με άκαπνους βασιλικούς, και επήλθε η μεγαλύτερη εθνική συμφορά από της αλώσεως του 1453. Χαρακτηριστικές οι ανταποκρίσεις Έρνεστ Χέμινγουεϊ στην «Τορόντο Σταρ». (Άρθρα Γιάννη Σπανού στον «Φ» περί της Μικρασιατικής Καταστροφής, Σεπτ. 2014). Παρόμοιες αναβιώσεις παρατηρούνται σήμερα. Οι «κληρονόμοι» των εξουσιών επανέρχονται. Ενδοκομματικά φόρτωσαν στον Αντώνη Σαμαρά την ευθύνη του προεκλογικού αγώνα, ενώ ροκάνιζαν την πρωθυπουργική καρέκλα, αν και προεκλογικά ο λαός τον θεωρούσε ως καλύτερο από τον ανθυποψήφιό του, τον έφθειραν και τώρα τον μετατρέπουν σε αποδιοπομπαίο τράγο, επιδιώκοντας με διαβούλια την εκπαραθύρωσή του για να αναρριχηθούν στις ηγεσίες. Τόσο στη «Νέα Δημοκρατία» όσο και στο ΠΑΣΟΚ γίνονται τα ίδια. Και ο μεν Αλέξης Τσίπρας εφαρμόζει το πρόγραμμά του και οργανώνει τις επιδιώξεις του, η δε Κυβέρνησή του είναι η νέα Ελληνική Κυβέρνηση που ευχόμεθα να επιτύχει στο έργο της. Αντίθετα, απευχόμεθα επιτυχίες «Λαζάρων» και δελφίνων που κουβαλούν συμφορές.
*www.giannisspanos.com