Μικροσκόπιο και στον ιδιωτικό τομέα ετοιμάζει η Βουλή μέχρι το καλοκαίρι

«Πόθεν έσχες» για όλους

Διεύρυνση του καταλόγου των ελεγχομένων για «πόθεν έσχες» με τη συμπερίληψη ακόμη και συγκεκριμένων ομάδων του ιδιωτικού τομέα προωθεί με τελική ψήφιση τον Ιούνιο, η Επιτροπή Νομικών


ΡΥΘΜΙΣΗ
χωρίς αλλαγή του Συντάγματος επιθυμεί το ΑΚΕΛ, που ετοιμάζει εθελούσιο «πόθεν έσχες» των μελών και αξιωματούχων του



ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΥΣ
Στο στάδιο της παραγωγικής ανταλλαγής απόψεων και της προετοιμασίας διαφόρων σεναρίων για εκσυγχρονισμό και αυστηροποίηση του νομοθετικού πλαισίου για το «πόθεν έσχες» κρατικών αξιωματούχων και όχι μόνο, βρίσκεται η Επιτροπή Νομικών της Βουλής. Αν και έχει ενώπιόν της δύο κυβερνητικά νομοσχέδια αλλά και μία συνταγματική τροποποίηση, η οποία απαντά στα θέματα αντισυνταγματικότητας που κρίθηκαν στο παρελθόν από το Ανώτατο Δικαστήριο, η αρμόδια κοινοβουλευτική επιτροπή διεύρυνε τη συζήτηση και θέτει επί τάπητος απόψεις που εμπλουτίζουν την αρχική κυβερνητική προσπάθεια.

Στον κατάλογο και ιδιώτες
Αυτό που ξεχωρίζει από τις μέχρι σήμερα απόψεις που τέθηκαν στο τραπέζι της συζήτησης, είναι η κοινή συνισταμένη που φαίνεται να διαμορφώνεται ανάμεσα στο σύνολο των βουλευτών μελών της Επιτροπής, περί συμπερίληψης στον κατάλογο των ελεγχομένων, πέρα από τους κρατικούς αξιωματούχους, τόσο λειτουργών του Δημοσίου που διαχειρίζονται δημόσιο χρήμα, όσο και μελών του ιδιωτικού τομέα, οι θέσεις των οποίων εκ των πραγμάτων θα μπορούσαν να θεωρηθούν επιρρεπείς σε θέματα διαπλοκής και διαφθοράς. Αν και η προσπάθεια, αναντίλεκτα είναι πολύ δύσκολη, κάτι που αναγνώρισαν όλοι οι βουλευτές, εντούτοις συζητούνται ήδη συγκεκριμένες ομάδες ελεγχομένων. Οι σκέψεις αφορούν ανώτερους και όχι μόνον λειτουργούς δημοσίων υπηρεσιών όπως το Κτηματολόγιο, η Πολεοδομία κ.ά. αλλά και ιδιώτες όπως είναι οι ιδιοκτήτες τηλεοπτικών καναλιών ή ακόμη και οι εκδότες εφημερίδων και άλλων εντύπων. Μάλιστα θα πρέπει να σημειωθεί πως στον κατάλογο των υπό έλεγχον προσώπων θα συμπεριληφθούν εκτός συγκλονιστικού απροόπτου και ιεράρχες.

Τελική κατάληξη τον Ιούνιο
Παρά το ότι ούτε στη χθεσινή συνεδρίαση της Επιτροπής Νομικών υπήρξαν χειροπιαστά αποτελέσματα, ούτε ακόμη και κατάληξη σε επιμέρους πρόνοιες, τα μέλη της συμφώνησαν πως είναι εφικτό, μέχρι τις αρχές του καλοκαιριού του τρέχοντος έτους και σίγουρα πριν από τη διακοπή των εργασιών της Βουλής για τις θερινές διακοπές, να καταλήξουν στα επίμαχα νομοσχέδια και να τα θέσουν ενώπιον της Ολομέλειας της Βουλής για τελικές αποφάσεις.

Σκέψεις για μη αλλαγή του Συντάγματος
Ένα από τα κυριότερα σημεία-κλειδιά της σε πλήρη εξέλιξη συζήτησης για το «πόθεν έσχες» αφορά στην πιθανότητα τελικής ρύθμισης χωρίς την αλλαγή του σχετικού άρθρου του Συντάγματος. Η σκέψη αυτή άρχεται από τη θέση κυρίως του ΑΚΕΛ, ότι υπάρχουν υφιστάμενες αλλά και άλλες νομοθεσίες που μπορούν να υιοθετηθούν που να είναι το ίδιο αποτελεσματικές όσο και μία αλλαγή του Συντάγματος. Παράλληλα τα κόμματα στο σύνολό τους -και όχι μόνο το κόμμα της Αριστεράς- προβληματίζονται καθώς, όπως υπέδειξαν, μία αλλαγή του Συντάγματος δεν θα αφορά μόνο στους αξιωματούχους και άλλους που τελικά θα ελέγχονται από τις νομοθεσίες τού «πόθεν έσχες», αλλά το σύνολο των πολιτών. Κάτι το οποίο, όπως σημείωσαν, ενδεχομένως να τύχει εκμετάλλευσης από τον οποιονδήποτε.

Αντικρουμένες απόψεις
για δημοσιοποίηση
Σε ό,τι αφορά την ανάγκη ή όχι δημοσιοποίησης της δήλωσης «πόθεν έσχες» όλων όσοι θα ελέγχονται με βάση την επικαιροποιημένη νομοθεσία, υπήρξαν ξεκάθαρα διαφωνίες.
Οι βουλευτές μέλη της Επιτροπής, αν και δεν απέκλεισαν οποιοδήποτε σενάριο, εντούτοις χωρίστηκαν σε δύο στρατόπεδα άποψης. Το μεν πρώτο που βλέπει με καχυποψία το ενδεχόμενο δημοσιοποίησης «γιατί θα δώσει τροφή στο κουτσομπολιό, το οποίο πρέπει να αποφευχθεί», το δε δεύτερο που ζητεί πλήρη διαφάνεια στα πρότυπα άλλων εφτά τουλάχιστον ευρωπαϊκών χωρών, που υιοθέτησαν παρόμοια νομοθεσία. Το πρώτο στρατόπεδο, της μη δηλαδή αναγκαίας δημοσιοποίησης, εκφράζουν ΔΗΣΥ και ΑΚΕΛ, με τους βουλευτές Σωτήρη Σαμψών και Άριστο Δαμιανού να προβάλλουν την ίδια επιχειρηματολογία, ότι δηλαδή μια άκρατη και άνευ όρων δημοσιοποίηση των στοιχείων του «πόθεν έσχες» κάθε ελεγχόμενου θα δώσει τροφή στο πολιτικό και όχι μόνο κουτσομπολιό, μη εξυπηρετώντας τον στόχο που είναι ο αυστηρός έλεγχος για καταπολέμηση πιθανής διαπλοκής και διαφθοράς.

Μηχανισμοί ελέγχου
Αρχίζοντας από την κοινή διαπίστωση ότι η απλή δήλωση «πόθεν έσχες» δεν αποτελεί σε καμία περίπτωση απάντηση στα φαινόμενα διαπλοκής και διαφθοράς, οι βουλευτές της Επιτροπής Νομικών άρχισαν ήδη να επεξεργάζονται ιδέες και σενάρια για τους μηχανισμούς ελέγχου των δηλώσεων, ώστε εκεί και όπου διαπιστώνεται αδικαιολόγητος πλουτισμός ελεγχομένων να κινούν τις διαδικασίες, ώστε να διαπιστώνεται αν η επιπλέον περιουσία προήλθε παράνομα λόγω διαπλοκής, διαφθοράς ή άλλης παράνομης πράξης. Για το κεφάλαιο αυτό υπάρχουν διάφορες απόψεις, οι οποίες σε κάθε περίπτωση είναι απόλυτα συνδεδεμένες με το εύρος του ελέγχου (κατάλογος προσώπων), που τελικά θα αποφασιστεί. Αν και η καλύτερη λύση θέλει την ύπαρξη ενός κεντρικού ανεξάρτητου φορέα ελέγχου, εντούτοις σε περίπτωση που ο κατάλογος διευρυνθεί σε μεγάλο βαθμό, υπάρχει εισήγηση για τη θέσπιση πολλών μηχανισμών ελέγχου αναλόγως της ομάδας των ελεγχομένων.

Άτρωτο δικαστικά
Στη δήλωση μετά τη συνεδρία, ο Πρόεδρος της Επιτροπής Νομικών Σωτήρης Σαμψών ανέφερε ότι συζητούνται η τροποποίηση του Συντάγματος, τα νομοσχέδια και προτάσεις νόμου με κύριο ζητούμενο ότι και να ψηφιστεί θα είναι συνταγματικό, ώστε να αποφευχθεί επανάληψη των προηγούμενων προσπαθειών που κρίθηκαν αντισυνταγματικές.
Ο κ. Σαμψών, αφού σημείωσε πως ήδη οι βουλευτές και οι Υπουργοί υπακούουν και καταθέτουν τα περιουσιακά τους στοιχεία, είπε ότι τα κοινοβουλευτικά κόμματα συγκλίνουν στη θέση ότι ο κατάλογος των ελεγχομένων που κατέθεσε η Κυβέρνηση θα εμπλουτιστεί.
Είπε πως υπάρχουν επιφυλάξεις στο θέμα της δημοσιοποίησης των περιουσιακών στοιχείων των ελεγχομένων, ώστε η προσπάθεια για διαφάνεια να μην περιπέσει στο επίπεδο του κουτσομπολιού.
Με βάση την έρευνα που διενεργήθηκε για λογαριασμό της Επιτροπής Νομικών από την Υπηρεσία της Βουλής για το νομοθετικό πλαίσιο που διέπει το «πόθεν έσχες» σε 42 ευρωπαϊκά κράτη, μόνο τα 7 δημοσιοποιούν τα περιουσιακά στοιχεία των ελεγχομένων.
Σημείωσε ότι επί αρκετών προς ρύθμιση θεμάτων εγείρονται πολύπλοκα νομικά ζητήματα και ανέφερε ότι η συζήτηση θα συνεχιστεί, ώστε να υπερπηδηθούν τα αδιέξοδα, και το νομικό πλαίσιο που θα θεσπιστεί να είναι άτρωτο στον δικαστικό έλεγχο.

Εθελούσιο «πόθεν έσχες»
ανακοίνωσε το ΑΚΕΛ
ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΟΛΟΓΩΝΤΑΣ για τις θέσεις του ΑΚΕΛ και θέλοντας να καταδείξει ότι οι ενστάσεις του κόμματός του στα θέματα δημοσιοποίησης δεν αφορούν σε ίδιον όφελος, ο βουλευτής Άριστος Δαμιανού ανακοίνωσε για πρώτη φορά δημόσια την πολιτική απόφαση του ΑΚΕΛ για δημοσιοποίηση το προσεχές διάστημα των δηλώσεων περιουσίας - «πόθεν έσχες», όλων των αξιωματούχων του κόμματος, των μελών του Πολιτικού Γραφείου, των μελών της Κεντρικής Επιτροπής αλλά και μελών ή στελεχών του κόμματος που διετέλεσαν στο παρελθόν σε δημόσιες θέσεις.