Μειώνονται οι δικαιούχοι


Σχέδια Επιδότησης Ενεργειακών Αναβαθμίσεων σε Επιχειρήσεις



ΤΟΥ ΧΡΥΣΑΝΘΟΥ ΜΑΡΟΥΧΟΥ*
Αναμένεται να δημοσιευτούν τις επόμενες μέρες από το Υπουργείο Ενέργειας, Εμπορίου, Βιομηχανίας και Τουρισμού τα πολυσυζητημένα σχέδια επιδοτήσεων ενεργειακών αναβαθμίσεων σε επιχειρήσεις, υπό την ονομασία «εξοικονομώ και αναβαθμίζω στις επιχειρήσεις». Να υπενθυμίσουμε ότι το Υπουργείο είχε δημοσιεύσει τον περασμένο Σεπτέμβριο, στην έκθεση Save Energy 2014, το «τελικό» προσχέδιο των σχεδίων επιδότησης, με την υπόσχεση για επίσημη δημοσίευσή τους μέχρι το τέλος Σεπτεμβρίου. Εκτός του ότι αυτό δεν έγινε, οδηγώντας έτσι την αγορά εξοικονόμησης ενέργειας σε παράλυση, από τον Σεπτέμβριο μέχρι και σήμερα το «τελικό» προσχέδιο επιδοτήσεων έχει αλλάξει ριζικά, εις βάρος δυστυχώς της μεγάλης πλειοψηφίας των μικρομεσαίων επιχειρήσεων. Η αυστηρότητα των νέων όρων, που έχουν τεθεί από το Υπουργείο Ενέργειας για τη λήψη επιδότησης, αφαιρεί αυτήν τη δυνατότητα από τη μεγάλη πλειοψηφία των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, που επιθυμούν να επενδύσουν σε λύσεις εξοικονόμησης ενέργειας και μείωσης των εκπομπών διοξιδίου του άνθρακα.

Ας γίνουμε όμως πιο συγκριμένοι. Με βάση τα πρώτα προσχέδια επιδοτήσεων ενεργειακών αναβαθμίσεων, οι επιχειρήσεις μπορούσαν να λάβουν κρατική επιδότηση για μια σειρά από μέτρα εξοικονόμησης ενέργειας που θα υλοποιούσαν στα κτήρια και τις εγκαταστάσεις τους, εφόσον τα μέτρα αυτά αποδεδειγμένα και μετά από εκπόνηση ενεργειακής μελέτης, επιτύγχαναν εξοικονόμηση ενέργειας και συνεπώς μείωση των εκπομπών διοξιδίου του άνθρακα. Με βάση αυτά τα δεδομένα, η οποιαδήποτε επιχείρηση επιθυμούσε, στο πλαίσιο των δυνατοτήτων της, να επενδύσει σε λύσεις εξοικονόμησης ενέργειας, μπορούσε δικαίως να διεκδικήσει και να λάβει κρατική επιδότηση, λόγω του ότι συμβάλλει με τις ενέργειές της στη μείωση των εκπομπών διοξιδίου του άνθρακα. Δυστυχώς, δεν πέρασαν ούτε δύο μήνες από την πρώτη δημοσίευση των προσχεδίων και τα «τελικά» προσχέδια αναθεωρήθηκαν από το Υπουργείο Ενέργειας σε σημαντικό βαθμό, ώστε οι δικαιούχοι να μην είναι τελικά η μεγάλη μάζα των επιχειρήσεων, αλλά συγκεκριμένες επιχειρήσεις που σχεδιάζουν να προβούν σε ριζική ανακαίνιση στο εγγύς μέλλον. Πιο συγκεκριμένα, κρατικές επιδοτήσεις θα δίνονται πλέον μόνο σε επιχειρήσεις που υλοποιούν ή θα υλοποιήσουν ριζική ανακαίνιση και θα επιτύχουν βελτίωση της ενεργειακής τους απόδοσης κατά 40%, ή θα επιτύχουν ενεργειακή κλάση κτηρίου κατηγορίας Β ή καλύτερης. Οι ειδικοί όμως σε θέματα ενεργειακής απόδοσης, όπως και αρκετοί πολίτες, γνωρίζουν ότι το να επιτύχει κανείς εξοικονόμηση ενέργειας 40%, απαιτεί σίγουρα αρκετά μεγάλες επενδύσεις σε λύσεις ενεργειακής αναβάθμισης και Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ), με μεγάλο χρόνο απόσβεσης τις περισσότερες φορές. Είναι, συνεπώς, ξεκάθαρο ότι τα σχέδια επιδότησης δεν δίνουν κίνητρα (όπως θα έπρεπε) στις επιχειρήσεις για να προβούν σε λύσεις εξοικονόμησης ενέργειας, αλλά αντιθέτως τις αποτρέπει. Η κίνηση αυτή του Υπουργείου δυστυχώς ευνοεί (αν όχι εξυπηρετεί) μόνο συγκεκριμένες επιχειρήσεις, οι οποίες προφανώς έχουν τα χρήματα και προγραμματίζουν εδώ και καιρό να προβούν σε ριζική ανακαίνιση στα κτήριά τους. Με βάση το τελικό προσχέδιο, οι επιχειρήσεις αυτές θα έχουν τη δυνατότητα να λάβουν ως επιδότηση το 50% των εξόδων τους από το κράτος, αν ικανοποιήσουν τους όρους που προαναφέραμε. Υπάρχει, επίσης, η δυνατότητα να λάβουν ακόμη και το 75% των εξόδων τους ως επιδότηση, σε περίπτωση που το κτήριό τους, μετά τη ριζική ανακαίνιση, αναβαθμιστεί σε κτήριο σχεδόν μηδενικής κατανάλωσης (nearly zero energy building).

Στην αντίπερα όχθη, η μεγάλη μάζα των επιχειρήσεων, στην πλειονότητά τους μικρομεσαίες επιχειρήσεις, ενώ θα έπρεπε να είχαν τη στήριξη του κράτους σε μια δύσκολη οικονομικά περίοδο, μένουν δυστυχώς απ' έξω, αφού ελάχιστες διαθέτουν σήμερα το κεφάλαιο για να προβούν σε ενεργειακές αναβαθμίσεις μεγάλης κλίμακας, όπως απαιτείται στα αναθεωρημένα σχέδια του Υπουργείου. Συνεπώς, οι επιχειρήσεις αυτές, έστω και αν προβούν σε μεμονωμένες λύσεις εξοικονόμησης ενέργειας για μείωση των λειτουργικών τους εξόδων, συμβάλλοντας παράλληλα και στη μείωση των εκπομπών διοξιδίου του άνθρακα, δεν μπορούν δυστυχώς να λάβουν την οποιαδήποτε επιδότηση.

Η δικαιολογία που ακούγεται από το Υπουργείο Ενέργειας για την πιο πάνω απόφαση, ότι δηλαδή οι απαιτήσεις και οι όροι για την παροχή της επιδότησης έχουν επιβληθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση (με την πρόφαση ότι τα κονδύλια είναι ευρωπαϊκά), δεν μπορεί να μας πείσει. Έστω και αν ακόμα υποθέσουμε ότι αυτό ισχύει, το Υπουργείο Ενέργειας διαθέτει συγκεκριμένους πόρους για σκοπούς επιδότησης ενεργειακών αναβαθμίσεων και αξιοποίησης των ΑΠΕ, που δεν είναι άλλοι από το «Ταμείο ΑΠΕ και Εξοικονόμησης Ενέργειας». Να υπενθυμίσουμε ότι το εν λόγω Ταμείο λαμβάνει κάθε μήνα εισφορά από τους οικιακούς, εμπορικούς και βιομηχανικούς καταναλωτές, μέσω των λογαριασμών ηλεκτρικού ρεύματος της ΑΗΚ. Τα χρήματα τα οποία βρίσκονται (ή θα έπρεπε να βρίσκονται) στο εν λόγω Ταμείο, επιβάλλεται να επιστραφούν πίσω στους πολίτες και τις επιχειρήσεις υπό μορφήν επιδοτήσεων σε επενδύσεις εξοικονόμησης ενέργειας και αξιοποίησης των ΑΠΕ, με έναν τρόπο όμως που θα εξυπηρετεί τη μεγάλη πλειοψηφία των επιχειρήσεων και των πολιτών. Αυτός είναι ο ρόλος του συγκεκριμένου Ταμείου και έτσι πρέπει να λειτουργεί. Όλα τα υπόλοιπα θεωρώ πως είναι απλές προφάσεις, οι οποίες δυστυχώς δεν εξυπηρετούν τα καλώς νοούμενα συμφέροντα της κυπριακής οικονομίας και των πολιτών.
*Ενεργειακός Ελεγκτής / Ηλεκτρολόγος Μηχανικός