ΒΙΚΤΟΡΙΑ ΧΙΣΛΟΠ - ΠΡΟΣΩΠΟ

Με φοντο την Αμμοχωστο
Το νέο βιβλίο της Βικτόρια Χίσλοπ Η Ανατολή είναι εμπνευσμένο από την κλειστή πόλη της Αμμοχώστου. Μια πόλη τυλιγμένη στην ομίχλη των Τούρκων εισβολέων, που αναζητεί εδώ και σαράντα χρόνια τη δική της ανατολή.
ΤΗΣ ΒΑΡΒΑΡΑΣ ΓΕΩΡΓΙΑΔΟΥ
ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: ΜΙΧΑΛΗΣ ΚΥΠΡΙΑΝΟΥ
STYLING: ΣΟΦΙΑ ΕΥΣΤΑΘΙΟΥ

Μια πόλη βυθισμένη στη σιωπή εδώ και σαράντα χρόνια. Ο χρόνος αμείλικτος. Οι αναμνήσεις όμως ανεξίτηλες. Απλώνεις το χέρι και θαρρείς πως μπορείς να την αγγίξεις. Κλείνεις τα μάτια και φαντάζεσαι εκείνα τα καλοκαίρια που δεν έχεις ζήσει, εκείνες τις βόλτες που δεν έκανες ποτέ, εκείνο το σπίτι που στοίχειωσε την ύπαρξή σου και ας μην το έχεις δει ποτέ. Αυτό είναι για μένα η Αμμόχωστος. Το λιμάνι που δεν μπόρεσα ακόμη να δέσω. Σε αυτή την πόλη, τη δική μου, την πόλη που δεν γνώρισα ποτέ και ας την ξέρω από τις ιστορίες των άλλων, αναφέρεται το νέο βιβλίο της διεθνούς φήμης συγγραφέως Βικτόριας Χίσλοπ που κυκλοφόρησε στα ελληνικά πριν από μερικές ημέρες. Στο εξωτερικό, Η Ανατολή γνωρίζει ήδη τεράστια επιτυχία, αφού από τη δεύτερη κιόλας εβδομάδα κυκλοφορίας του, το βιβλίο ανέβηκε στην 1η θέση στη λίστα των best sellers στους Times. Δεν θα μπορούσα λοιπόν παρά να συναντήσω την Αγγλίδα συγγραφέα του βιβλίου κατά την επίσκεψή της στην Κύπρο και να της ζητήσω να μου διηγηθεί τη δική της ιστορία για την Αμμόχωστο, με φόντο την ανατολή…

Η ΑΝΑΤΟΛΗ

Τι ήταν ακριβώς αυτό που σας ενέπνευσε για να γράψετε την Ανατολή;

Μια πόλη πίσω από συρματοπλέγματα, ένας τόπος γεμάτος εγκαταλελειμμένα σπίτια και επιχειρήσεις. Η κλειστή πόλη της Αμμοχώστου είναι ένα μέρος, όπου 40.000 άνθρωποι εγκατέλειψαν τα υπάρχοντά τους και δεν επέστρεψαν ποτέ πίσω. Είναι μια πόλη γεμάτη αναμνήσεις.

Η ιστορία του βιβλίου είναι φανταστική;

Οι χαρακτήρες του βιβλίου είναι εντελώς φανταστικοί, αλλά το μέρος από μόνο του, η Αμμόχωστος είναι πραγματική, οπότε μπορεί ενδεχομένως και οι χαρακτήρες να είναι πραγματικοί. Οι τσιμεντένιες κατασκευές και η παραλία είναι απολύτως απτά -και εγώ πάντα σκέφτομαι ότι το σκηνικό των ιστοριών μου είναι χαρακτήρες από μόνοι τους. Έτσι και τώρα, το σκηνικό είναι ένας χαρακτήρας που δεν επινοήθηκε. Το πραξικόπημα και η εισβολή του τουρκικού στρατού, επίσης δεν είναι φανταστικά γεγονότα. Αυτά τα γεγονότα συνέβησαν και προκάλεσαν καταστροφή στους ανθρώπους που ζουν στην Κύπρο… Η ιστορία πάνω στην οποία δημιούργησα την Ανατολή -δύο οικογένειες που έμειναν πίσω, όταν οι υπόλοιποι είχαν φύγει- είναι εντελώς δική μου. Έτσι χρησιμοποίησα τα γεγονότα και τις αληθινές τοποθεσίες ως δομή για τη μυθοπλασία.

Γιατί δώσατε στο βιβλίο το συγκεκριμένο τίτλο;

Οι τίτλοι των βιβλίων μου έχουν πολλαπλές ερμηνείες. Ανατολή είναι το όνομα του ξενοδοχείου, στο οποίο εκτυλίσσεται το μεγαλύτερο μέρος της ιστορίας. Επιπλέον, το ξενοδοχείο αυτό είναι διάσημο επειδή είναι κτισμένο με τέτοιο τρόπο που οι επισκέπτες του να απολαμβάνουν την ανατολή πέρα από τη θάλασσα. Εξίσου σημαντικό είναι και το μήνυμα που εμπερικλείεται στη λέξη αυτή. Η Ανατολή συμβολίζει κάτι καινούργιο. Είναι ένας υπαινιγμός για τη δυνατότητα ανοίγματος της Αμμοχώστου.

Πόσο καιρό σας πήρε για να ολοκληρώσετε την Ανατολή;

Ήρθα στην Κύπρο για πρώτη φορά το 1978 σε μια τολμηρή περιπέτεια, όπου ταξίδεψα με ένα μίνι βαν σε όλη την Ευρώπη και την Τουρκία πριν φτάσω στα κατεχόμενα. Τότε είδα για πρώτη φορά την Αμμόχωστο από μακριά. Κάποιος θα μπορούσε να πει πως η διεργασία για να γραφτεί αυτό το βιβλίο κράτησε κοντά σαράντα χρόνια. Σε πραγματικό χρόνο, το γράψιμο της Ανατολής διήρκεσε περίπου τρία χρόνια.

Μιλήστε μου για τη διαδικασία συγγραφής…
Το μεγαλύτερο μέρος του βιβλίου το έγραψα σε μια βιβλιοθήκη στο Λονδίνο. Πολλή ηρεμία και ησυχία και χωρίς κανένα τηλέφωνο να χτυπά. Και ήταν μια πολύ εντατική διαδικασία. Έγραφα για περίπου οκτώ ώρες μπορεί και περισσότερες καθημερινά.


Η ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΣ

Τι ήταν αυτό που σας έκανε να αφιερώσετε ένα από τα βιβλία σας στην Αμμόχωστο;

Όταν είδα αυτή την τεράστια έρημη πόλη, που είχε κυριολεκτικά θαφτεί στην άμμο, μου φάνηκε σαν ένα θέμα που φώναζε για προσοχή. Είναι ένα μέρος γεμάτο ιστορίες και αναμνήσεις και για μια μυθιστοριογράφο γεμάτο με χιλιάδες φανταστικές ζωές.

Να υποθέσω ότι για να γράψετε το βιβλίο προηγήθηκε μεγάλη έρευνα;

Για δυο σχεδόν χρόνια διάβαζα ιστορίες από τις συγκρούσεις στην Κύπρο και για το τι έγινε στις δεκαετίες του 1950 και του 1960. Υπάρχουν επίσης κι αρκετά σύγχρονα δημοσιεύματα, για παράδειγμα οι Times του Λονδίνου, έχουν καλύψει εκτενώς το θέμα. Βρήκα φωτογραφικό υλικό της περιόδου, συνάντησα πολλούς Κύπριους και έκανα πολλές επισκέψεις τόσο στα κατεχόμενα όσο και στις ελεύθερες περιοχές.

Έχετε επισκεφθεί την πόλη φάντασμα;

Δεν έχω περάσει τα συρματοπλέγματα, αν και μπήκα στον πειρασμό να πηδήξω το φράκτη. Μου δόθηκε άδεια να επισκεφτώ την πόλη από ένα πρώην τουρκοκύπριο ηγέτη -τουλάχιστον έτσι νόμισα ότι μου δόθηκε- αλλά όταν επέστρεψα για την επίσκεψή μου, φαίνεται ότι μου είχαν αρνηθεί την άδεια. (Κατάλαβα ότι αυτό ήταν απόφαση της Άγκυρας, δεν ήταν πολύ ξεκάθαρο). Πέρασα πολύ χρόνο στην ταράτσα του δημαρχείου το οποίο έχει μια εξαιρετική θέα σε ολόκληρη την περιοχή των Βαρωσίων και είδα πολλά περισσότερα από αυτά που μπορεί κάποιος να δει στην πλευρά της παραλίας.

Πώς αισθάνεστε όταν βλέπετε από μακριά την κλειστή πόλη της Αμμοχώστου;

Το πιο δυνατό συναίσθημα, καθώς στεκόμουν κοντά στο αγκαθωτό συρματόπλεγμα ήταν θυμός. Το ότι μου φώναζαν οι Τούρκοι στρατιώτες όταν πήγα εκεί για να βγάλω φωτογραφίες ήταν εξοργιστικό. Ήταν επιθετικοί και τα όπλα τα οποία κρατούσαν υποθέτω ήταν γεμάτα. Έβαλα τον εαυτό μου στη θέση κάποιου στον οποίο ανήκει μια από εκείνες τις περιουσίες. Ποιο δικαίωμα έχουν οι στρατιώτες να αρνούνται σε κάποιον να φωτογραφήσει το ίδιο του το σπίτι; Γενικότερα όταν είμαι κοντά στην πόλη αισθάνομαι λυπημένη. Είναι μια θλίψη το γεγονός ότι μια πανέμορφη πόλη κοιμάται κυριολεκτικά, ή όπως θα μπορούσε κάποιος να πει… βρίσκεται σε κώμα. Πάντα έχω την αίσθηση ότι με παρακολουθούν όταν βρίσκομαι εκεί.

Τι σημαίνει για εσάς σήμερα η Κύπρος και η Αμμόχωστος;

Οι λέξεις που έρχονται στο μυαλό μου είναι ζωές που χάθηκαν και χαμένες ευκαιρίες. Είναι τρομακτική σπατάλη να βλέπεις αυτό το πανέμορφο νησί με τις τόσες προοπτικές, να είναι μοιρασμένο και να μην ολοκληρώνει τις δυνατότητές του. Αυτό είναι ένα μέρος που με κάνει να νιώθω ένα κενό, ότι κάτι δεν έχει τελειώσει. Είναι σαν κάτι που αφέθηκε στον αέρα.

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΜΟΥ
Κρήτη, Γρανάδα, Θεσσαλονίκη και τώρα Αμμόχωστος. Πώς επιλέγετε τους προορισμούς στους οποίους εκτυλίσσονται οι ιστορίες σας;
O τόπος είναι ο χαρακτήρας. Ο τόπος μπορεί να καθορίσει ποιοι είμαστε, τις ζωές μας και τη διάθεση μας, οπότε ναι είναι σημαντικός για μένα στο γράψιμό μου. Δεν θα μπορούσα να μετακινήσω κάποιες από τις ιστορίες μου και να τις μεταφέρω κάπου αλλού.
Ποια είναι η διαδικασία που ακολουθείτε για τη συγγραφή ενός βιβλίου;
Η ιδέα έρχεται πάντα σαν κεραυνός. Αυτό είναι το γρήγορο κομμάτι. Μετά γράφω μια λεπτομερή σύνοψη ανά κεφάλαιο και ακολουθεί η λεπτομερής έρευνα (αυτό είναι πολύ μεγάλο κομμάτι). Ύστερα από όλα αυτά, η γραφή απλά ρέει. Συνηθίζω να προχωρώ και επανεξετάζω αυτά που γράφω στο τέλος. Κανείς δεν βλέπει την ιστορία μου μέχρι να γράψω το The End. Μετά ζητώ σχόλια από μια επίλεκτη ομάδα ανθρώπων που είναι πολύ πιο έξυπνοι από εμένα. Έπειτα κάνω κάποιες αναθεωρήσεις και ένα δεύτερο σχέδιο.
Το πρώτο σας βιβλίο το Νησί αναφερόταν στην Ελλάδα, τι σημαίνει πλέον για εσάς η χώρα αυτή;
Πολύ απλά ένα μέρος που αγαπώ.
Ποιο είναι το καλύτερο και ποιο το χειρότερο πράγμα στην Ελλάδα;
Το καλύτερο πράγμα στην Ελλάδα είναι οι περισσότεροι άνθρωποι. Το χειρότερο είναι μερικοί από τους ανθρώπους της.

Η ΔΙΚΙΑ ΜΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ
Τι διαβάζατε ως παιδί;
Όλοι διαβάσαμε την Enid Blyton η οποία μας έκανε να θέλουμε να αγωνιστούμε μέσω ενός βιβλίου. Αυτή είναι μια καλή συνήθεια για να μάθει κανείς.
Γράφατε κιόλας μικρή;
Κατά κάποιο τρόπο διατηρούσα ένα ημερολόγιο από τότε που ήμουν περίπου δέκα ετών. Κάναμε μαθήματα δημιουργικής γραφής μέχρι τα δεκατέσσερα και ύστερα σταματήσαμε.
Πότε γράψατε το πρώτο σας μυθιστόρημα;
Τότε με το Νησί. Αυτό ήταν το πρώτο κομμάτι δημιουργικής γραφής που έκανα από τότε που ήμουν δεκατεσσάρων ετών. Είχα ένα κενό τριάντα χρόνων.
Πώς ξεκινήσατε το γράψιμο;
Σαν μυθιστοριογράφος (γιατί ήμουν δημοσιογράφος πριν) άρχισα να γράφω όταν μου ήρθε μια ιδέα. Μια επίσκεψη στη Σπιναλόγκα μου έδωσε την έμπνευση. Δεν μπορώ να γράψω χωρίς έμπνευση. Αν είναι εκεί θα γράψω, αν όχι, δεν μπορώ.
Πώς εκδόθηκε το πρώτο σας βιβλίο;
Η ιδέα πάνω στην οποία έκτισα το Νησί, δεν ήταν ιδιαίτερα εμπορική. Η λέπρα δεν είναι ακριβώς το συνηθισμένο θέμα για μια νουβέλα. Αρχικά ήταν λοιπόν δύσκολο να ενδιαφερθεί κάποιος γι’ αυτό το βιβλίο στο Ηνωμένο Βασίλειο. Τελικά ένας εκδότης αποφάσισε να προχωρήσει. Εκδόθηκε και μέσα στα χρόνια που ακολούθησαν κυκλοφόρησε και σε άλλες τριάντα χώρες.

Ποιοι είναι οι αγαπημένοι σας συγγραφείς;

Οι Emily Bronte, Donna Tartt, Ian Mc Ewan και Javier Marias.
Ποιο από τα βιβλία που διαβάσατε σας επηρέασε περισσότερο;
Τα Ανεμοδαρμένα Ύψη της Emily Bronte. Είναι ένα μυθιστόρημα, όπου ο τόπος καθορίζει τις προσωπικότητες των χαρακτήρων και σχεδόν και τις μοίρες τους. Το διάβασα όταν ήμουν δεκατεσσάρων ετών και το έχω ξαναδιαβάσει πολλές φορές από τότε.
Τι διαβάζετε τώρα;
Διαβάζω Karen Joy Fowler We are all completely beside ourselves. Είναι μια Αμερικανίδα συγγραφέας και ήταν στο short list για το βραβείο λογοτεχνίας Booker.

Υπάρχει κάτι προσωπικό για εσάς που ο κόσμος θα ξαφνιαστεί όταν το ακούσει;
Προγραμματίζω να κάνω ένα τατουάζ.

Τα επόμενά σας συγγραφικά πλάνα ποια είναι;
Αφού τελειώσω με τις περιοδείες για την προώθηση της Ανατολής σε Αγγλία, Νορβηγία, Κύπρο και Ελλάδα, θα αρχίσω ξανά το γράψιμο. Το επόμενό μου βιβλίο θα αποτελείται από μικρά διηγήματα.