Κύπρος και πρόσφυγες της Μέσης Ανατολής


ΤΟΥ ΑΡΙΣΤΟΥ ΜΑΛΑΟΥ*
Ο Διεθνής Οργανισμός Μετανάστευσης έχει αναρτήσει την περασμένη Δευτέρα στην ιστοσελίδα του την έκθεση «Fatal Journeys: Tracking Lives Lost During Migration». Η έκθεση καταγράφει με αναλυτικά στοιχεία, σε παγκόσμια εμβέλεια, τους αριθμούς μεταναστών που έχουν πεθάνει στην προσπάθεια να διαφύγουν από τη χώρα τους. Αναφέρει ότι περισσότεροι από τρεις χιλιάδες μετανάστες έχασαν τη ζωή τους φέτος στη Μεσόγειο Θάλασσα, καθιστώντας την ως το πιο επικίνδυνο πέρασμα γι' αυτούς που απεγνωσμένα προσπαθούν να ξεφύγουν από τη φτώχια και την καταδίωξη. Στην Κύπρο δεν έχουμε συνηθίσει φαινόμενα μαζικής άφιξης μεταναστών, ίσως λόγω της γεωγραφικής μας τοποθεσίας, των συνθηκών της θάλασσας ή το ενδεχόμενο να μην προσελκύει η χώρα μας μετανάστες. Άλλες χώρες της Ευρώπης, όπως η Ελλάδα, η Ιταλία και η Μάλτα, αντιμετωπίζουν σε τακτική βάση τέτοια περιστατικά. Όμως, με τις πολιτικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, τον εμφύλιο πόλεμο στη Συρία και τη βίαιη εξάπλωση της οργάνωσης του Ισλαμικού Κράτους (IS ή ISIS), έχει πρόσφατα αναγκαστεί και το νησί μας να διασώσει και να προσφέρει καταφύγιο σε ανθρώπους, ίσως όχι μετανάστες, αλλά, χειρότερα, πρόσφυγες.

Για πολλούς ήταν απροσδόκητη η εν λόγω μεταφορά και στέγαση 350 προσφύγων, οι οποίοι βρέθηκαν να χαροπαλεύουν με τα κύματα σε θαλάσσια περιοχή της Πάφου. Για αρκετούς, ανεπιθύμητη έκπληξη. Καθώς, όμως, τα γεγονότα εξελίσσονται ραγδαία στη Συρία, δεν αποκλείεται να δούμε περισσότερες παρόμοιες περιπτώσεις στις επόμενες εβδομάδες. Με δύο και πλέον εκατομμύρια πρόσφυγες, και τη βέβαιη αύξησή τους στους επόμενους μήνες κάτω από τις τρέχουσες συνθήκες, είναι σίγουρο ότι οι χώρες της περιοχής θα δέχονται συνεχώς εισροή προσφύγων από τη Συρία. Πώς, όμως, τους υποδέχονται;

Η Διεθνής Οργάνωση Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων αποκάλυψε πως οι πρόσφυγες από τη Συρία στον Λίβανο υπόκεινται σε επιθέσεις και βασανιστήρια από κατοίκους και στρατιώτες, οι οποίοι λόγω ρατσισμού ή αδιαφορίας τούς ξυλοκοπούν άγρια, εκφοβίζοντάς τους ώστε να φύγουν από τη χώρα. Η τζιχαντική οργάνωση IS που δρα στη Συρία, με τα βίντεο αποκεφαλισμών που αναρτά στο διαδίκτυο και την ιδεολογία που αντιπροσωπεύει, έχει δημιουργήσει ένα κλίμα μίσους εναντίον της και ο συριακός λαός έχει στιγματιστεί ως υποστηρικτής αυτής της τρομοκρατίας. Ως επακόλουθο, έχει γίνει ανεπιθύμητος σε περιοχές όπου προσπαθεί να βρει καταφύγιο.

Ως ένα ευρωπαϊκό νησί που γειτνιάζει με τη Μέση Ανατολή, η Κύπρος αναπόφευκτα επηρεάζεται από όσα διαδραματίζονται. Δεν έχουμε, ευτυχώς, φτάσει το επίπεδο απάνθρωπης μεταχείρισης, όπως στον γειτονικό μας Λίβανο, όμως πολλοί συμπολίτες μας, μέσα στις δικές τους δυσκολίες ή την άγνοιά τους, διακατέχονται από συναισθήματα ξενοφοβίας και άρνησης συμμετοχής σε αλτρουιστικά καλέσματα. Επιπλέον, τα συναισθήματα αυτά γίνονται σημεία εκμετάλλευσης για πολιτικές και άλλες σκοπιμότητες. Οι διαχρονικοί πόλεμοι στη Μέση Ανατολή δημιούργησαν εκατομμύρια οικογένειες πρόσφυγες, άτομα που αναγκάζονται να αφήσουν τα σπίτια τους για να σώσουν τις ζωές τους. Ενώ οι οικονομικά μεγάλες δυνάμεις παρέχουν όπλα για να «βοηθήσουν» αυτήν την κατάσταση, εμείς πολεμούμε την τρομοκρατία με τα γνήσια συστατικά που αντικατοπτρίζουν μια πολιτισμένη, καλλιεργημένη κοινωνία: την προσωρινή στέγαση σε όσους μπορούμε να φιλοξενήσουμε, ένα περιβάλλον ασφάλειας, κατοχυρωμένα ανθρώπινα δικαιώματα και κατανόηση σε πρόσφυγες και μετανάστες. Αυτό, εξάλλου, δεν αναζητήσαμε κι εμείς στο πρόσφατο παρελθόν;
*Μέλος Πολιτικής Επιτροπής Κινήματος Οικολόγων-Περιβαλλοντιστών