Συνέδριο Κυπρίων Γεύσεις

Οι γεύσεις της Κύπρου!
Για πρώτη φορά διοργανώνεται ένα εξαιρετικό συνέδριο και ταυτόχρονα έκθεση κυπριακών προϊόντων που αφορά στην παραδοσιακή κυπριακή διατροφή. Το Time Out θα είναι εκεί! Από την Κάκια Μεγαπάνου

Επιτέλους, αρχίσαμε να δίνουμε την πρέπουσα σημασία τόσο στη διατροφή μας όσο και στην παράδοσή μας. Για αυτό και το Μουσείο Κυπριακών Τροφίμων και Διατροφής με αφορμή την πρόσφατη συμπερίληψη της Κύπρου στον Κατάλογο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UNESCO, ανάμεσα στις χώρες όπου εφαρμόζεται η Μεσογειακή Διατροφή, αποφάσισε να διοργανώσει συνέδριο με τον τίτλο ‘Κυπρίων Γεύσεις’. Με αυτήν την αφορμή, συνάντησα την Ομότιμη Καθηγήτρια Λαϊκής Τέχνης και Αρχιτεκτονικής του Πανεπιστημίου Κύπρου Δρ. Χρυσταλλένη Λαζάρου και δεν κρατήθηκα, την ρώτησα μερικές απορίες που είχα.

Πώς αποφασίσατε να διοργανώσετε ένα τέτοιο συνέδριο;
Η διοργάνωση του Συνεδρίου ‘Κυπρίων Γεύσεις: Η Παραδοσιακή Διατροφή της Κύπρου στις Τοπικές Παραλλαγές της’ αποτελεί την πραγμάτωση ενός μακροχρόνιου και ιδιαίτερα σημαντικού στόχου του Μουσείου Κυπριακών Τροφίμων και Διατροφής. Μέσα από τη διεξαγωγή επιστημονικής έρευνας, αλλά και με την ανάληψη και πραγματοποίηση ποικίλων δράσεων και δραστηριοτήτων ανοιχτών προς το ευρύ κοινό, το Μουσείο επιδιώκει να θέσει στο επίκεντρο ζητήματα που αφορούν την κυπριακή γαστρονομία. Η διοργάνωση του πρώτου παγκύπριου συνεδρίου κυπριακών τροφίμων και διατροφής αποτελεί μία ακόμη έκφραση των προσπαθειών αυτών, ενώ η πραγματοποίηση του Συνεδρίου κατά τη συγκεκριμένη χρονική περίοδο έχει ως αφορμή την πρόσφατη συμπερίληψη της Κύπρου στον κατάλογο χωρών της Unesco που εφαρμόζουν τη Μεσογειακή Διατροφή. Η αναγνώριση της κυπριακής διατροφής ως μορφής άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς καταδεικνύει τη σημαντικότητά της για τη διαμόρφωση της τοπικής μας ταυτότητας, στοιχείο το οποίο φιλοδοξούμε να αναδειχθεί και μέσα από τις εργασίες και το πρόγραμμα του Συνεδρίου.
Στηρίζουν οι Κύπριοι τις παραδοσιακές γεύσεις;
Θεωρούμε ότι, παρά τη σημαντική αλλαγή των διατροφικών συνηθειών και τη ραγδαία επικράτηση των παγκοσμιοποιημένων προτύπων κατά τις τελευταίες δεκαετίες, οι Κύπριοι εξακολουθούν να στηρίζουν τα παραδοσιακά τρόφιμα ως τις αυθεντικές γεύσεις του νησιού μας. Βασικό τεκμήριο της στήριξης αυτής αποτελεί ο πλούτος των τοπικών συνταγών, που όχι μόνο δεν σταμάτησαν να παρασκευάζονται στα κυπριακά νοικοκυριά, αλλά εξακολουθούν να αποτελούν σημείο αναφοράς στις οικογενειακές διατροφικές συνήθειες. Η αγάπη των Κυπρίων προς τις παραδοσιακές γεύσεις διακρίνεται ακόμη στην ύπαρξη των πολυάριθμων εστιατορίων κυπριακής κουζίνας, που απολαμβάνουν την προτίμηση του τοπικού κοινού, στη σημαντική στήριξη προς τις τοπικές βιομηχανίες και βιοτεχνίες τροφίμων, οι οποίες συνεχίζουν την παραγωγή παραδοσιακών τροφίμων ικανοποιώντας την υπάρχουσα ζήτηση, στην πλατιά απήχηση των πολυάριθμων τόμων κυπριακής μαγειρικής που καταγράφουν την παραδοσιακή μας γαστρονομία, αλλά και στην ανταπόκριση του κοινού σε προκηρύξεις για εργαστήρια, διαγωνισμούς και προγράμματα που αφορούν την παραδοσιακή κουζίνα. Η έκφραση της προτίμησης των Κυπρίων προς την παραδοσιακή γαστρονομία του νησιού μας καταδεικνύει την ανάγκη για καλύτερη μελέτη προς διάσωση των συστατικών της στοιχείων, καθώς και την ανάγκη για προώθησή της μέσα από καλές πρακτικές που ανταποκρίνονται στις ανάγκες της εποχής μας.
Ποιος είναι ο απώτερος σκοπός του συνεδρίου;
Θεωρούμε ότι το Συνέδριο, ως επιστημονική συνάντηση αλλά και δραστηριότητα ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης που απευθύνεται εξίσου στο εξειδικευμένο αλλά και στο ευρύ κοινό, θα συμβάλει με τον αμεσότερο δυνατό τρόπο στην πραγμάτωση ένα διπλού στόχου, ο οποίος διέπει όλες τις δραστηριότητες του Μουσείου Κυπριακών Τροφίμων και Διατροφής: αφενός θα αποτελέσει έναυσμα για την προαγωγή της έρευνας σε σχέση με τις κυπριακές παραδοσιακές μορφές των τροφίμων και διατροφής, και αφετέρου θα γνωστοποιήσει τα αποτελέσματα της έρευνας αυτής στο κοινό και θα τα θέσει στη διάθεση όλων των ενδιαφερόμενων επαγγελματιών, που δραστηριοποιούνται στον τομέα της διατροφής. Για την επίτευξη του πιο πάνω στόχου, το Συνέδριο θα συστεγάσει για πρώτη φορά μελετητές και επαγγελματίες της κυπριακής γαστρονομίας και των τοπικών τροφίμων, και θα επιδιώξει να γνωστοποιήσει και να προβάλει ευρέως το έργο τους, να συμβάλει στη δημιουργία ευκαιριών για σύναψη συνεργασιών, και να προωθήσει το γόνιμο διάλογο και την ανταλλαγή ιδεών σε σχέση με καινοτόμους τρόπους αξιοποίησης των κυπριακών τροφίμων προς όφελος της οικονομίας του τόπου μας.
Ποιους περιμένετε να συμμετάσχουν; Υπάρχει ενδιαφέρον από τις μέχρι τώρα συμμετοχές;
Το πλούσιο πρόγραμμα και το ευρύ θεματολογικό περιεχόμενο του Συνεδρίου το καθιστούν ενδιαφέρον τόσο για το ευρύ κοινό όσο και για κοινό προερχόμενο από μεγάλο φάσμα επιστημονικών ή επαγγελματικών ειδικοτήτων. Στο Συνέδριο αναμένεται να συμμετάσχουν ως Σύνεδροι:
· ερευνητές και λάτρεις του παραδοσιακού πολιτισμού, αφού κεντρικό θέμα του Συνεδρίου αποτελεί η κυπριακή παραδοσιακή διατροφή ως αναπόσπαστο μέρος του παραδοσιακού πολιτισμού της Κύπρου.
· εκπαιδευτικοί, γιατί στο Συνέδριο θα παρουσιαστούν καλές πρακτικές, εφαρμογές και πρότυπες τάσεις στην ανάπτυξη των εκπαιδευτικών προγραμμάτων για την παραδοσιακή διατροφή στη Δημοτική και Μέση Εκπαίδευση.
· επαγγελματίες μάγειρες, καθώς μέσα από το πρόγραμμα του Συνεδρίου θα προβληθούν άγνωστα παραδοσιακά εδέσματα και γαστρονομικές ιδιαιτερότητες της Κύπρου, σε συνδυασμό με καλές πρακτικές προβολής και αξιοποίησής τους.
· παραγωγοί παραδοσιακών εδεσμάτων και βιομηχανίες τροφίμων, διότι το Συνέδριο στοχεύει στην ανάδειξη των παραδοσιακών εδεσμάτων και τη συζήτηση πρακτικών πτυχών που αφορούν στην εμπορική εκμετάλλευσή τους (χαρακτηρισμοί, σήματα ποιότητας και κατοχυρώσεις).
· διαιτολόγοι-διατροφολόγοι, γιατί το Συνέδριο έχει σκοπό να προβάλει τη διατροφική αξία της κυπριακής παραδοσιακής κουζίνας, τη σχέση της με τη Μεσογειακή δίαιτα και τη διαχρονική σημασία της.
· ακαδημαϊκοί ή φοιτητές των συναφών με το Συνέδριο επιστημονικών κλάδων (ιστορία, αρχαιολογία, διαιτολογία, διατροφολογία, τεχνολογία τροφίμων, εκπαίδευση, επισιτιστικές τέχνες, δίκαιο κ.ά.), εφόσον το Συνέδριο θα δώσει βήμα σε αξιόλογους επιστήμονες από ποικίλα επιστημονικά πεδία, που θα παρουσιάσουν διάφορες πτυχές του ζητήματος της κυπριακής παραδοσιακής διατροφής σύμφωνα με τις σύγχρονες ερευνητικές τάσεις.
· εκπρόσωποι πολιτιστικών φορέων (Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού, Πολιτιστικές Υπηρεσίες και Μουσεία), καθώς σκοπός του Συνεδρίου είναι να αναδείξει την κυπριακή παραδοσιακή διατροφή ως μέρος της άυλης πολιτιστικής μας κληρονομιάς και σημαντική διάσταση του πολιτισμού, της ιστορίας, της ταυτότητάς και της παιδείας μας.
· εκπρόσωποι του Υπουργείου Γεωργίας, Φυσικών Πόρων και Περιβάλλοντος, γιατί μέσα από το Συνέδριο θα προβληθούν τα κυπριακά παραδοσιακά εδέσματα, παρασκευασμένα από τις παραδοσιακές κυπριακές ποικιλίες της εδώδιμης χλωρίδας και πανίδας του τόπου μας.
· Εκπρόσωποι Δήμων και Κοινοτήτων, αφού σκοπός του Συνεδρίου είναι να αναδείξει το γαστρονομικό πλούτο χωριών και περιοχών της Κύπρου, και να παρουσιάσει τρόπους διάσωσης, μελέτης, προβολής και αξιοποίησής του.

Το Μουσείο έχει ήδη δεχθεί σημαντικό αριθμό αιτήσεων συμμετοχής στο Συνέδριο, ενώ το ενδιαφέρον του κοινού αυξάνεται όσο πλησιάζουμε την ημερομηνία διεξαγωγής του και αναμένεται η πλήρωση όλων των θέσεων ακροατηρίου. Η εγγραφή των Συνέδρων πραγματοποιείται κατά σειρά προτεραιότητας.

Ποιος είναι ο ρόλος του Μουσείου Τροφίμων;
Το Μουσείο Κυπριακών Τροφίμων και Διατροφής είναι ο επίσημος διοργανωτής του Συνεδρίου και αποτελεί ένα μη κερδοσκοπικό ερευνητικό και πολιτιστικό οργανισμό, ο οποίος έχει ως στόχο την καταγραφή, μελέτη, διάσωση και η διάδοση του γαστρονομικού πολιτισμού της Κύπρου για επιστημονικούς, εκπαιδευτικούς και ψυχαγωγικούς σκοπούς. Βασικό εργαλείο, για την εκπλήρωση του στόχου αυτού, αποτελεί το διαδικτυακό Εικονικό Μουσείο Τροφίμων και Διατροφής. Πρόκειται για ένα ψηφιακό αποθετήριο το οποίο συγκεντρώνει πληροφορίες γύρω από την κυπριακή διατροφή υπό μορφή κειμένων, φωτογραφιών και βίντεο, και μεταφέρει ηλεκτρονικά στο χρήστη-επισκέπτη του τη γνώση αλλά και την εμπειρία που θα μπορούσε να αποκτηθεί από μια περιήγηση σε ένα φυσικό μουσείο. Στο διαδικτυακό χώρο του Μουσείου http://foodmuseum.cs.ucy.ac.cy/ παρουσιάζονται ιστορικά και διαχρονικά στοιχεία για τα είδη τροφίμων, τον τρόπο διατροφής του κυπριακού πληθυσμού, τα εργαλεία, τα μέσα και τους τρόπους παραγωγής, παρασκευής, μεταποίησης, διάθεσης και κατανάλωσης των εδώδιμων αγαθών που παρήγε και παράγει το νησί μας.
Πέρα από το διαδίκτυο, το Μουσείο Κυπριακών Τροφίμων και Διατροφής αποτελεί ενεργό μέλος της πολιτιστικής σκηνής. Τα μέλη του προέρχονται από διάφορα επιστημονικά και επαγγελματικά πεδία (ιστορικοί, αρχαιολόγοι, διατροφολόγοι, εκπαιδευτικοί, μουσειολόγοι, δημοσιογράφοι, μάγειρες κ.λπ.), ενώ στις συνεργασίες, που έχει κατά καιρούς συνάψει για την οργάνωση διαφόρων εκδηλώσεων και δραστηριοτήτων, περιλαμβάνονται διάφορα σημαντικά πολιτιστικά και εκπαιδευτικά ιδρύματα του τόπου. Παράλληλα με την εγχώρια δραστηριοποίησή του, το Μουσείο συμμετέχει ως εταίρος σε δύο ευρωπαϊκά προγράμματα: το Culinary Bridges Across Europe και το EUROPEANA Food and Drink. Και στις δύο περιπτώσεις, η συμμετοχή του Μουσείου συμβάλλει στην προώθηση του κυπριακού γαστρονομικού πολιτισμού σε ευρωπαϊκό και παγκόσμιο επίπεδο.


Συνέδριο και άλλα
Το Συνέδριο θα πλαισιωθεί και εμπλουτιστεί με ποικίλες παράλληλες δραστηριότητες. Εκθέσεις φωτογραφίας, βιβλίων κυπριακής μαγειρικής και παραδοσιακών προϊόντων θα δώσουν την ευκαιρία στους συνέδρους να προσεγγίσουν και να βιώσουν προσωπικά την κυπριακή παραδοσιακή διατροφή. Παράλληλα, στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού προγράμματος Europeana Food and Drink, στο οποίο συμμετέχει ως εταίρος το Μουσείο Κυπριακών Τροφίμων και Διατροφής, θα λειτουργήσει στο χώρο του Συνεδρίου γραφείο συλλογής υλικού, για όσους ενδιαφέρονται να συνεισφέρουν και οι ίδιοι στην καταγραφή στοιχείων για
την κυπριακή κουζίνα.

Το συνέδριο
Θα πραγματοποιηθούν 22 ομιλίες, με την εναρκτήρια ομιλία να προέρχεται από την κυρία Αντωνία Τριχοπούλου, Ομοτ. Καθ. Ιατρικής Σχολής Αθηνών. Ενώ ομιλητές θα είναι γνωστοί ερευνητές της κυπριακής γαστρονομίας, Ιστορικοί, καθηγητές Πανεπιστημίου Κύπρου, ΤΕΠΑΚ, Χαροκοπείου Παν. Αθηνών, Εκπαιδευτικοί, Μουσειολόγοι, Παραγωγοί τροφίμων κ.ά.. Το συνέδριο θα χωριστεί σε 6 θεματικές ενότητες :
1. Εξέταση συνόλων παραδοσιακών εδεσμάτων που συνδέονται με συγκεκριμένο τόπο ή χαρακτηρίζονται από ιδιαίτερο τοπικό χρώμα σε συγκεκριμένες παραλλαγές τους.
2. Εξέταση συγκεκριμένων παραδοσιακών εδεσμάτων στις κατά τόπους παραλλαγές τους, όπως αυτές απαντώνται σε διάφορα μέρη του νησιού, με επισήμανση των ομοιοτήτων και των ιδιαιτεροτήτων των εκδοχών.
3. Εξέταση παραδοσιακών εδεσμάτων σε σχέση με τοπικά έθιμα, τελετουργίες και καθιερωμένες πρακτικές σε συγκεκριμένες περιοχές ή και διατοπικά.
4. Προτάσεις εκπαιδευτικών εφαρμογών και δράσεων για προώθηση της παραδοσιακής γαστρονομίας και της Μεσογειακής Διατροφής, μέσα από την ανάδειξη του κυπριακού γαστρονομικού πλούτου στις ποικίλες
εκφάνσεις και παραλλαγές του.


Παρ 7 & Σ 8 Νοε (απόγευμα και πρωί?βράδυ αντίστοιχα), Αίθουσα Τελετών Πανεπιστημίου Κύπρου (Κεντρικά Κτήρια, Καλλιπόλεως 75, Λευκωσία). Είσοδος €25 (φοιτητές €15). Συμπεριλαμβάνεται γεύμα, εναρκτήρια δεξίωση, ποτά και σνακ σε 3 διαλείμματα, υλικό συνεδρίου. Πληρ. [email protected] & τηλ. 99059820, 97739192.