Οι νέες κυρώσεις που αποφάσισαν να επιβάλουν ΗΠΑ και ΕΕ στη Ρωσία θα κάμουν τα πράγματα για τη Μόσχα και όχι μόνο, δυσκολότερα. Το ερώτημα είναι, πώς θα αντιδράσει ο Πούτιν, ο οποίος βασικά αποτελεί στόχο των κυρώσεων αυτών;
Η ανάδειξη του Βλαδιμίρ Πούτιν στο πολιτικό προσκήνιο στη Ρωσία στα τέλη της δεκαετίας του 1990 ήταν προϊόν της επικρατούσας αστάθειας στη χώρα, της βαθειάς οικονομικής κρίσης και της διεθνούς «ταπείνωσης» της από τους Αμερικανούς και τους χειρισμούς του Κρεμλίνου. Η περίοδος που ακολούθησε από την άνοδο του στην εξουσία, τόσο οικονομικά, όσο και πολιτικά, ήταν πολύ θετική για τον ίδιο και συνέβαλε στην καθιέρωσή του ως ο ισχυρός ανήρ της Ρωσίας.
Στο διεθνές πεδίο έθεσε τέρμα στην περίοδο της υποτέλειας και των συμβιβασμών και ενίσχυσε τις ρωσικές ένοπλες δυνάμεις. Η επέμβαση του στη Γεωργία το 2008 αποτελούσε προειδοποίηση προς την Ουκρανία και άλλες πρώην σοβιετικές δημοκρατίες, που φλέρταραν με τις ΗΠΑ και το ΝΑΤΟ, θέτοντας σε κίνδυνο την εθνική ασφάλεια της Ρωσίας.
Αυτά εξηγούν και την στάση του Πούτιν στο Ουκρανικό. Ο Ρώσος ηγέτης είδε την ανατροπή του σχετικά ρωσόφιλου Ουκρανού Προέδρου Βίκτωρ Γιανούκοβιτς ως έργο της αμερικανικής ΣΙΑ και των Δυτικών με απώτερο στόχο να πλήξουν τη Ρωσική Ομοσπονδία. Η προσάρτηση της Κριμαίας και η στήριξη που παρέχει στους ρωσόφιλους αυτονομιστές είναι η αντίδραση του για να μην τεθεί η χώρα υπό τον πλήρη έλεγχο των δυτικών.
Τα νέα μέτρα των ΗΠΑ και της ΕΕ, που είναι πιο σκληρά από τα προηγούμενα, στοχεύουν να δημιουργήσουν συνθήκες όπου ο Πούτιν αναλογιζόμενος το κόστος και τις συνέπειες τους θα πεισθεί να αλλάξει πολιτική. Η σχετικά «πτωχή» ρωσική οικονομία βρισκόταν ήδη σε δύσκολη θέση πριν την ουκρανική κρίση και ο ρυθμός ανάπτυξης της αναμένεται φέτος να είναι μηδέν. Αρκετά κεφάλαια φεύγουν από την χώρα και τα νέα μέτρα θα δημιουργήσουν πρόβλημα σε επενδυτές και στην εξεύρεση δανειστών.
Από την άλλη, ούτε και πολιτικά η εικόνα είναι και τόσο καλή, αφού σε αντίθεση με τις προσδοκίες του Κρεμλίνου η νέα κυβέρνηση της Ουκρανίας έγινε «προτεκτοράτο» των δυτικών, αλλά και στο στρατιωτικό τομέα τα κυβερνητικά στρατεύματα είχαν διαδοχικές επιτυχίες κατά των φιλορώσων αυτονομιστών. Η χειροτέρευση της ρωσικής οικονομίας λοιπόν και η μέχρι σήμερα κατάσταση στον πολιτικό και στρατιωτικό τομέα ενδέχεται να θέσουν τον Βλαντιμίρ Πούτιν σε πολύ πιο δυσχερή θέση με ορατό τον κίνδυνο απομάκρυνσής του.
Τα διλήματα είναι πολλά και για στους δυτικούς. Πολεμική εμπλοκή τους είναι εκτός συζήτησης. Επίσης, διάφορα κράτη μέλη της Ένωσης έχουν τεράστιες εμπορικές και οικονομικές σχέσεις με τη Μόσχα. Γι αυτό όσο εντείνονται οι απαιτήσεις για ακόμη αυστηρότερες οικονομικές κυρώσεις κατά της Ρωσίας, τόσο περισσότερο θα διχάζονται πολιτικά τα μέλη της Ε.Ε μεταξύ τους αλλά και με τους Αμερικανούς, αφού επηρεάζονται άμεσα τα συμφέροντά τους. Τα ερωτηματικά επεκτείνονται και στο στρατιωτικό τομέα.
Για το κυβερνητικό στρατόπεδο, μετά τις πρόσφατες διαδοχικές επιτυχίες, τυχόν ευρείας κλίμακας στρατιωτική δράση κατά των ρωσόφιλων αυτονομιστών θα έχει να αντιμετωπίσει τον σκληρό πυρήνα της αντίστασης τους σε κατοικημένες περιοχές. Αυτό δεν είναι εύκολο έργο και μπορεί να οδηγήσει σε αποτελμάτωση των συγκρούσεων.
Η Ρωσία άρχισε και πάλι να συγκεντρώνει δυνάμεις στην περιοχή, ενώ δεν έπαψε να στηρίζει και να ενισχύει με υλικό τους αντιφρονούντες. Αυτά δεν είναι ενδείξεις υποχώρησης αλλά πιθανής σκλήρυνσης της ρωσικής στάσης, εκτός αν τώρα ο Πούτιν αλλάξει πολιτική. Αλλά, ενόσω δεν βρίσκεται λύση που να ικανοποιεί τις ανάγκες ασφάλειας της, είναι δύσκολο να δει κανείς πώς η Μόσχα είτε του Πούτιν είτε κάποιου διαδόχου του, θα μπορέσει να δεχτεί να συμβιβαστεί με την ύπαρξη μιας Ουκρανίας υπό δυτικό έλεγχο και επιρροή που να θέτει τη Ρωσία υπό διαρκή απειλή.
ΔΡ. ΑΡΙΣΤΟΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΟΥΣ
Τέως Βουλευτής,
εδικός σε θέματα άμυνας και στρατηγικής
