ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ Q&A

‘Σκηνοθετώντας’ τον Όμηρο
Ο Στάθης Λιβαθινός σκηνοθετεί την παράσταση Ομήρου ‘Ιλιάδα’ που θα παρουσιαστεί το Σεπτέμβριο στο Διεθνές Φεστιβάλ Κύπρια και μας οδηγεί με μαεστρία σε μια Ομηρική διαδρομή!

Τι σας οδήγησε στο να ανεβάσετε την ‘Ιλιάδα’;
Μάλλον η ανάγκη μου να ασχοληθώ με κάτι σπάνιο και μοναδικό που όμως κρύβει πολλά χρήσιμα ερωτηματικά για το σήμερα. Ο θαυμασμός μου για το Ομηρικό κείμενο επίσης. Αλλά, και η περιπέτεια της ανακάλυψης μιας θεατρικής γλώσσας που θα μπορούσε να εκφράσει την Ομηρική περιπέτεια σήμερα.
Πόσο καιρό δουλεύετε το έργο και πόσο κράτησαν οι πρόβες;
Δεν πρόκειται για έργο και σίγουρα δεν πρόκειται για το συνηθισμένο ανέβασμα μιας παράστασης. Πρόκειται για μια προσπάθεια προσέγγισης ενός κειμένου από τα ωραιότερα και δυσκολότερα της παγκόσμιας λογοτεχνίας. Για να φτάσουμε στην παράσταση προηγήθηκε μια διαδικασία προβών με τους ηθοποιούς, η οποία κράτησε για 9 μήνες. Μέσα σε αυτούς τους 9 μήνες οι ηθοποιοί κι εγώ μελετήσαμε, διαβάσαμε, ασκηθήκαμε πολύ μέχρι να φτάσουμε σε ένα επιθυμητό αποτέλεσμα. Εκτός από τους 15 ηθοποιούς είχαμε εξαρχής έναν ομηριστή καθηγητή, τον Μενέλαο Χριστόπουλο. Μαζί μας στις πρόβες ήταν πάντοτε και η συνεργάτιδά μου Έλσα Ανδριανού, ενώ αργότερα προστέθηκε στην ομάδα και ο Σαολίν μοναχός. Γενικά δούλεψαν πολλοί άνθρωποι για πολύ καιρό, αλλά με τεράστια αγάπη και πάθος, αλλιώς κείμενα σαν την Ιλιάδα δεν αντιμετωπίζονται.
Πόσο δύσκολο ήταν να μεταφέρετε στη σκηνή το Ομηρικό Έπος;
Τίποτα δεν είναι εύκολο να ανέβει στη σκηνή γιατί η σκηνή είναι ένας μεγεθυντικός φακός. Ο δικός μου τρόπος εργασίας προϋποθέτει την ύπαρξη ενός ensemble ηθοποιών. Όταν υπάρχουν κοινοί κώδικες και πάθος για δουλειά όλα σιγά-σιγά βρίσκουν το δρόμο τους. Πάντως είναι επώδυνο.
Πώς προσεγγίζετε το έργο σκηνοθετικά και τι θα βιώσει ο θεατής;
Σαν ένα μείγμα αφήγησης και δράσης. Ελπίζω ο θεατής να νιώσει ευχαρίστηση και συγκίνηση.
Θα δει στη σκηνή την Ιλιάδα που διδάχθηκε στο σχολείο ή κάτι εντελώς διαφορετικό;
Θα δει τη δική μας εκδοχή των είκοσι τεσσάρων ραψωδιών και οπωσδήποτε τα σημαντικότερα συμβάντα της Ιλιάδας στην εξαίρετη μετάφραση του Δημήτρη Μαρωνίτη. Δεν θα δει φιλολογικές περιγραφές και σίγουρα δεν θα παρακολουθήσει μια ιστορική αναπαράσταση.
Πρόκειται για ένα έργο με μεγάλη διάρκεια. Η παράσταση που θα παρουσιάσετε στην Κύπρο πόσο θα διαρκέσει;
Η διάρκεια της παράστασης είναι λίγο πέρα από τις 3 ώρες. Μετά από έναν χρόνο περιοδείας σε Ελλάδα και εξωτερικό, η παράσταση έχει σαφώς συμπυκνωθεί σε χρόνο, έχει γίνει πιο εύστοχη, αλλά και εμείς τη δουλεύουμε συνεχώς. Η εμπειρία μας από τα θέατρα που παίξαμε, μας δείχνει ότι ο κόσμος μπορεί να την παρακολουθήσει πολύ άνετα.
Η αναμέτρηση με τον Όμηρο τι σας δίδαξε;
Ότι το σημαντικότερο προσόν που πρέπει να έχει κανείς στο θέατρο είναι η υπομονή.
Ποιος είναι ο αγαπημένος σας ήρωας από το Ομηρικό Έπος;
Ο Δημήτρης Μαρωνίτης που αφιέρωσε 6 χρόνια της ζωής του, για να μπορούμε να έχουμε σήμερα στα χέρια μας αυτή την εξαιρετική μετάφραση.
Και ο αγαπημένος σας στίχος;
Έχω πολλούς, θα αναφέρω έναν: “Ες φάος δ’ ώλεσον…”.“Μέσα στο φως αφού το θέλεις, Θεέ μου, χάλασέ μας.”
Η Ιλιάδα στις μέρες μας πόσο διδακτική ή πόσο επίκαιρη είναι;
Ο διδακτισμός στο θέατρο είναι κακό πράγμα. Δεν αντιμετωπίζω τα κείμενα έτσι. Επίκαιρη είναι απόλυτα όπως κάθε μεγάλο κείμενο. Ένας από τους σημαντικότερους λόγους είναι ότι ο χαρακτήρας του λαού που περιγράφεται στην Ιλιάδα δεν άλλαξε μέχρι σήμερα.
Με ποια κριτήρια επιλέγετε τα έργα που ανεβάζετε;
Τα κριτήρια αλλάζουν γιατί αλλάζω κι εγώ. Μάλλον κάτι που να με συγκινεί, να αφορά την εποχή μου και ίσως να μην είναι προβλέψιμο.
Το θέατρο στον ελληνικό χώρο έχει βγει κερδισμένο από την κρίση;
Ναι, έχει βγει. Κάθε περιπέτεια είναι για καλό αν δεν σε σκοτώνει.
Τα επόμενά σας σχέδια ποια είναι;
Ιλιάδα και πάλι Ιλιάδα…



ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ( ΑΝ ΧΩΡΑΕΙ)
Απόφοιτος της Δραματικη?ς Σχολη?ς του Πε?λου Κατσε?λη και της Αγγλικη?ς Φιλολογι?ας του Πανεπιστημι?ου Αθηνω?ν ο Στάθης Λιβαθινός, εργα?στηκε ως ηθοποιο?ς με το Ελληνικο? Λαϊκό Θέατρο του Μα?νου Κατρα?κη. Σπου?δασε Σκηνοθεσία στο Κρατικό Ινστιτούτου Θεάτρου της Μο?σχας) απ’ ο?που αποφοι?τησε αριστου?χος με M.A. Βραβεύτηκε με το Bραβει?ο Κριτικω?ν Μο?σχας για τη διπλωματικη? του παρα?σταση “Οι Ρο?ζενγκραντς και Γκι?λντενστερν Πε?θαναν” του Τ. Στο?ππαρντ, στο Ακαδημαϊκό Θε?ατρο Μαγιακο?φσκι της Μο?σχας. Τιμήθηκε ακόμη με το Βραβει?ο Νε?ου Δημιουργου? απο? την Ε?νωση Κριτικω?ν Θεα?τρου (2002) και το Βραβει?ο Φω?τος Πολι?της για τις σκηνοθετικές του δουλειές (2001-2003). Δι?δαξε το μα?θημα της Σκηνοθεσι?ας στο Τμη?μα Θεατρικω?ν Σπουδω?ν του Πανεπιστημι?ου Πατρω?ν, Υποκριτικη? και Σκηνοθεσι?α στο Τμη?μα Μετεκπαι?δευσης Ηθοποιω?ν του Πανεπιστημι?ου Harvard της Βοστω?νης (American Repertory Theatre, 2001-2003). Ήταν Καλλιτεχνικο?ς Υπευ?θυνος της Πειραματικη?ς Σκηνη?ς του Εθνικου? Θεα?τρου (2001-2007) ενώ ίδρυσε και την πρω?τη σχολη? Σκηνοθεσι?ας Θεα?τρου και μετεκπαι?δευσης ηθοποιω?ν στην Ελλα?δα (2001-2005).