Εγκλήματα
χωρίς εγκληματίες


ΤΟΥ ΚΙΚΟΥ ΛΑΝΙΤΗ
Το 1960 δημιουργείται η κυπριακή δημοκρατία. Οι καμπάνες κτυπούν χαρμόσυνα. Οι σελίδες της ιστορίας, λευκές. Δυο παράλληλα «όνειρα» που δεν πρόκειται να συναντηθούν ποτέ. Αυτό των Ελληνοκυπρίων και αυτό των Τουρκοκυπρίων. Για την ελληνοκυπριακή πλειοψηφία ο αγώνας έχει τελειώσει και μεθυσμένοι από τα ψεύτικα τα λόγια τα μεγάλα, επιδίδονται στο μοίρασμα των «λαφύρων». Η διεκδίκηση συμφερόντων και εξουσιών θα φέρουν ίντριγκες, μίση και αντιπαλότητες. Παράλληλα, η τουρκοκυπριακή μειονότητα, οικονομικά υποβαθμισμένη και διασκορπισμένη, είναι αδύνατο να ονειρευτεί ένα διαφορετικό μέλλον. Διαθέτει μερικούς ηγέτες, μεταξύ τους και ο Ντενκτάς, που πιστεύει ότι τίποτα δεν τέλειωσε, αντίθετα, ότι τώρα όλα θα άρχιζαν. Τα γεγονότα, γνωστά. Οι άνω των 60 ετών, ζωντανοί μάρτυρες. Ενώ η Τουρκία υπομονετικά οργανωνόταν χωρίς εσωτερικές αντιπαραθέσεις για το θέμα «Κύπρος», ο Ντενκτάς έβλεπε τη διχόνοια των Ελλήνων, να μετατρέπει τα όνειρα επιστημονικής φαντασίας του σε ρεαλιστικά σενάρια. Η Ελλάδα, που γέννησε τη δημοκρατία, βίωνε την πολιτική αλαζονεία, όπου οι υπέρμετρες δυνατότητές της υπήρχαν μόνο στα λόγια των πολιτικών και στους τίτλους των εφημερίδων, καταλήγοντας στη δικτατορία.
Οι «εθνοσωτήρες» σύγχυσαν τον ρεαλισμό και την πολιτική με τη μυθολογία, οραματίστηκαν τον φοίνικα να αναδύεται από τις φλόγες, εκλαμβάνοντάς το σαν χρησμό από τον Θεό, ανέκραξαν «Ελλάς - Ελλήνων - Χριστιανών» και όταν συνήλθαν από το παραλήρημα, ο Ελληνισμός βρέθηκε συρρικνωμένος, αποκαλύπτοντας την αλήθεια μιας Ελλάδας ρακένδυτης να μετρά νεκρούς, αγνοούμενους και να συλλέγει πρόσφυγες.
Το απίθανο φανταστικό σενάριο στο μυαλό του Ντενκτάς και σε προέκταση της Τουρκίας έπαιρνε σάρκα και οστά. Με υπομονή και τον τουρκικό στρατό εδραιωμένο στη χώρα, γκρέμιζε έντεχνα τις συνομιλίες με τους Κύπριους πρόεδρους, εκμεταλλευόμενος τον χρόνο για να κτίζει κάθε φορά νέα δεδομένα.
Το σηματάκι με τη μοιρασμένη Κύπρο και το σύνθημα «δεν ξεχνώ» μετατράπηκε σε συλλεκτικό κομμάτι μιας άλλης εποχής. Το άνοιγμα των οδοφραγμάτων έσβησε μια για πάντα τις διηγήσεις των γηραιότερων προς τα παιδιά. Οι μνήμες και η πολιτιστική κληρονομιά στα κατεχόμενα αλλοιώνονται καθημερινά. Σαράντα χρόνια μετά, τίποτα δεν είναι πια το ίδιο.
Το 2014, αφού περάσαμε από τόσα αμαρτήματα όπως της διχόνοιας, της χρηματολαγνίας, του φθόνου, της αναξιοκρατίας κλπ. οι Τουρκοκύπριοι ηγέτες και η Τουρκία πλασάρουν άλλο ένα τολμηρό σενάριο επιστημονικής φαντασίας, ότι η Κυπριακή Δημοκρατία είναι κλινικά νεκρή. Για μερικούς, ανησυχητικό, για τους υπόλοιπους, μη εφικτό, που αγγίζει τα όρια του αστείου. Το 1960, αν μας έλεγαν ότι το 2014 θα προσπαθούσαμε να φτάσουμε στο «πάρε - δώσε», ότι την ώρα που γίνονται τα μνημόσυνα των πεσόντων, κάποιοι συμπατριώτες μας θα ήταν στα καζίνα των κατεχομένων, αν μας έλεγαν τότε ότι οι πεσόντες δεν θα βρίσκουν ανάπαυση, γιατί καμιά φωνή δεν ζητά τη δικαίωσή τους, αν μας έλεγαν τότε ότι το 2014, μετά από τόσα δεινά, δεν θα είχαμε ενότητα και μια ενιαία πολιτική στο Κυπριακό, και οι μνήμες του Ιουλίου θα ήταν αιτία για αιχμές και κομματική εκμετάλλευση, ίσως τότε να το θεωρούσαμε απίθανο και υπερβολικό.
Η ιστορία δεν γράφεται μόνη της. Κάποιοι «οραματίζονται» και τη διαμορφώνουν. Στην περίπτωση της νεότερης κυπριακής ιστορίας, το «όραμα» δεν ήταν δικό μας. Ποτέ δεν είναι αργά, ας οραματιστούμε το μέλλον της πατρίδας μας, αντί να κοιτάζουμε συνέχεια πίσω.
Τα λάθη του παρελθόντος δεν μας έκαναν σοφότερους. Οι νεκροί μας, αντί να βρουν δικαίωση, τυγχάνουν κομματικής εκμετάλλευσης και αυτό θα συνεχίζεται, γιατί τα εγκλήματα χωρίς εγκληματίες φαίνεται να βολεύουν όλους.