Το έγγραφο του προεδρικού και η νέα στρατηγική

ΤΟΥ ΠΑΡΙ Μ. ΣΠΑΝΟΥ*

Ως γνωστόν, το Προεδρικό ετοίμασε έγγραφο που περιλαμβάνει τις θέσεις των Τούρκων σε αντιδιαστολή με τις δικές μας θέσεις στις διάφορες πτυχές του κυπριακού ως αυτές κατατέθηκαν απο τις δύο πλευρές στο τραπέζι των συνομιλιών που ξεκίνησαν μετά την υπογραφή της συμφωνίας Αναστασιάδη - Ερόγλου (άλλως Κοινής Δήλωσης). Μάλιστα το Προεδρικό ζήτησε απο τα κόμματα αφού μελετήσουν το έγγραφο να προβούν σε εισηγήσεις αναφορικά με την στρατηγική που θα πρέπει να ακολουθηθεί.
Ωφείλω να ομολογήσω ότι οι τουρκικές θέσεις δέν μου προκάλεσαν καμία απολύτως εντύπωση αφού θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν ως απόλυτα αναμενόμενες. Άλλωστε, λίγο πολύ, με κάποιες παραλλαγές προς το χειρότερο, είναι αυτές οι ίδιες θέσεις που οι Τούρκοι επεδίωξαν και προώθησαν και στα πλαίσια των διαπραγματεύσεων, που κατέληξαν στο απαράδεκτο φιλοτουρκικό Σχέδιο Ανάν. Όπως και το Σχέδιο Ανάν, σύμφωνα με τις πάγιες επιδιώξεις της τουρκικής πλευράς, δημιουργούσε δύο συνιστώντα κρατίδια (καμία αναφορά σε μετεξέληξη της Κυπριακής Δημοκρατίας) που θα τελούσαν υπο την ομπρέλλα μιας χαλαρής συνομοσπονδίας, έτσι και οι προσφάτως κατατεθείσες θέσεις των Τούρκων διαπνέονται απο την ίδια φιλοσοφία. Γιατί άλλωστε να αναμέναμε να διαφοροποιήσουν οι Τούρκοι τις θέσεις τους όταν ο σημερινός Πρόεδρος της Δημοκρατίας ήταν αυτός που πρωτοστάτησε για να γίνει αποδεχτό το Σχέδιο Ανάν και επιβεβαίωσε την προσήλωση του σ' αυτό και δια της υπογραφής της συμφωνίας της 11.2.14. Εν κατακλείδι, όλοι μας, συμπεριλαμβανομένου και του Προέδρου Αναστασιάδη, γνωρίζαμε πολύ καλά από το παρελθόν τις επιδιώξεις και τις θέσεις των Τούρκων και δεν πρέπει σήμερα να ποιούμεθα τους έκπληκτους.
Επίσης, δεν θα πρέπει να ξεχνούμε ότι αυτές είναι οι αρχικές τοποθετήσεις των Τούρκων σε μια διαδικασία διαπραγμάτευσης. Και όπως είναι καλά γνωστό, και φρόντισε και η κυβέρνηση πολλάκις να μας το υπενθυμίσει, σε μια διαπραγμάτευση οι πλευρές ξεκινούν πάντοτε απο ακραίες θέσεις ώστε στην πορεία να έχουν περιθώρια κάποιων υποχωρήσεων για να καταλήξουν στο σημείο που πράγματι επιδιώκουν. Υπο αυτό το πρίσμα θα πρέπει να αναμένουμε ότι, στην πορεία, και υπο το βάρος «πιέσεων», οι Τούρκοι θα προβούν σε κάποιες υποχωρήσεις απο τις αρχικές τους θέσεις παρουσιαζόμενοι ως διαλλακτικοί και ως επιδιώκοντες πραγματικά την λύση.
Το πρόβλημα, όμως, είναι ότι τα όσα γνωστά αναφέρονται πιο πάνω για την τακτική των διαπραγματεύσεων δεν ισχύουν μόνο για τους Τούρκους. Ισχύουν και για την δική μας πλευρά. Γιατί λέω ότι εδώ έγκειται το πρόβλημα; Διότι, αντίθετα με τις αρχικές θέσεις των Τούρκων, οι δικές μας αρχικές θέσεις κάθε άλλο παρά ακραίες είναι. Οι θέσεις με τις οποίες ξεκινήσαμε την διαπραγμάτευση είναι οι θέσεις που θα έπρεπε κανονικά να αποτελούν τις έσχατες οδυνηρές υποχωρήσεις της πλευράς μας. Αντ’ αυτού βλέπουμε την πλευρά μας να υποχωρεί σ’ αυτές τις θέσεις απο την αρχή. Με βάση, λοιπόν, την λογική, ένας θα πρέπει να υποθέσει ότι η πλευρά μας είναι διατεθειμένη να προχωρήσει σε ακόμα πιο οδυνηρές υποχωρήσεις απο αυτές που ήδη, εκ προοιμίου, έχει αποδεχθεί.
Αξιολογώντας, λοιπόν, τις μέχρι σήμερα κινήσεις των δύο πλευρών στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, είναι ξεκάθαρο ποιά θα είναι η εξέλιξη των συνομιλιών και ποιά η κατάληξη τους, στο στάδιο της άχαρης για μας διαδικασίας του «πάρε-δώσε» (άχαρης αφού τα ελάχιστα που θα πάρουμε θα είναι απο αυτά που εμείς δώσαμε), οι δύο πλευρές θα προβούν σε αμοιβαίες υποχωρήσεις (όπως μας συνεβούλευσε να πράξουμε και ο εκ Βενιζέλου πεμπάμενος Υφ. Εξωτερικών της Ελλάδος) και η κατάληξη θα είναι, ασφαλώς, το Σχέδιο Ανάν, το οποίο ικανοποιεί και τους Τούρκους και τον Πρόεδρό μας. Όπως, έγινε και στην περίπτωση της Συμφωνίας Αναστασιάδη - Έρογλου, θα κάνουμε τους «τσαμπουκκάδες» για κάμποσο καιρό (έτσι για δώσουμε την εντύπωση ότι πραγματικά διεκδικούμε) και, αίφνις, εν μία νυκτί, θα καταλήξουμε πανηγυρίζοντες σε συμφωνία, υπο το βλέμμα του νέου στρατηγικού μας εταίρου (ήτοι, των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής).
Δυστυχώς, η «κωλοσυρμαθκιά της κουφής» είναι ορατή. Η εισήγηση απο τα κόμματα προς τον Πρόεδρο θα πρέπει να είναι ότι, έστω και την υστάτη, θα πρέπει να εγκαταλείψουμε την πολιτική που ακολουθούμε τα τελευταία 30 χρόνια, που οδηγεί με μαθηματική ακρίβεια στον αφανισμό του ελληνισμόυ απο την Κύπρο. Αν αναλογιστούμε κι αν προσπαθήσουμε να κατανοήσουμε τί εννοούσε ο αείμνηστος Τάσσος όταν έλεγε ότι επιδιώκουμε διζωνική δικοινωτική ομοσπονδία με το σωστό περιεχόμενο, τότε, και μόνον τότε, ίσως καταφέρουμε να δούμε ποιά είναι η μόνη διέξοδος, ώστε να απεμπλακούμε απο τα σημερινά αδιέξοδα με τον, κατα το δυνατό υπο τις περιστάσεις, πιο ανόδυνο τρόπο. Και ο νοών νοείτο....



*Δικηγόρος