Νέο Εθνικό Σχέδιο Ανάπτυξης
ΤΟΥ ΝΙΚΟΥ Γ. ΣΥΚΑ*

Στις 4 Ιουλίου 2014 είχα την ευκαιρία να παρακολουθήσω τις εργασίες του συνεδρίου με τίτλο «Μονόδρομος η Αναπτυξιακή Μεταρρύθμιση» που πραγματοποιήθηκε στο Προεδρικό Μέγαρο στην παρουσία του ΠτΔ κ. Νίκου Αναστασιάδη. Συγχαίρω τον Υφυπουργό παρά τω Προέδρω κ. Κωνσταντίνο Πετρίδη για την πρωτοβουλία του να ανοίξει ένα διάλογο με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς με στόχο τη διαμόρφωση μιας νέας Εθνικής Αναπτυξιακής Στρατηγικής. Στο πλαίσιο του διαλόγου αυτού καταθέτω και τις δικές μου προτάσεις.
Σύμφωνα με την Έκθεση Παγκόσμιας Ανταγωνιστικότητας 2013-2014 η Κύπρος κατατάσσεται πολύ χαμηλά στον σημαντικό δείκτη «ικανότητα για καινοτομία». Επίσης η έρευνα «The Global Creativity Index» βρίσκει την Κύπρο στις τελευταίες θέσεις της Ευρώπης στη δημιουργικότητα. Η θέση της χώρας μας στον πίνακα της Παγκόσμιας Τράπεζας «Doing Business Report 2014» είναι πολύ χαμηλά και όλο και πέφτουμε πιο χαμηλά. Με βάση την έρευνα «The Global Talent Competitiveness Index 2013» η Κύπρος βρίσκεται στο πάτο της παγκόσμιας κατάταξης στο δείκτη «Reliance on professional management» που αφορά την αξιοκρατία και την ποιότητα του μάνατζμεντ. Στο δείκτη «Εταιρική Διακυβέρνηση» η χώρα μας επίσης κατατάσσεται στις τελευταίες θέσεις.
Με στόχο την ενίσχυση της εθνικής ανταγωνιστικότητας έχω αναπτύξει ένα νέο εργαλείο στρατηγικής, τον «Επιταχυντή Καινοτομίας, Μεταρρύθμισης & Ανάπτυξης». Το εγχειρίδιο αυτό καθοδηγεί τα στελέχη της Δημόσιας Υπηρεσίας και των επιχειρήσεων στο πως να δημιουργούν νέες, πολύτιμες καινοτομίες.
Η καινοτομία δίνει ώθηση στην ανάπτυξη:
α) Βελτιώνοντας την αποδοτικότητα.
β) Δημιουργώντας νέα προϊόντα και υπηρεσίες υψηλής προστιθέμενης αξίας, νέες βιομηχανίες, νέες αγορές και νέες θέσεις εργασίας.
Όμως με τη δημιουργικότητα και την ικανότητα για καινοτομία στο ναδίρ δεν μπορεί να υπάρξει βιώσιμη ανάπτυξη. Χωρίς καινοτομία δεν μπορεί να υπάρξουν καινοτόμες αναπτυξιακές δράσεις. Η δημιουργικότητα και η καινοτομία είναι οι πνεύμονες της ανάπτυξης. Οι δημιουργικές ιδέες και η ικανότητα για καινοτομία αποτελούν την κινητήριο δύναμη της μεταρρύθμισης και της ανάπτυξης. Κανένα Εθνικό Σχέδιο Ανάπτυξης δεν μπορεί να πετύχει με την «ικανότητα για καινοτομία» στον πάτο της παγκόσμιας κατάταξης.
Σε σειρά άρθρων μου στον τύπο και σε οικονομικά περιοδικά τα τελευταία πέντε τουλάχιστο χρόνια, τόνιζα την ανάγκη ενίσχυσης της δημιουργικότητας και της ικανότητας για καινοτομία. Μετά από πολύχρονες έρευνες και την αξιοποίηση των νέων πρακτικών και των διαφορετικών προσεγγίσεων που έχουν αναπτύξει οι είκοσι καλύτερες κυβερνητικές μονάδες καινοτομίας στον κόσμο, δημιούργησα το πρώτο εργαλείο στρατηγικής για την παραγωγή και διάχυση νέων καινοτομιών.
Για σκοπούς αξιολόγησης και επαλήθευσης του «Επιταχυντή Καινοτομίας, Μεταρρύθμισης & Ανάπτυξης» πραγματοποίησα πέραν των πενήντα παρουσιάσεων σε ανώτερα και ανώτατα στελέχη των Δημόσιων Υπηρεσιών, των Ημικρατικών Οργανισμών, των Φορέων Τοπικής Αυτοδιοίκησης, των Επιχειρήσεων, των Ακαδημαϊκών Ιδρυμάτων και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Στο πλαίσιο δημιουργίας του νέου Εθνικού Σχεδίου Ανάπτυξης, επείγει η εκπαίδευση όλων των στελεχών -τόσο του δημόσιου όσο και του ιδιωτικού τομέα- στην ανάπτυξη και υλοποίηση νέων, πολύτιμων καινοτομιών. Έχω καταρτίσει ένα ταχύρρυθμο πρόγραμμα μέσα από το οποίο η εκπαίδευση μέχρι και 50.000 στελεχών μπορεί να ολοκληρωθεί σε διάστημα 3-4 βδομάδων. Είναι σημαντικό όπως η εκπαίδευση των στελεχών στη χρήση του «Επιταχυντή Καινοτομίας, Μεταρρύθμισης & Ανάπτυξης» ολοκληρωθεί πριν την επίσημη εξαγγελία του νέου Εθνικού Σχεδίου Ανάπτυξης τον ερχόμενο Σεπτέμβριο ώστε να μιλούμε όλοι την ίδια γλώσσα, τη γλώσσα της καινοτομίας. Καινοτομία είναι μια αλλαγή η οποία δημιουργεί ή/και προσθέτει αξία, και παρέχει ένα ανταγωνιστικό πλεονέκτημα εδώ και τώρα.

Ο Ελβετικός Σουγιάς της Ανάπτυξης
Το νέο εργαλείο στρατηγικής που παρουσιάζεται επιγραμματικά στο παρόν άρθρο έχει πολλές και διάφορες εφαρμογές:
1. Ενισχύει τη δημιουργικότητα και την ικανότητα για καινοτομία.
2. Οδηγεί στην επανεφεύρεση για να πετύχουμε σημαντικά καλύτερα αποτελέσματα με λιγότερο κόστος.
3. Δημιουργεί καινοτόμες λύσεις σε πιεστικά προβλήματα.
4. Εφαρμόζεται σε ολόκληρο το φάσμα της καινοτομίας - από την επικέντρωση σε βελτιωτικές αλλαγές μέχρι και τη στόχευση σε ριζοσπαστικές μεταρρυθμίσεις. Παράγει μετρήσιμα αποτελέσματα.
5. Δημιουργεί νέες οικονομικές ευκαιρίες μέσα από τη σύνθεση των διαφόρων μορφών καινοτομίας όπως είναι η επιχειρηματική καινοτομία, η τεχνολογική καινοτομία, η πολιτιστική καινοτομία, η κοινωνική καινοτομία, η καινοτομία στον δημόσιο τομέα κ.ά.
6. Διευκολύνει τη μεταφορά της νέας γνώσης από τα Πανεπιστήμια και τα Ερευνητικά Ινστιτούτα προς τους παραγωγικούς φορείς που μπορούν να την αξιοποιήσουν και να την μετατρέψουν σε πραγματικό όφελος.
7. Λειτουργεί ως πλατφόρμα προσέλκυσης Επιχειρηματικών Αγγέλων (χρηματοδότηση start-ups).
8. Βοηθά στη δημιουργία μιας καινοτομικής κουλτούρας στην κυπριακή πραγματικότητα.
9. Ως εργαλείο Ανοικτής Καινοτομίας, φέρνει μαζί τις δημόσιες υπηρεσίες, την Τοπική Αυτοδιοίκηση, τις Εθελοντικές Οργανώσεις και τις επιχειρήσεις με στόχο την ανάπτυξη νέων ιδεών.
10. Δημιουργεί ένα σύγχρονο μοντέλο οικονομικής ανάπτυξης προσανατολισμένο στην «Κοινωνία και την Οικονομία της Γνώσης».
Συμπερασματικά: Η καθολική εφαρμογή του «Επιταχυντή Καινοτομίας, Μεταρρύθμισης & Ανάπτυξης» είναι μονόδρομος στη δύσκολη και μακρά πορεία ετοιμασίας και υλοποίησης του νέου Εθνικού Σχεδίου Ανάπτυξης.


*Σύμβουλος Στρατηγικής & Καινοτομίας