Καφεΐνη: Μύθοι και αλήθειες
Η καφεΐνη αποτελεί πάντα ένα πολύ επίκαιρο θέμα. Το κατά πόσο είναι ευεργετική ή βλαβερή σε θέματα, εμφάνισης, εφύδρωσης, υγείας είναι αμφιλεγόμενο και οι απόψεις διίστανται. Ένα όμως είναι το σίγουρο, υπάρχουν αρκετές λανθασμένες αντιλήψεις σε σχέση με την καφεΐνη.
Ακούγοντας τη λέξη καφεΐνη το πρώτο πράγμα που έρχεται στο μυαλό μας είναι ο καφές. Είναι ίσως και η πιο γνωστή πηγή με 71-220mg στα 150ml ανάλογα με την ποικιλία του καφέ. Καφεΐνη μπορούμε να βρούμε επίσης σε φύλλα τσαγιού, στο μαύρο και το πράσινο τσάι βρίσκουμε 32-42 mg στα 150ml. Πολύ σημαντικές πηγές καφεΐνης είναι επίσης το κόλα με 32-70mg στα 330ml και το κακάο με 4mg στα 150ml.

Μύθος: Η καφεΐνη είναι εθιστική
Αλήθεια: Αυτός ο μύθος έχει μια δόση αλήθειας. Η καφεΐνη είναι μια ψυχοδραστική ουσία και δρα στους υποδοχείς της αδενοσίνης, έτσι ώστε να εκκρίνουν ορμόνες που αυξάνουν την ελευθέρωση της αδρεναλίνης. Επομένως αυξάνεται και η παραγωγή ντοπαμίνης. Αυτό έχει παρόμοια δράση με ναρκωτικές ουσίες όπως είναι η κοκαΐνη και η αμφετανίνη. Παρόλα αυτά δεν έχει την ίδια εθιστική ικανότητα με τις προαναφερόμενες ναρκωτικές ουσίες. Άτομα τα οποία καταναλώνουν πέραν των 2 κούπων καφέ την ημέρα μπορεί να βιώσουν κάποια στερητικά συμπτώματα αν αποφύγουν την κατανάλωση (όπως πονοκέφαλος, κούραση, άγχος, εκνευρισμό, δυσκολία στη συγκέντρωση) αλλά τα συμπτώματα αυτά δεν διαρκούν πέραν κάποιων ημερών. Άρα η καφεΐνη δεν μπορεί να θεωρηθεί εθιστική.

Μύθος: Η καφεΐνη προκαλεί αϋπνίες
Αλήθεια: όπως προανέφερα η καφεΐνη δρα στους υποδοχείς αδενοσίνης, εκκρίνοντας ορμόνες, οι οποίες ενισχύουν την απελευθέρωση περισσότερης αδρεναλίνης. Αυτό προκαλεί μια διεγερτική επίδραση, μειώνοντας το αίσθημα κόπωσης και αυξάνοντας την αντοχή, την ταχύτητα και τη δύναμη. Για να επηρεάσει η κατανάλωση καφέ την ποιότητα του ύπνου, πρέπει να ξεπεράσουμε σε κατανάλωση τα 200mg. Όσοι έχουν φτωχό ύπνο μετά από κατανάλωση κάποιου καφεϊνούχου ροφήματος συχνά μεταβολίζουν με πιο αργό ρυθμό την καφεΐνη. Από την άλλη όσοι καταναλώνουν μεγάλες ποσότητες καφεΐνης φαίνεται να επηρεάζονται λιγότερο από διαταραχές ύπνου, αφού ο οργανισμός δεν έχει πλέον την ίδια ευαισθησία στην καφεΐνη. Το σώμα μας ‘ ξεφορτώνετε’ εύκολα την καφεΐνη. Μέσα σε 5-7 ώρες από την κατανάλωσή της έχει ήδη χαθεί το 50% και στις 10 περίπου ώρες το 75%. Η κατανάλωση καφεϊνούχου ροφήματος περίπου 6 ώρες πριν την ώρα του ύπνου, συνήθως δεν θα προκαλέσει διαταραχές ύπνου.

Μύθος: Η καφεΐνη επηρεάζει την αρτηριακή πίεση
Αλήθεια: Ο καφές και η καφεΐνη έχουν συνδεθεί με την αρτηριακή υπέρταση και μάλιστα ο υπερτασικός πληθυσμός συνήθως έχει οδηγίες να περιορίζει ή και να αποφεύγει την κατανάλωση καφεΐνης. Η καφεΐνη όντως μπορεί να προκαλέσει μια παροδική αύξηση στην αρτηριακή πίεση, χωρίς αυτό όμως να προκαλεί μόνιμη αύξηση. Άτομα τα οποία δεν προσλαμβάνουν συχνά καφεΐνη με την κατανάλωσή της μπορεί να έχουν μια αύξηση της πίεσης του αίματος είτε είναι υπερτασικοί είτε όχι. Αν όμως συνηθίζετε να απολαμβάνετε τον καφέ σας τότε ο οργανισμός σας έχει ‘συνηθίσει’ και άρα δεν θα έχετε αύξηση στην αρτηριακή πίεση. Καλύτερα θα είναι υπερτασικά άτομα να προσλαμβάνουν 1-2 κούπες καφέ την ημέρα (εκτός αν έχουν άλλες οδηγίες από τον γιατρό τους) και φυσικά αν παίρνουν άλλα καφεϊνούχα ροφήματα να τα λάβουν υπόψη.

Μύθος: Η καφεΐνη προκαλεί αφυδάτωση
Αλήθεια: Άλλος ένας μύθος που πρέπει να καταρριφθεί. Η κατανάλωση καφεϊνούχων ροφημάτων με μέτρο δεν προκαλεί αφυδάτωση. Η πραγματικότητα είναι ότι η καφεΐνη έχει διουρητική ικανότητα και έτσι παίρνοντας ένα ρόφημα, το οποίο περιλαμβάνει καφεΐνη, μια ποσότητά του θα αποβληθεί μέσω των ούρων. Παρόλα αυτά κάποια ποσότητα από το ρόφημα παραμένει στο σώμα μας.

Μύθος: Η καφεΐνη προκαλεί κυτταρίτιδα
Αλήθεια: Ακόμη ένας μύθος ενάντια στον καφέ. Και όμως ο καφές δεν φέρει καμία ευθύνη για την ενοχλητική κυτταρίτιδα που «ταλαιπωρεί» τις περισσότερες αν όχι όλες τις γυναίκες. Ο μύθος αυτός βασιζόταν στο ότι ο καφές με την υψηλή περιεκτικότητά του σε καφεΐνη μπορεί να προκαλέσει αφυδάτωση, προκαλώντας έτσι μειωμένη λεμφική και αιματική κυκλοφορία. Όπως προανέφερα ο καφές δεν αφυδατώνει επομένως δεν προκαλεί κυτταρίτιδα. Μάλιστα η καφεΐνη είναι ένα από τα κύρια συστατικά στις κρέμες ενάντια στην κυτταρίτιδα. Και φυσικά ας μην ξεχνάμε ότι το πράσινο τσάι, το οποίο είναι μια από τις κύριες πηγές καφεΐνης στη διατροφή μας έχει κηρυχθεί σύμμαχος εναντία στην παχυσαρκία και το λίπος, αφού δρα σαν φυσικός λιποδιαλύτης.

Mύθος: η καφεΐνη δεν έχει καμία ευεργετική δράση στην υγεία
Αλήθεια: Ο καφές μπορεί να μειώσει το αίσθημα της κόπωσης, να αυξήσει την αντοχή και την ταχύτητα των αντιδράσεων και να μας εφιδρώσει. Υπάρχουν όμως και άλλοι λόγοι να απολαύσουμε καφεϊνούχα ροφήματα. Νέες έρευνες έρχονται να διερευνήσουν και να αποδείξουν ότι η καφεΐνη μπορεί να μειώσει την πιθανότητα εμφάνισης ασθένειας Parkinson, να μειώσει την πιθανότητα εμφάνισης Διαβήτη τύπου 2, να μειώσει την πιθανότητα για εμφάνιση άνοιας στις γυναίκες και τέλος, να μειώσει τις πιθανότητες εμφάνισης υπατικών ασθενειών (κίρρωση του ύπατος).

Η καφεΐνη μπορεί σε ελεγμένες δόσεις να είναι ασφαλής, να τονώσει και να μειώσει τις πιθανότητες για κάποιες παθήσεις όμως η υπερκατανάλωσή της μπορεί να έχει αρνητικές επιπτώσεις στον οργανισμό. Καταρχάς υπερκατανάλωση της καφεΐνης μπορεί να προκαλέσει ταχυκαρδίες και παροδικές αυξήσεις στην αρτηριακή πίεση. Η καφεΐνη επίσης μπορεί να παρέμβει με την απορρόφηση διαφόρων μετάλλων όπως ασβέστιο, σίδηρο, κάλιο, μαγνήσιο. Οπόταν αν και μπορούμε να απολαμβάνουμε τα αγαπημένα καφεϊνούχα ροφήματα και εδώ ταιριάζει το «παν μέτρο άριστον».