ΣΑΛΟΝΙ ΘΕΜΑ


Το δικό μας Νάμα!
Είναι γλυκόπιοτη, είναι ξεχωριστή, είναι το δικό μας Νάμα. Η ιστορία της δεν πρέπει να σβήσει και το μυστικό της πρέπει να διαιωνιστεί. Αν αγαπάς την κουμανταρία, απόδειξέ το! Πήγαινε στο δικό της φεστιβάλ και ζήσε το μέχρι την τελευταία σταγόνα! Από την Κάκια Μεγαπάνου

Δεκατέσσερα χωριά ενωμένα προσπαθούν να περισώσουν την ιστορία. Μια ιστορία με βασιλιάδες, ιππότες, ωραίες δεσποσύνες, με πολέμους και κατακτήσεις. Σαν παραμύθι το διαβάζεις και όμως είναι η ιστορία ενός κρασιού που βαπτίστηκε ως ‘ο βασιλιάς των κρασιών και το κρασί των βασιλέων’ από τον Ριχάρδο. Είναι το κρασί το οποίο ήταν ήδη γνωστό από τα ομηρικά χρόνια ως “γλυκό κρασί της Κύπρου” ή “νάμα”. Που το ονόμασαν και ‘ανοιχτήρι γυναικών’ μια που χαλάρωνε τις γυναίκες κατά τη διαδικασία του φλερτ ή αυτό που έγινε γνωστό ως ‘το κρασί με τα περισσότερα ονόματα κι αρώματα’! Είναι η δική μας κουμανταρία, το μοναδικό κυπριακό προϊόν με προστατευόμενη ονομασία προέλευσης και αποκλειστική ζώνη παραγωγής από το 1998!
Έτσι για την ιστορία
Για να θυμηθούμε λίγο την ιστορία της κουμανταρίας. Στη διάρκεια της Γ΄ Σταυροφορίας ο Ριχάρδος ο Λεοντόκαρδος, καθ’ οδόν προς την Ιερουσαλήμ, κατέλαβε την Κύπρο. Σου λέει ωραίο νησάκι για γάμο και μήνα του μέλιτος! Κι έτσι πριν αναχωρήσει από την Κύπρο, παντρεύτηκε τη Βερεγγάρια. Εξάλλου, ήταν ένας από τους διασημότερους μονάρχες της μεσαιωνικής Ευρώπης, θα του έλεγε όχι η Βερεγγάρια; Πού να τολμήσει! Γλέντια να δεις εκείνη τη μέρα, ήθελε να γιορτάσει και του έδωσε να καταλάβει με το κυπριακό νάμα, το οποίο βάφτισε “βασιλιά των κρασιών και κρασί των βασιλέων”. Και μετά σου λέει γιατί η Γ΄ Σταυροφορία απέτυχε! Αφού γλεντοκοπούσε ο… απών! Έτσι τον είχαν βαπτίσει στην Αγγλία γιατί όλο έλειπε! Δέκα χρόνια βασιλιάς και μόνο έξι μήνες έζησε στη χώρα του… δεν άντεχε τις βροχές βλέπεις! Αυτή είναι όμως μια άλλη ιστορία, κι εμάς μας ενδιαφέρει η κουμανταρία. Πού είχαμε μείνει; Στο γαμήλιο γλέντι. Μετά τον Ριχάρδο, το νησί καταλήφθηκε από τους Λουζινιανούς, δημιουργήθηκε το φέουδο της Μεγάλης Κουμανδαρίας (Grande Commandarie) στην περιοχή του οποίου παραγόταν το νάμα, το οποίο μετονομάστηκε σε κουμανταρία. Την Οθωμανική περίοδο η χρήση της κουμανταρίας -που στο μεταξύ είχε καθιερωθεί ως το κρασί της θείας κοινωνίας- περιορίστηκε, αφενός λόγω της ποτοαπαγόρευσης και αφετέρου λόγω της υψηλής φορολογίας, με αποτέλεσμα την εγκατάλειψη της καλλιέργειας. Η νέα εποχή της κουμανταρίας ήρθε επί Αγγλοκρατίας, όταν οι Βρετανοί εισήγαγαν τις πρώτες οινολογικές πρακτικές στην καλλιέργεια του ποτού και θεσμοθέτησαν 14 κοινότητες ως αποκλειστικά χωριά παραγωγής. Και ποια είναι αυτά τα χωριά; Ξεκίνα γράφε, γιατί θα σε εξετάσω: Ζωοπηγή, Καλό Χωριό, Άγιος Κωνσταντίνος, Άγιος Μάμας, Λάνια, Δωρός, Μονάγρι, Άγιος Παύλος, Άγιος Κωνσταντίνος, Λουβαράς, Γεράσα, Καπηλειό, Άγιος Γεώργιος Συλίκου και Συλίκου.

Μα πώς γίνεται;
Ακόμα αναρωτιέσαι πώς παρασκευάζεται η κουμανταρία; Κι εγώ το ίδιο! Ευτυχώς όμως, ένα πρωινό πέρασε από το γραφείο ο κοινοτάρχης της Ζωοπηγής κύριος Νίκος Καλλής και πρόεδρος των 14 κουμανταροχωριών Κύπρου, μαζί με τον συντονιστή κύριος Ανδρέας Παναγίδης και μου εξήγησαν απλά. Η παρασκευή της κουμανταρίας γίνεται από δύο ντόπιες κυπριακές ποικιλίες: το άσπρο ξυνιστέρι και το ντόπιο μαύρο. Η καλύτερη αναλογία για την παρασκευή της κουμανταρίας, η οποία αποδείχτηκε με πειράματα που πραγματοποιήθηκαν, είναι 15-25% ποικιλία ντόπιο μαύρο και 80-85% ξυνιστέρι άσπρο. Ενώ τα 14 αρώματα που μπορείς να ανακαλύψεις δημιουργούνται εξαιτίας των κλιματολογικών συνθηκών, της παλαίωσης και του ποσοστού ανάμειξης των ποικιλιών. Στην κουμανταρία μπορούν να αναγνωριστούν αρώματα άνθους μεσπίλου, μελιού, σταφίδας, παστού σύκου, παστού δαμάσκηνου, καρυδιού, κανέλας, γαρίφαλου, χαρουπιού, καφέ, καραμέλας και βαρελιού. και βανίλιας.

Το φεστιβάλ
Η Ομάδα Παραγωγών Κουμανταρίας Ltd ιδρύθηκε το 2011 με σκοπό την αποκλειστικότητα στην παραγωγή και επεξεργασία αλλά και στην προώθηση της κουμανταρίας. Και όλα αυτά για μη χαθεί η παράδοση για να ξυπνήσουμε όλοι και να απολαμβάνουμε πρώτα εμείς το υπέροχο αυτό κρασί. Έτσι είναι, αν δεν στηρίξεις και δεν αγαπήσεις εσύ την ιστορία σου πώς θα μπορέσεις να τη μεταλαμπαδεύσεις στη νέα γενιά; Για αυτό διοργανώνονται αυτό το μήνα οι ‘Μέρες Κουμανδαρίας’ από τις 18-26 Ιουλίου.

Το πρόγραμμα του Φεστιβάλ Μέρες Κουμανταρίας (18-26 Ιουλίου)

18 Ιουλίου 2014, 11.00: Δημοσιογραφική διάσκεψη στο Μουσείο Κουμανταρίας στην Ζωοπηγή
- 4 θεατρικές παραστάσεις
o Καπηλειό, Θέατρο Προμηθέας
o Λάνια, Θεατρικός Όμιλος Ακρωτηρίου
o Ζωοπηγή, Θέατρο Σκάλα
o Λουβαράς, Θέατρο Σκιών Καραγκιόζης
- Προγραμματίζεται δείπνο ξένων πρέσβεων
- Εγκαίνια Μουσείου Κουμανταρίας Συλίκου
- Διαγωνισμός Τραγουδιού με θέμα την Κουμανταρία στον Άγιο Κωνσταντίνο
- ‘Με ανοικτές τις πόρτες’, φιλοξενία επισκεπτών σε επιλεγμένα μέρη - διαφορετικές ώρες για να καλυφθεί όλη η μέρα
- Σκοπευτικοί αγώνες, 13 Ιουλίου
- Προσφορά κουμανταρίας και κυπριακών εδεσμάτων έξω από τα κάστρα Λεμεσού και Κολοσσίου, καθώς επίσης και στο αναπαλαιωμένο Δημοτικό Παντοπωλείο Λεμεσού με κυπριακή μουσική.
Σάββατο 26 Ιουλίου, Άγιος Γεώργιος Συλίκου, 20.30
- Παρουσίαση παραδοσιακών επαγγελμάτων
- Παραδοσιακοί χοροί και τραγούδια
- Χορωδία Αρίωνες, ‘τραγούδια του κρασιού και του γλεντιού’
- Φαγητό - ποτό σε λογικές τιμές
- Περίπτερα πώλησης παραδοσιακών προϊόντων
- Άφθονη κουμανταρία
- Αναμνηστικό δώρο, μπουκαλάκι κουμανταρίας
- Ζωντανή μουσική και τραγούδι