Καμία λύση στο Κυπριακό δεν επιτρέπεται να συζητηθεί
με βάση τις συνθήκες επιβολής της τουρκικής ισχύος

Η κιβωτός του λαού

Η Κύπρος συζητά την παράδοση του κράτους της, ενός κράτους που έκανε περήφανες γενεές Κυπρίων και Ελλήνων

Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
από μόνη της ως πρόγραμμα πολιτικής δεν μπορεί να επιλύσει κανένα πρόβλημα, αν δεν είναι ενταγμένη σε ένα σύγχρονο και αποτελεσματικά δομημένο κράτος

ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ Κ. ΓΙΑΛΛΟΥΡΙΔΗ*

Υπάρχει μια πολύ ενδιαφέρουσα και ανησυχητική για το μέλλον της Κύπρου εξέλιξη στην κοινή γνώμη, όπως διαμορφώνεται μετά τον αποκεφαλισμό της κυπριακής οικονομίας τον περασμένο Μάρτιο και τον μαζικό φόβο που επικράτησε στους Έλληνες της Κύπρου ως προς την επιβίωσή τους και το μέλλον του τόπου ως οικονομικού μεγέθους. Οι άνθρωποι, εν προκειμένω, φαντάζονται πως η λύση του Κυπριακού υπό οιεσδήποτε συνθήκες, όρους και προϋποθέσεις επιβίωσης του κράτους και του πολιτισμού, δηλαδή του μέλλοντος του συλλογικού υποκειμένου των Ελλήνων, θα έφερνε ασφάλεια και οικονομική ανάπτυξη στο νησί. Οποία ανοησία!
Το σκεπτικό των απελπισμένων και φοβισμένων αποδίδει στη δυναμική που εμφανίζει εσχάτως η τουρκική οικονομία, δυνατότητες επίλυσης των οικονομικών προβλημάτων των Ελλήνων της Κύπρου και διασφάλισης του μέλλοντος των ιδίων και των επόμενων γενεών. Δηλαδή, κατά ένα μαγικό τρόπο η οικονομική κατάρρευση της κυπριακής οικονομίας θα αποκαθίστατο από το τουρκικό κράτος και οι πολίτες θα ξανάβρισκαν την αυτοπεποίθηση, την ασφάλεια και την εμπιστοσύνη τους στο οικονομικό μέλλον του τόπου.
Αυτό, βέβαια, ακόμη και εάν κάποιος το αποδεχόταν χάριν συζητήσεως ότι θα μπορούσε να συμβεί, που είναι εξόφθαλμα εκτός πραγματικότητας, καθώς μεγάλο μέρος της Τουρκίας ζει σε συνθήκες υπανάπτυξης και φτώχιας και ο κατεχόμενος Βορράς βιώνει μια πολύ μεγαλύτερη και βαθύτερη οικονομική κρίση από αυτήν των Ελλήνων της Κύπρου, δεν μπορούμε να συλλάβουμε το πώς ορισμένοι θα αποδέχονταν το ενδεχόμενο ενός ξεπουλήματος της Ιστορίας και του πολιτισμού του νησιού. Αυτό σε πιο απλά λόγια σημαίνει πως ακόμη και αν είχαν την δυνατότητα να αγοράσουν την Κύπρο, όπως συνέβη στο παρελθόν μεταξύ Οθωμανών και Βρετανών, η Κύπρος δεν πουλάει την ψυχή της, δηλαδή τον πολιτισμό και την Ιστορία της.
Εξάλλου, αν κανείς πιστέψει πως η οικονομία από μόνη της ως ιδεολογική ή πολιτική συνταγή μπορεί να επιλύσει τα προβλήματα μιας εύθραυστης και τραυματισμένης οικονομίας και να την αναστήσει εκ βάθρων, κάνει το ίδιο λάθος που έγινε στην Ελλάδα όλα τα τελευταία χρόνια της μεταπολίτευσης, όπου μέσα από διακηρυγμένες ιδεοληψίες, που ποτέ δεν εφαρμόστηκαν περί σοσιαλιστικής ή φιλελεύθερης οικονομίας, η χώρα καταβαραθρώθηκε ακριβώς γιατί το κράτος έπασχε βαρέως ως μέγας ασθενής. Η οικονομία από μόνη της ως πρόγραμμα πολιτικής δεν μπορεί να επιλύσει κανένα πρόβλημα, αν δεν είναι ενταγμένη σε ένα σύγχρονο και αποτελεσματικά δομημένο κράτος.

Πρωτίστως
καλό κράτος
Η Κύπρος χρειάζεται πρωτίστως καλό κράτος, που σημαίνει αποτελεσματικό κράτος που να υπηρετεί τους πολίτες και τις ανάγκες του συλλογικού υποκειμένου, διότι καμιά οικονομία, καμιά επιλογή οικονομική ή πρόγραμμα, δεν μπορεί να αποδώσει αν δεν είναι ενταγμένο σε ένα θεσμικό πλαίσιο σύγχρονης και αποτελεσματικής κρατικής οργάνωσης. Αυτό ισχύει από τον τομέα των επενδύσεων και της οικονομικής ανάπτυξης, της εξωστρέφειας και της διεθνούς αξιόπιστης παρουσίας, μέχρι και τον τομέα των κοινωνικών υπηρεσιών, της πρόνοιας και της εκπαίδευσης, της ασφάλειας και της άμυνας της χώρας. Όλα αυτά τα στοιχεία αποτελούν την απαραίτητη ασφαλή πλατφόρμα ανάπτυξης οποιουδήποτε οικονομικού μοντέλου και προγράμματος θελήσει κανείς να εφαρμόσει για να επιτύχει την ευημερία και την άνοδο του επιπέδου ζωής των πολιτών. Αυτός είναι ο στόχος κάθε κράτους, δηλαδή το να παρέχει προοπτικές ευημερίας, οικονομικής, κοινωνικής και πνευματικής, αλλά και δυνατότητες ασφάλειας, τόσο στο εσωτερικό της χώρας, στην άμυνα στο εξωτερικό και στις διεθνείς υποχρεώσεις της.
Η Κύπρος υπήρξε παράδειγμα κρατικής οργάνωσης αποτελεσματικής και σύγχρονης, τόσο στη δεκαετία του 1960, όσο και κυρίως μετά το 1974, όπου παρά την καταστροφή και την κατοχή του βόρειου τμήματός της, η κρατική οντότητα παρέμεινε όρθια, ανασυντάχθηκε στις δομές και τους θεσμούς της και αναγεννήθηκε προκαλώντας το κυπριακό θαύμα στην οικονομία. Όλοι έσπευσαν τότε να πουν μετά το γερμανικό θαύμα της δεκαετίας του 1950 πως η Κύπρος αποτέλεσε το δεύτερο οικονομικό θαύμα στην Ευρώπη του 20ού αιώνα. Αυτό οφειλόταν στην ύπαρξη ενός, όπως είπαμε, σύγχρονου και αποτελεσματικού κράτους, το οποίο αξιοποίησε με μεγάλη επιτυχία το ταλέντο και τις δυνατότητες των πολιτών και της κοινωνίας.

Παραδίδει ό,τι
κατακτήθηκε
Η Αθήνα πάντοτε έστρεφε το βλέμμα της προς την Κύπρο, για να δει πώς η Κύπρος μπορούσε να ορθοποδεί μετά και παρά την καταστροφή, ενώ η ίδια είχε όλες τις δυνατότητες και προοπτικές να γίνει μεγάλη δύναμη της Μεσογείου και τις οποίες τις εξανέμισε το σάπιο, πελατειακό, διεφθαρμένο κρατικό της οικοδόμημα. Σήμερα η Κύπρος συζητά την παράδοση του κράτους της, ενός κράτους που έκανε περήφανες γενεές Κυπρίων και Ελλήνων και που αισθάνθηκαν την ασφάλεια και εμπιστοσύνη που τους παρείχε η διεθνής υπόσταση της Δημοκρατίας. Το κράτος αυτό, με τους θεσμούς του, συνέβαλε στην πρόοδο των κατοίκων της νήσου και στην κατάκτηση ενός διεθνούς βήματος κύρους και υπερηφάνειας, που δεν αντιστοιχούσε στο μέγεθος της χώρας, αλλά στα επιτεύγματα των ανθρώπων της. Τα τελευταία χρόνια η ηγεσία της χώρας δείχνει να διαλύει και να παραδίδει ό,τι κατακτήθηκε τις προηγούμενες δεκαετίες με πόνο, κόπο, ακόμα και με αίμα.


Ο δρόμος των ψευδαισθήσεων και της αυταπάτης
Η ΣΗΜΕΡΙΝΗ κατάσταση, βεβαίως, δεν επιτρέπει αισιόδοξες προβλέψεις αν συνεχίσουμε τον δρόμο των ψευδαισθήσεων και της αυταπάτης, κυρίως όμως της παρακμιακής πορείας προς την ισοπέδωση. Οι τραγικές και δύσκολες στιγμές του τόπου μας επιβάλλουν τη νέμεση και την κάθαρση, την επιστροφή στις ρίζες και τις ιστορικές, πνευματικές μας παραδόσεις, αποφασισμένοι να ανασυγκροτήσουμε τη χώρα και τον λαό μας και να ξανακτίσουμε το σύγχρονο και αποτελεσματικό κράτος που αρμόζει στις κρίσιμες περιστάσεις που ζούμε και στις δοκιμασμένες δυνατότητες και δυνάμεις ενός λαού που επιβιώνει μέσα σε δύσκολες συνθήκες παγκόσμιων αναταραχών και ανακατατάξεων. Η κιβωτός του λαού είναι το καλό κράτος του. Είμαστε υποχρεωμένοι να επιμείνουμε και να διακηρύττουμε με κάθε ευκαιρία πως καμία λύση στο Κυπριακό δεν επιτρέπεται να συζητηθεί με βάση τις συνθήκες επιβολής της τουρκικής ισχύος στην περιοχή και την ψευδαίσθηση πως η οικονομική συναλλαγή θα λύσει τα προβλήματα επιβίωσης του Ελληνισμού από μόνη της. Η επικοινωνία στον οικονομικό τομέα έρχεται επικουρικά να στηρίξει την οποιαδήποτε προσπάθεια σχεδιάζεται και εφαρμόζεται για την εμπέδωση συνθηκών ειρήνης και ασφάλειας, προόδου και ευημερίας του συνόλου. Όμως αυτό για να προχωρήσει, να επιτύχει τους στόχους του, οφείλει να είναι ενταγμένο σε ένα συνολικό πλαίσιο κρατικής λειτουργίας που παρέχει θεσμικές δυνατότητες διασφάλισης των συναλλαγών, προώθησης και προβολής του κοινού συμφέροντος, κυρίως όμως παρέχει ασφάλεια και προστασία στον καθένα ως πολίτη ενός κοινού κράτους που δρα και λειτουργεί στο πλαίσιο του Κράτους Δίκαιου.

* Καθηγητής Διεθνούς Πολιτικής,
Κοσμήτορας Σχολής Διεθνών Σπουδών,
Επικοινωνίας και Πολιτισμού
Παντείου Πανεπιστημίου