Χαλαρά!
Και ποιος δεν ονειρεύεται ένα παγωμένο φραπεδάκι, παρέα με τους φίλους του και με τον ήλιο ντάλα; Μεταξύ μας το φραπέ είναι εθνικό σπορ και όποιος το αμφισβητεί δεν ξέρει τι χάνει. Από την Κάκια Μεγαπάνου

Χαλαρά, έτσι λένε πάνω στη Θεσσαλονίκη. Το έκαναν και τραγούδι, άλλωστε, ο Δημήτρης Σταρόβας και ο Λάκης Λαζόπουλος. Το χαλαρά δεν έχει να κάνει τίποτα με την τεμπελιά. Το χαλαρά είναι στάση ζωής, είναι σύνθημα ενάντια στο άγχος και το στρες της καθημερινότητας, είναι όταν εκείνο το ‘πάμε για καφέ;’ γίνεται πραγματικότητα και δεν μένει στα λόγια. Και ο καφές, ειδικά το φραπέ, σου θυμίζει τα φοιτητικά σου χρόνια, που ομολογουμένως είναι τα καλύτερα! Το φραπέ και το χαλαρά πάνε μαζί και στόχο έχουν όση ώρα απολαμβάνεις τον καφέ σου, να αισθάνεσαι ευτυχισμένος, πλήρης, επικοινωνιακός, φιλικός, να αισθάνεσαι βρε αδερφέ άνθρωπος.

Πώς ανακαλύφθηκε το φραπέ;
Το frappe ανακαλύφθηκε -πού αλλού;- στη Θεσσαλονίκη φυσικά! Η δημιουργία του φραπέ ήταν τυχαία. Κατά τη διάρκεια της Διεθνούς Έκθεσης στη Θεσσαλονίκη το 1957, ο αντιπρόσωπος της ελβετικής εταιρείας NESTL?® στην Ελλάδα Γιάννης Δρίτσας, παρουσίαζε ένα νέο προϊόν για παιδιά, ένα σοκολατούχο ρόφημα που παρασκευαζόταν στιγμιαία αναμειγνύοντάς το με γάλα και χτυπώντας το με σέικερ.
Ο Δημήτριος Βακόνδιος, υπάλληλος του Δρίτσα, συνήθιζε να πίνει NESCAF?® που ήταν στιγμιαίος καφές και παρασκευαζόταν από τη NESTL?®. Σε ένα διάλειμμα που έκανε κατά τη διάρκεια της έκθεσης, θέλησε να πιει καφέ αλλά επειδή δεν έβρισκε ζεστό νερό, σκέφτηκε να χρησιμοποιήσει το σέικερ για να φτιάξει τον καφέ του με κρύο νερό. Έβαλε καφέ, ζάχαρη και νερό, τα κούνησε και δημιούργησε τον πρώτο καφέ φραπέ της ιστορίας. Μετά από χρόνια δήλωνε ότι δεν μπορούσε να συνειδητοποιήσει πως ένα απλό πείραμα τον οδήγησε στην εφεύρεση του διασημότερου ροφήματος.

Τι σημαίνει φραπέ
Η λέξη ‘frapp?’ είναι γαλλική και σημαίνει χτυπημένος ή ανακατεμένος. Ως ξένη λέξη κανονικά δεν κλίνεται (το φραπέ). Όμως, σε αντίθεση με τις περισσότερες γαλλικές λέξεις που έχουμε δανειστεί και παραμένουν άκλιτες, στην ονομαστική επικράτησε να αποκτά κατάληξη και να κλίνεται (ο φραπές, του φραπέ, οι φραπέδες κ.λπ.), κυρίως στην καθομιλουμένη. Άλλωστε, αυτό παραπέμπει και στην κλίση της λέξης ‘καφές’. Ενίοτε στον προφορικό λόγο απαντάται η μορφή ‘φραπεδιά’ (π.χ.: ‘Πιάσε μια φραπεδιά’) ή σπανιότερα ‘Φραπόγαλο’, που είναι ο φραπές με γάλα. Επίσης ‘τουριστικός’ ονομάζεται ο φραπέ γλυκός με γάλα, κυρίως σε τουριστικά θέρετρα της Ελλάδος από τον εντόπιο πληθυσμό, λόγω της συχνής κατανάλωσής του από τους τουρίστες. Ο φραπές χαρακτηρίζει την ειδική αυτή σχέση που έχει τις ρίζες της στην αρχαία επιθυμία για δημόσια συζήτηση και επικοινωνία, λόγω του γεγονότος ότι συνήθως πίνεται με παρέα, συζητώντας ή παίζοντας παιχνίδια μυαλού όπως είναι το τάβλι. Ο Φραπές πίνεται άλλοτε κάτω από συνθήκες εργασίας και άλλοτε ‘ανέμελα’. Στη Γαλλία ‘frapp?’ σημαίνει ένα παγωμένο ρόφημα που παρασκευάζεται επίσης χτυπώντας το σε σέικερ, αλλά από γάλα ή χυμό φρούτων χωρίς καφέ και δεν έχει σχέση με τον ελληνικό φραπέ.
Πηγή Wikipedia

ΜΟΤΟ
To φραπέ χαρακτηρίζει την ‘ανεμελιά’ και τον ‘ωχαδερφισμό’ που παρατηρείται συχνά στους Έλληνες, λόγω του γεγονότος ότι συνήθως πίνεται με αργούς ρυθμούς, με παρέα, με χαλαρή διάθεση, παίζοντας τάβλι, ή συζητώντας περί ανέμων και υδάτων.

Το βιβλίο του φραπέ
Διαβάσαμε το ‘Frappe nation’ (2006 εκδόσεις ποταμός) των Bίβιαν Kωνσταντινοπούλου και Daniel Young που εξερευνούν τους δεσμούς ανάμεσα στους σύγχρονους Έλληνες και το εθνικό τους ρόφημα. Αυτή η ειδική σχέση έχει τις ρίζες της στην αρχαία επιθυμία για δημόσια συζήτηση και επικοινωνία, επομένως αφιερώνουν ένα κεφάλαιο στην ‘Αρχαία τέχνη της ελληνικής κουβέντας’. Άλλα κεφάλαια δείχνουν την έκταση της πολιτιστικής εξερεύνησης της Bίβιαν και του Daniel:
* H ιστορία του ελληνικού καφέ και ο καφές στην Eλλάδα
* Από το καφενείο, στο καφέ, στην καφετερία
* Η εφεύρεση του φραπέ
* Η επιστήμη του αφρού του φραπέ
* Η συνταγή του φραπέ
* Ο φραπέ της διασποράς
Έκδοση του 2006 από τις εκδ. Ποταμός σε ένα δίγλωσσο Αγγλο-Ελληνικό βιβλίο, το ‘Frapp? Nation: Ώρα για καφέ’ είναι ένα εικονογραφημένο ημερολόγιο στο τοπίο των ελληνικών καφέ, που διασχίζει πόλεις και νησιά από την Κέρκυρα στη Ρόδο και από τη Θεσσαλονίκη στα Χανιά. Μεσολαβούν και πορτρέτα διαφόρων ιδιαίτερων ελληνικών καφέ με εικόνες και ιστορίες των προσώπων που τα έκαναν τόσο ξεχωριστά. Από το βιβλίο, σου μεταφέρω την αυθεντική συνταγή για τέλειο φραπέ.

Βασικός Φραπέ
(για ένα ποτήρι)
2 φουσκωτά κουταλάκια στιγμιαίο καφέ
2 φουσκωτά κουταλάκια ζάχαρη
κρύο νερό
15-30 ml (1-2 κουταλιές της σούπας) γάλα εβαπορέ ή φρέσκο, προαιρετικά

1. Βάλε τον καφέ, τη ζάχαρη (αν θέλεις) και 60ml (? φλιτζανιού) κρύο νερό σε ένα σέικερ, βάζο με καπάκι ή μίξερ. Σκέπασέ το και χτύπησε δυνατά επί 30 δευτερόλεπτα ή αν χρησιμοποιείς μίξερ (σταθερό ή χειρός) επί 10 δευτερόλεπτα για να φτιάξεις έναν παχύ, σκούρο μπεζ αφρό.
2. Βάλε μερικά παγάκια σ’ ένα ψηλό ποτήρι. Πρόσθεσε αν θέλεις λίγο γάλα. Γέμισε με κρύο νερό έως ότου ο αφρός φτάσει στα χείλη του ποτηριού. Σέρβιρε το φραπέ μ’ ένα σπαστό καλαμάκι μαζί μ’ ένα ποτήρι νερό.

Η Συνταγή του φραπέ
Ένα φραπέ δεν είναι τίποτα πιο πολύπλοκο από ένα στιγμιαίο καφέ, με ζάχαρη και μια μικρή ποσότητα νερού, που ανακατεύονται και χτυπιούνται δυνατά για να κάνουν πολύ αφρό, έπειτα αδειάζονται σε ένα ψηλό ποτήρι γεμάτο παγάκια και, τέλος, συμπληρώνονται με γάλα ή νερό. Αυτή η απλή συνταγή για φραπέ γίνεται άνω-κάτω όχι μόνο από τις προσωπικές συνήθειες του καθενός αλλά επίσης και από τις ιδιόμορφες οδηγίες που δίνει ο κάθε παρασκευαστής του. Η ποσότητα του καφέ και της ζάχαρης μπαίνει με ‘φουσκωτό’ κουτάλι, χωρίς να ορίζεται ούτε το μέγεθος του κουταλιού ούτε το πόσο είναι το ‘φούσκωμα’, αντί να περιγράφεται με γραμμάρια ή κουταλιές-μεζούρες. Η ποσότητα του νερού δίνεται με ‘δάχτυλα’, χωρίς να καθορίζεται ποιανού είναι το δάχτυλο -όπως για παράδειγμα, ‘βάλε δύο δάχτυλα νερό στο σέικερ’.
Ίσως είναι καλύτερα να περιγράψουμε τη συνταγή του φραπέ βάσει του όγκου, αφού δεν έχουμε ακριβή και γενικώς αποδεκτά εργαλεία μέτρησης. Ένας γλυκός φραπέ, για παράδειγμα, φτιάχνεται συνήθως με 1 ½ -2 μεζούρες ζάχαρη για κάθε 1 μεζούρα καφέ. Για μέτριο, ανακατεύουμε 1 μεζούρα ζάχαρη με 1 μεζούρα καφέ. Η ποσότητα της ζάχαρης μπορεί να εμπλουτίζει και να βελτιώνει τη γεύση του αφρού του φραπέ, αλλά ελάχιστη επίδραση έχει στην ποσότητα του αφρού, στην πυκνότητα και την ανθεκτικότητά του, που εξαρτώνται κυρίως από την ποσότητα του νερού και του στιγμιαίου καφέ που χρησιμοποιήθηκε για την παρασκευή του. Το φραπέ μπορεί ασφαλώς να είναι και σκέτο, χωρίς καθόλου ζάχαρη. Γενικά, όσο πιο συμπυκνωμένο είναι το διάλυμα του καφέ τόσο πιο ανθεκτικός είναι ο αφρός. Η ιδανική αναλογία για έναν παχύ, κρεμώδη αφρό φραπέ είναι περίπου 1 μέρος στιγμιαίου καφέ προς 4 μέρη νερού. Εάν μετράμε με κουταλιές, 1 κοφτή κουταλιά καφέ χρειάζεται 4 κουταλιές νερό.
Πρέπει να δει κανείς τη βασική συνταγή που ακολουθεί ως μια αρχή και όχι ως κατάληξη. Η ποσότητα του καφέ που περιλαμβάνεται, κι επομένως και η καφεΐνη, κλείνουν κάπως προς το ελαφρό. Οι νεόκοποι εραστές του φραπέ θα πρέπει να τη χρησιμοποιήσουν σαν σημείο εκκίνησης, διαφοροποιώντας την ανάλογα με τα γούστα και τις διαθέσεις τους.

Εσύ πού κάθεσαι στο caf?;
Ο Λαογράφος Άλκης Ράφτης λέει “οι Έλληνες είναι σαν τις γάτες, θέλουν να κάθονται στη γωνία, έτσι δεν έχουν κανέναν από πίσω τους να τους παρατηρεί, αλλά έχουν όλο το χώρο μπροστά τους για να βλέπουν τα πάντα”.

Φραπέ+Nescafe= Love For Ever
Κακά τα ψέματα το φραπέ είναι δημιούργημα του Nescafe, που συμπληρώνει φέτος 75 χρόνια στην παγκόσμια αγορά. Σήμερα, καταναλώνονται κάθε δευτερόλεπτο περισσότερες από 5.500 κούπες στιγμιαίου καφέ Nescaf?, με διαφορετικές παραλλαγές που ανταποκρίνονται στα διαφορετικά γούστα και προτιμήσεις ανά τον κόσμο. “Γιορτάζουμε την πλούσια ιστορία και κληρονομιά του Nescaf?, του πρώτου στιγμιαίου καφέ στον κόσμο, ο οποίος έχει διατηρήσει το ξεχωριστό άρωμα του καφέ. Κατά τα τελευταία 75 χρόνια, έχει εξελιχθεί από ένα μεταλλικό δοχείο καφέ σε ένα ολοκληρωμένο χαρτοφυλάκιο προϊόντων και συστημάτων” ανέφερε ο Carsten Fredholm, επικεφαλής του Τμήματος Στρατηγικής Ροφημάτων της Nestl?.

Ημερομηνίες-ορόσημα:
1930 Η κυβέρνηση της Βραζιλίας πλησίασε τη Nestl?, ζητώντας έναν ποιοτικό καφέ που θα παρασκευαζόταν μόνο με την προσθήκη ζεστού νερού, κρατώντας όλη τη γεύση και το άρωμά του.
Πρωταπριλιά του 1938 ανακαλύπτουν τον Nescafe
1947 Το Nescafe έρχεται στην Κύπρο και είναι πάντα πρώτο στις προτιμήσεις των Κυπρίων καταναλωτών.
1952 Το εργοστάσιο του Nescaf? στο St Menet της Γαλλίας δημιούργησε μια ακόμα καινοτομία: ένα προϊόν που δεν χρειαζόταν πρόσθετους υδατάνθρακες.
1957 Ανακαλύπτεται στη Θεσσαλονίκη το φραπέ.
1960 Ο Nescafe επαναλανσαρίστηκε στην Ευρώπη και την Ιαπωνία σε γυάλινα δοχεία που θα βοηθούσαν στη διατήρηση της φρεσκάδας του καφέ.
1965 Η μάρκα αποκάλυψε μια ακόμα καινοτομία: το στιγμιαίο καφέ Nescaf? Gold Blend που έχει υποστεί ‘ψυχρό στέγνωμα’.
Στο πέρασμα των δεκαετιών ο Nescaf? προχώρησε παραπέρα τη συνταγή του στιγμιαίου καφέ δημιουργώντας και άλλες παραλλαγές: Nescaf? χωρίς καφεΐνη (Decaffeinated), Nescaf? Gold Espresso, Nescaf? Frapp?, Nescaf? Cappuccino και Nescaf? Ready-to-Drink.
1990 Οι ερευνητές ανέπτυξαν μια αποκλειστική τεχνολογία για τη δημιουργία αφρού ώστε να βελτιώσουν την υφή της κρέμας από το γάλα, η οποία χρησιμοποιείται τώρα στον Nescaf? Cappuccino.
2006 Το Nescaf? Dolce Gusto στην Ελβετία, στη Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο και ένα χρόνο αργότερα στην Ισπανία.

Motto
Mε το καλαμάκι και το σέικερ ως ‘σήματα κατατεθέντα’, το φραπέ απέκτησε το δικό του λεξιλόγιο και το δικό του life style, ταυτίζοντας για πάντα το όνομά του με την ελληνική κουλτούρα.
ιστορία του πιο αγαπημένου καφέ στον κόσμο είναι τόσο πλούσια όσο και η γεύση του. Ήταν το 1930 όταν η κυβέρνηση της Bραζιλίας πλησίασε τη NESTL?®, ζητώντας έναν ποιοτικό καφέ που θα παρασκευαζόταν μόνο με την προσθήκη ζεστού νερού, κρατώντας όλη τη γεύση και το άρωμά του. H μεγάλη επιτυχία χρειάστηκε το χρόνο της. Όμως, οκτώ χρόνια μετά, οι ειδικοί της NESTL?® παρουσιάζουν στην Eλβετία τον πρώτο στιγμιαίο καφέ.
Ένας εργαζόμενος στο περίπτερο της NESTL?® στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης, το 1957, είχε μια ιδέα. Aνακάτεψε στο σέικερ NESCAF?® Classic με κρύο νερό.
H ιδέα… άφρισε και τον «παρασημοφόρησε» με έναν λεκέ στο κοστούμι, χρίζοντάς τον «πατέρα» του NESCAF?® Frapp?. Έκτοτε, το παγωμένο ρόφημα στιγμιαίου καφέ έκανε πολύ δρόμο. Aπό τη γενέτειρά του, Θεσσαλονίκη - τη Mέκκα του σωστού «φραπότη»- κατέκτησε με τη δροσιά του όλο τον κόσμο.
Mε το καλαμάκι και το σέικερ ως «σήματα κατατεθέντα», απέκτησε το δικό του λεξιλόγιο και το δικό του life style, ταυτίζοντας για πάντα το όνομά του με την ελληνική κουλτούρα.
Ένας εργαζόμενος στο περίπτερο της NESTL?® στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης, το 1957, είχε μια ιδέα. Aνακάτεψε στο σέικερ NESCAF?® Classic με κρύο νερό.
H ιδέα… άφρισε και τον «παρασημοφόρησε» με έναν λεκέ στο κοστούμι, χρίζοντάς τον «πατέρα» του NESCAF?® Frapp?. Έκτοτε, το παγωμένο ρόφημα στιγμιαίου καφέ έκανε πολύ δρόμο. Aπό τη γενέτειρά του, Θεσσαλονίκη - τη Mέκκα του σωστού «φραπότη»- κατέκτησε με τη δροσιά του όλο τον κόσμο.
Mε το καλαμάκι και το σέικερ ως «σήματα κατατεθέντα», απέκτησε το δικό του λεξιλόγιο και το δικό του life style, ταυτίζοντας για πάντα το όνομά του με την ελληνική κουλτούρα
Ένας εργαζόμενος στο περίπτερο της NESTL?® στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης, το 1957, είχε μια ιδέα. Aνακάτεψε στο σέικερ NESCAF?® Classic με κρύο νερό.
H ιδέα… άφρισε και τον «παρασημοφόρησε» με έναν λεκέ στο κοστούμι, χρίζοντάς τον «πατέρα» του NESCAF?® Frapp?. Έκτοτε, το παγωμένο ρόφημα στιγμιαίου καφέ έκανε πολύ δρόμο. Aπό τη γενέτειρά του, Θεσσαλονίκη - τη Mέκκα του σωστού «φραπότη»- κατέκτησε με τη δροσιά του όλο τον κόσμο.
Mε το καλαμάκι και το σέικερ ως «σήματα κατατεθέντα», απέκτησε το δικό του λεξιλόγιο και το δικό του life style, ταυτίζοντας για πάντα το όνομά του με την ελληνική κουλτούρα
Ένας εργαζόμενος στο περίπτερο της NESTL?® στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης, το 1957, είχε μια ιδέα. Aνακάτεψε στο σέικερ NESCAF?® Classic με κρύο νερό.
H ιδέα… άφρισε και τον «παρασημοφόρησε» με έναν λεκέ στο κοστούμι, χρίζοντάς τον «πατέρα» του NESCAF?® Frapp?. Έκτοτε, το παγωμένο ρόφημα στιγμιαίου καφέ έκανε πολύ δρόμο. Aπό τη γενέτειρά του, Θεσσαλονίκη - τη Mέκκα του σωστού «φραπότη»- κατέκτησε με τη δροσιά του όλο τον κόσμο.
Mε το καλαμάκι και το σέικερ ως «σήματα κατατεθέντα», απέκτησε το δικό του λεξιλόγιο και το δικό του life style, ταυτίζοντας για πάντα το όνομά του με την ελληνική κουλτούρα

Info: Το NESCAF?® διανέμεται από την εταιρεία Βάσσος Ηλιάδης Λτδ., αποκλειστικός αντιπρόσωπος των προϊόντων NESTL?® στην Κύπρο.


Οι μύθοι του φραπέ
Μύθος: Το φραπέ είναι πιο δυνατός καφές και πειράζει στο στομάχι.
Πραγματικότητα: Τα επιστημονικά δεδομένα έρχονται να ανατρέψουν την πεποίθηση πολλών ότι ο στιγμιαίος καφές αποτελεί ένα από τα πιο ‘βαριά’ είδη καφέ. Εάν θεωρήσουμε ότι ένας καφές χαρακτηρίζεται ‘βαρύς’ ανάλογα με την περιεκτικότητά του σε καφεΐνη, θα διαπιστώσουμε ότι, συγκριτικά με άλλα είδη καφέ που θεωρούνται πιο ‘ελαφριά’, όπως είναι για παράδειγμα ο γαλλικός καφές, ο στιγμιαίος περιέχει λιγότερη καφεΐνη ανά φλιτζάνι.
Μύθος: Ο αφρός του κρύου στιγμιαίου καφέ δεν είναι φυσικός;
Πραγματικότητα: Είναι φυσικός. Πρόκειται για ένα 100% φυσικό προϊόν. Η σύσταση του στιγμιαίου καφέ frappe δεν διαφέρει από εκείνη του ζεστού στιγμιαίου καφέ καθώς και οι δύο παρασκευάζονται από στιγμιαίο καφέ και νερό, με τη διαφορά ότι για την παρασκευή του frappe απαιτείται το ‘χτύπημά’ του σε σέικερ ή με τη χρήση ειδικού μηχανήματος ανάμειξης. Συνεπώς, ο αφρός του στιγμιαίου καφέ προκύπτει ως αποτέλεσμα της έντονης ανάδευσης των συστατικών υπό ταχύτητα και αποτελείται από καφέ, νερό και φυσαλίδες αέρα. Σε καμία περίπτωση λοιπόν δεν μπορεί να χαρακτηριστεί ‘χημικός’, καθώς όλα τα συστατικά από τα οποία αποτελείται είναι 100% φυσικά.