Σε επιβολή κυρώσεων σε βάρος της Μόσχας προχώρησαν Ε.Ε. και ΗΠΑ λόγω Ουκρανίας

Τους έβαλαν στη μαύρη λίστα

Την ίδια στιγμή, η Μόσχα προτείνει τη σύσταση «ομάδας επαφής» για την ουκρανική κρίση, η σύσταση της οποίας θα είναι αποδεκτή «σε όλες τις πολιτικές ομάδες της Ουκρανίας»

Ο ΠΟΥΤΙΝ
θα απευθυνθεί
σήμερα στη Δούμα
για το ζήτημα
της Κριμαίας

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ

Την επαύριο του δημοψήφισματος για προσάρτηση της Κριμαίας στη Ρωσία, η Μόσχα προτείνει τη σύσταση «ομάδας επαφής» για την ουκρανική κρίση, η οποία θα είναι αποδεκτή «απ' όλες τις πολιτικές ομάδες της Ουκρανίας». Ως βάση του διαλόγου, η Μόσχα αναφέρει την αποδοχή του δημοψηφίσματος από το Κίεβο και συνταγματική αναθεώρηση που θα δίνει περισσότερες αρμοδιότητες στις περιφερειακές Αρχές της Ουκρανίας. Την ώρα που οι δυτικές κυβερνήσεις απορρίπτουν ως παράνομο το δημοψήφισμα για προσάρτηση της Κριμαίας και η Ε.Ε. κινείται στην επιβολή κυρώσεων «δεύτερου βαθμού» σε βάρος της Μόσχας, το ρωσικό Υπουργείο Εξωτερικών κάλεσε στη δημιουργία της «ομάδας επαφής» για διέξοδο από την ουκρανική κρίση. Απαγόρευση εισόδου στην ευρωπαϊκή επικράτεια και πάγωμα περιουσιακών στοιχείων αποφάσισε η Ε.Ε. να επιβάλει σε Ρώσους και Ουκρανούς αξιωματούχους εξαιτίας της επέμβασης στην Κριμαία, απορρίπτοντας ως παράνομο το δημοψήφισμα και κατακεραυνώνοντας τη Μόσχα για παραβίαση της ουκρανικής εδαφικής κυριαρχίας. Παράλληλα χθες το κοινοβούλιο της Κριμαίας ζήτησε και επίσημα την ένωση με τη Ρωσία μετά το συντριπτικό αποτέλεσμα στο δημοψήφισμα.


Κυρώσεις από Ε.Ε.
Η συνάντηση των Υπουργών Εξωτερικών των «28» κατέληξε γρήγορα στην απόφαση για επιβολή κυρώσεων, όπως είχαν προαναγγείλει οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις πριν από το δημοψήφισμα - έχοντας ήδη αρχίσει να μιλούν για τρίτο στάδιο μέτρων. Το Συμβούλιο των Υπουργών Εξωτερικών ανακοίνωσε πως προχωρεί σε επιβολή κυρώσεων, «συμπεριλαμβανομένων και απαγορεύσεων εισόδου και παγώματος περιουσιακών στοιχείων». Τα ονόματα δεν δημοσιοποιήθηκαν - φαίνεται πως θα ανακοινωθούν αφού τεθούν σε ισχύ οι κυρώσεις. Όπως ανέφερε στο twitter ο Λιθουανός Υπουργός Εξωτερικών, Λίναν Λινκεβίτσιους, αποφασίστηκε η επιβολή μέτρων σε βάρος 21 Ρώσων και Ουκρανών αξιωματούχων. Στην επικείμενη συνάντηση των ηγετών των «28» στις Βρυξέλλες, προσέθεσε, θα ακολουθήσουν περισσότερα μέτρα. Θεωρείται πως οι κυρώσεις των «28» θα στραφούν εναντίον αξιωματούχων πολύ κοντά στον κύκλο του Ρώσου Προέδρου. Το ανακοινωθέν των Ευρωπαίων ΥΠΕΞ καταδικάζει σε υψηλούς τόνους ως παράνομο το δημοψήφισμα στην Κριμαία, υπογραμμίζοντας πως δεν θα το αναγνωρίσει και λέγοντας πως επιπλέον διενεργήθηκε «υπό την ορατή παρουσία οπλισμένων στρατιωτών, υπό εκφοβισμό ακτιβιστών και δημοσιογράφων». Κατακεραυνώνοντας επίσης ως «ξεκάθαρη παραβίαση της ουκρανικής εδαφικής κυριαρχίας» την «αυξανόμενη παρουσία των ρωσικών στρατιωτικών δυναμέων», καλεί τη Ρωσία να «κάνει βήματα αποκλιμάκωσης, να αποσύρει άμεσα τις δυνάμεις της στα προηγούμενα επίπεδα και τις θέσεις τους βάσει των διεθνών δεσμεύσεων και να ξεκινήσει άμεσες συζητήσεις με την κυβέρνηση της Ουκρανίας». Η Ε.Ε. απειλεί, επίσης, ότι «περαιτέρω μέτρα από τη Ρωσία, που αποσταθεροποιούν την κατάσταση, θα οδηγήσουν σε πρόσθετες επιπτώσεις» στις σχέσεις Μόσχας και «28», καλώντας τη ρωσική ηγεσία να «επιστρέψει στην ανάπτυξη στρατηγικής συνεργασίας με την Ε.Ε. αντί να απομονώνεται όλο και περισσότερο διπλωματικά και οικονομικά».



κκκκκκκκκκκκκκκκκκκ


Οι κυρώσεις των ΗΠΑ
Σε κυρώσεις εναντίον της Ρωσίας προχώρησαν και οι ΗΠΑ, επιβάλλοντας μέτρα εναντίον έντεκα αξιωματούχων - ανάμεσά τους και συμβούλους του Βλαντιμίρ Πούτιν. Την ώρα που κατέληγαν σε αποφάσεις οι Ευρωπαίοι ΥΠΕΞ, ο Λευκός Οίκος ανακοίνωσε την επιβολή κυρώσεων σε έντεκα Ρώσους και Ουκρανούς αξιωματούχους, αγγίζοντας και το στενό περιβάλλον του Ρώσου Προέδρου.
Οι αποφάσεις είναι ανάλογες των ευρωπαϊκών, προχωρώντας σε απαγόρευση εισόδου και πάγωμα περιουσιακών στοιχείων. Αμερικανός αξιωματούχος ανέφερε, επίσης, στο Reuters πως από την Ουάσιγκτον διαπιστώθηκαν «ανωμαλίες» στη διενέργεια του δημοψηφίσματος στην Κριμαία, και υπάρχουν μεταξύ άλλων «σαφή στοιχεία» πως ορισμένες κάλπες στην Κριμαία «έφτασαν προσημειωμένες». Στη λίστα των ΗΠΑ βρίσκονται οι σύμβουλοι του Ρώσου Προέδρου Βλάντσλαβ Σουρκόφ και Σεργκέι Γκλάζιεφ, αλλά και ο αναπληρωτής Ρώσος Πρωθυπουργός Ντμίτρι Ρογκόζιν. Το ρωσικό τμήμα της λίστας συμπληρώνουν τα ονόματα υψηλόβαθμων βουλευτών. Όσον αφορά τους Ουκρανούς στη λίστα, πρόκειται για τον Βίκτορ Γιανουκόβιτς, τον Πρωθυπουργό της Κριμαίας Σεργκέι Αξιόνοφ, τον Πρόεδρο της Βουλής της Κριμαίας Βλαντιμίρ Κονσταντίνοφ και τον Βίκτορ Μεντβέντσουκ, Ουκρανό επιχειρηματία επικεφαλής του φιλορωσικού κινήματος «Ουκρανική Επιλογή». Ο Ρογκόζιν, Ρώσος αναπληρωτής Πρωθυπουργός, σχολίασε ως εξής την περίληψη του ονόματός του στη λίστα: «Σύντροφε Ομπάμα, και τι θα κάνουν όσοι δεν έχουν λογαριασμούς ή περιουσιακά στοιχεία στο εξωτερικό; Ή μήπως δεν το σκεφτήκατε αυτό;». Σε ανάλογο τόνο ήταν και η πρώτη αντίδραση του Αξιόνοφ, Πρωθυπουργού της Κριμαίας, ο άμεσος υφιστάμενος του οποίου είπε, σύμφωνα με το Interfax, πως τα αμερικανικά μέτρα «δεν θα επηρεάσουν το έργο του Σ. Αξιόνοφ ή του Βλ. Κονσταντίνοφ, ούτε και τη διαδικασία προσάρτησης της Κριμαίας στη Ρωσία».

Το συζητά σήμερα η Δούμα
Ο Βλαντιμίρ Πούτιν θα απευθυνθεί σήμερα στη Δούμα για το ζήτημα της Κριμαίας και το αίτημά της να γίνει τμήμα της ρωσικής επικράτειας. Παρουσιάζοντας τις προτάσεις τις οποίες έχει καταθέσει προς την αμερικανική και την ευρωπαϊκή πλευρά, το ρωσικό ΥΠΕΞ αναφέρει πως η «ομάδα επαφής» θα πρέπει να συσταθεί στη βάση της «άμεσης εφαρμογής» της συμφωνίας της 21ης Φεβρουαρίου (μεταξύ Γιανουκόβιτς και αντιπολίτευσης) και την προετοιμασία νέου ουκρανικού Συντάγματος, που θα δίνει «ευρείες αρμοδιότητες στις άμεσα εκλεγμένες Αρχές, οι οποίες θα αντανακλούν τις εκάστοτε πολιτισμικές και ιστορικές ιδιαιτερότητες» στην ουκρανική περιφέρεια. Επιπλέον πυλώνες της συζήτησης θα πρέπει να είναι η επιδίωξη, αμέσως μετά το νέο Σύνταγμα, εκλογών σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο, με παρατηρητές από τη διεθνή κοινότητα, και η «αναγνώριση του δικαιώματος της Κριμαίας να καθορίσει το μέλλον της σε συμφωνία με την επιθυμία που ελεύθερα εκφράστηκε στο δημοψήφισμα της 16ης Μαρτίου».

Ένωση με 96,77%
Με καταμετρημένο το 100% των ψηφοδελτίων, η πρόταση για ένωση με τη Ρωσία συγκεντρώνει ποσοστό 96,77%. Η συμμετοχή έφτασε το 82,7%. Ο πρωθυπουργός Σεργκέι Αξιόνοφ χαιρέτισε ως ιστορική την απόφαση. «Το Κοινοβούλιο ενέκρινε την επίσημη υποψηφιότητα για την ένταξη στη Ρωσική Ομοσπονδία», δήλωσε. Ο πρόεδρος του κοινοβουλίου της Κριμαίας δήλωσε ότι οι ουκρανικές στρατιωτικές μονάδες που εδρεύουν στην περιοχή θα διαλυθούν παρότι τα μέλη τους θα μπορέσουν να παραμείνουν στην χερσόνησο. Η Κριμαία ανακοίνωσε επίσης πως προχωρεί στην εθνικοποίηση των εταιρειών ενέργειας Chornomornaftohaz και Ukrtransgaz. Λίγες ημέρες πριν από το δημοψήφισμα, αξιωματούχοι της Κριμαίας είχαν προαναγγείλει πως θα επιδιωχθεί πώληση των δύο εταιρειων, μετά την «εθνικοποίησή» τους σε επενδυτή «όπως η Gazprom». Η ρωσική Δούμα (Κάτω Βουλή) είναι έτοιμη να περάσει νομοθεσία, η οποία θα επιτρέπει στην Κριμαία να ενταχθεί στη Ρωσία «στο εγγύς μέλλον», δήλωσε ο αντιπρόεδρος του σώματος, σύμφωνα με το Interfax.


«Φάρσα το δημοψήφισμα»
Φάρσα χαρακτήρισε το δημοψήφισμα ο μεταβατικός Πρόεδρος της Ουκρανίας Αλεξάντρ Τουρτσίνοφ. «Η Ρωσία προσπαθεί να καλύψει την επίθεσή της στην Κριμαία με μια μεγάλη φάρσα που αποκαλεί δημοψήφισμα, το οποίο ουδέποτε θα αναγνωριστεί ούτε από την Ουκρανία ούτε από τον πολιτισμένο κόσμο», δήλωσε ο Τουρτσίνοφ ενώπιον του ουκρανικού κοινοβουλίου. Παράλληλα, το Κοινοβούλιο ενέκρινε προεδρικό διάταγμα για μερική επιστράτευση 40.000 εφέδρων, προκειμένου να αντιμετωπίσει «την ανάμειξη της Ρωσίας στις εσωτερικές υποθέσεις της Ουκρανίας» και να αυξήσει τη στρατιωτική δύναμη της χώρας ενώπιον της ανάληψης του ελέγχου της χερσονήσου. Ο Αντρέι Παρούμπι, γραμματέας του Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας και Άμυνας, δήλωσε στο κοινοβούλιο ότι 20.000 έφεδροι θα αναπτυχθούν στις τάξεις των ενόπλων δυνάμεων και οι άλλοι 20.000 θα ενισχύσουν τη νεοσυσταθείσα Εθνική Φρουρά.

Αποθεώνουν τα ρωσικά ΜΜΕ
Τα ρωσικά μέσα ενημέρωσης χαιρετίζουν σχεδόν όλα την επιλογή των κατοίκων της Κριμαίας να αποσχισθούν από την Ουκρανία και να ενωθούν με τη Ρωσία. «Δόξα στην Κριμαία», είναι ο χαρακτηριστικός τίτλος της «Κομερσάντ». «Η Κριμαία επιστρέφει στη Ρωσία!», εκφράζει τον ενθουσιασμό της στην πρώτη σελίδα της η λαϊκή εφημερίδα «Κομσομόλσκαγια Πράβντα». Η «Ιζβέστια» γράφει: «Είτε αρέσει είτε δεν αρέσει σε ορισμένους, είμαστε ευτυχείς», κάνοντας λόγο για «ένωση καρδιών». Στο διαζύγιο της Κριμαίας από την Ουκρανία αναφέρεται η «Μοσκόφσκι Κομσομόλετς», ενώ η «Ροσιίσκαγια Γκαζέτα» εκτιμά πως το δημοψήφισμα έδωσε «αδιαμφισβήτητες απαντήσεις». Η εφημερίδα «Νόβιε Ιζβέστια» προειδοποιεί, πάντως, ότι «ο ενθουσιασμός στην Κριμαία μπορεί να μεταμορφωθεί σε δυνατό χανγκόβερ». «Δεν είχαμε δει κάτι τέτοιο από την εποχή της ΕΣΣΔ», υπογραμμίζει στην πρώτη σελίδα της η οικονομική εφημερίδα «Βεντομόστι». Η Κριμαία είναι ένα ώριμο αχλάδι, που έπεσε μόνο του στα χέρια μας, είναι ο τίτλος του ενημερωτικού ιστότοπου gazeta.ru. Σε μιαν από τις σπάνιες «παραφωνίες», η εφημερίδα της αντιπολίτευσης «Νόβαγια Γκαζέτα» δημοσίευσε στην πρώτη σελίδα της μια φωτογραφία από τη διαδήλωση του Σαββάτου στη Μόσχα, όπου περίπου 50.000 άνθρωποι έκαναν πορεία κατά της προσάρτησης της ουκρανικής χερσονήσου και εναντίον της πολιτικής του Πούτιν.

 

 

 

λλλλλλλλλλλλλλλλλλλλλλλλλλλλλλλλλλλλλλλλλλλλλλλλλλ
Ουκρανία: Μετά το δημοψήφισμα τι ακολουθεί;

* Του Άριστου Αριστοτέλους

ΤΟ ΔΗΜΟΨΗΦΙΣΜΑ για ένωση της Κριμαίας με τη Ρωσική Ομοσπονδία αποτελεί μια σημαντική εξέλιξη στην ουκρανική κρίση, η οποία φέρνει πιο κοντά την αντιπαράθεση μεταξύ δυτικών δυνάμεων και Ρωσίας. Ποια τροπή θα πάρουν τα γεγονότα μετά το δημοψήφισμα και πόσο κρίσιμη διαμορφώνεται η κατάσταση στην περιοχή, είναι το υπό εξέταση ερώτημα στο κείμενο που ακολουθεί.
Το δημοψήφισμα ήταν βέβαια μια εξέλιξη στην ουκρανική κρίση, που προέκυψε μετά την ανατροπή του ρωσόφιλου Προέδρου Βίκτωρ Γιανουκόβιτς από τις φιλοδυτικές δυνάμεις της ουκρανικής αντιπολίτευσης και τον διορισμό μεταβατικής κυβένησης μέχρι τη διεξαγωγή εκλογών. Τις κινήσεις αυτές, μαζί με άλλες αντιρωσικές ενέργειες, η Μόσχα τις εξέλαβε ως πρόκληση από τη Δύση κατά της ασφάλειας και της επιρροής της στην περιοχή. Συνεπώς η στρατιωτική επέμβαση των Ρώσων στην Κριμαία, όπως και το αίτημα του ρωσικού πληθυσμού της χερσονήσου αυτής -έδρας του Ρωσικού Στόλου της Μαύρης Θάλασσας- για ενσωμάτωσή της στη Ρωσία ήταν η αντίδραση της Μόσχας στην «πραξικοπηματική» ενέργεια των φιλοδυτικών του Κιέβου. Ήταν η απάντησή της στους γεωπολιτικούς ανταγωνιστές της, τους Αμερικανούς και Ευρωπαίους, που στηρίζουν το νέο «αντισυνταγματικό» καθεστώς.
Η μεταβατική κυβέρνηση του Κιέβου και οι δυτικοί υποστηρικτές της καταδικάζουν έντονα το δημοψήφισμα και τις αποσχιστικές ενέργειες των Αρχών της Κριμαίας. Από την άλλη, η Ρωσία διακηρύσσει ότι ο νόμιμος πρόεδρος της χώρας είναι ο Γιανουκόβιτς και ότι, αντίθετα με τους δυτικούς, θεωρεί θεμιτό και νόμιμο το δικαίωμα του λαού της Κριμαίας να καθορίσει με δημοψήφισμα το μέλλον του.
Οι εκατέρωθεν ανταγωνιστικές τοποθετήσεις ενισχύουν περαιτέρω την ένταση και τον διπολισμό στην αντιπαράθεση των δύο πλευρών στην Ουκρανία, μια χώρα που από αιώνες αποτελεί πεδίο ανταγωνισμού μεγάλων δυνάμεων. Με τη Ρωσία να θεωρεί την περιοχή αυτή υψίστης στρατηγικής σημασίας για την εθνική της ασφάλεια και τις δυτικές δυνάμεις να προσβλέπουν να την έχουν στη δική τους σφαίρα επιρροής με πιθανή ένταξη στην Ε.Ε. ή και στο ΝΑΤΟ, που για τη Μόσχα αποτελεί κόκκινο πανί.
Ο πλήρης στρατιωτικός έλεγχος της Ρωσίας επί της Κριμαίας και τώρα το δημοψήφισμα για ενσωμάτωση της στη Ρωσική Ομοσπονδία, ενισχύουν τη διαπραγματευτική θέση της Μόσχα στις συζητήσεις για το μελλοντικό ουκρανικό καθεστώς. Για το δημοψήφισμα, οι δυτικοί, υπό την καθοδήγηση των ΗΠΑ, έχουν βέβαια προειδοποιήσει για οικονομικά και πολιτικά μέτρα, που θα γίνουν πολύ πιο σκληρά σε τυχόν προσάρτηση. Από την άλλη η Ρωσία επίσης προειδοποιεί ότι θα λάβει αντίμετρα και, δεδομένης της μεγάλης εξάρτησης τής Ευρώπης από το ρωσικό φυσικό αέριο, είναι αντιληπτό προς τα πού θα κινηθεί. Επίσης, στο ενδεχόμενο λήψης πολιτικών μέτρων εναντίον της, η Μόσχα ενδεχόμενα να αποσυρθεί από συμφωνίες όπως η STARΤ και του περιορισμού των μέσου βεληνεκούς πυρηνικών όπλων. Ενδέχεται ακόμη το Κρεμλίνο να πάψει να διαδραματίζει βοηθητικό ρόλο στις προσπάθειες επαναπροσέγγισης ΗΠΑ - Ιράν ή και σε άλλες διεθνείς υποθέσεις αμερικανικού ενδιαφέροντος, δημιουργώντας σοβαρά προβλήματα στους Αμερικανούς. Αναμφίβολα μια τέτοια κατάσταση ψυχροπολεμικών σχέσεων δεν ευνοεί ούτε τους Ρώσους αλλά ούτε τους Ευρωπαίους και τους Αμερικανούς, που έχουν βασικά κάθε συμφέρον να αναπτύξουν μια λειτουργική και μακροπρόθεσμη σχέση συνεργασίας με τη Ρωσία προς αμοιβαίο όφελος.
Ενόψει των πιο πάνω, λοιπόν, ποια τροπή θα πάρουν τα πράγματα μετά το δημοψήφισμα θα εξαρτηθεί από την επόμενη κίνηση που θα κάνει η Μόσχα. Δηλαδή αν θα προχωρήσει να υιοθετήσει την απόφαση του δημοψηφίσματος της Κριμαίας για ενσωμάτωσή της στη Ρωσία, παρά τις αντιδράσεις των δυτικών, ή αν θα χαιρετίσει το γεγονός αλλά ως πρώτο βήμα θα χρησιμοποιήσει αυτό ως διαπραγματευτικό μοχλό για να επιτύχει ένα ευνοϊκότερο για την ασφάλειά της καθεστώς στην Ουκρανία.
Από την άλλη, αν η ρωσική κυβέρνηση προχωρήσει, είτε τώρα είτε αργότερα, σε προσάρτηση της Κριμαίας, τότε θα ακολουθήσει ο φαύλος κύκλος σκληρότερων μέτρων και αντίμετρων. Θα αυξηθεί ο κίνδυνος να προκληθούν ταραχές στην ανατολική Ουκρανία. Η κρίση θα οξυνθεί επικίνδυνα, η χώρα θα διολισθαίνει σε εμφύλιο πόλεμο και η Ρωσία θα προειδοποιεί να επέμβει για να προστατεύσει τους ομοεθνείς της, ενώ οι δυτικοί δεν θα μπορούν να αναλάβουν στρατιωτική δράση. Ενδεχόμενα ακόμη να δημιουργηθούν συνθήκες διαμελισμού της χώρας σε ρωσόφιλη ανατολική Ουκρανία και σε δυτικόφιλη δυτική. Στην Ε.Ε. θα οξυνθούν τα οικονομικά της προβλήματα. Επίσης οι υπερατλαντικές σχέσεις και η κοινή εξωτερική πολιτική των κρατών μελών της Ένωσης θα διέλθουν περίοδο δοκιμασίας ένεκα διαφορών στις προσεγγίσεις τους απέναντι στη Ρωσία.
Το θετικό στοιχείο είναι ότι μέχρι σήμερα κανένας των εμπλεκομένων, ιδιαίτερα οι μεγάλες δυνάμεις, δεν έχουν αναφερθεί στη χρήση του στρατιωτικού στοιχείου και ότι, τόσο οι δυτικοί, όσο και οι Ρώσοι, στις διπλωματικές κινήσεις ή τις προειδοποιήσεις τους δεν καίνε γέφυρες αλλά αφήνουν περιθώρια στην άλλη πλευρά για συμβιβασμό. Όμως τις επόμενες μέρες η τροπή που θα πάρει η κρίση, δηλαδή αν θα κλιμακωθεί ή αποκλιμακωθεί, θα εξαρτηθεί από τις αποφάσεις της Μόσχας πώς θα διαχειριστεί το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος και τα πιθανά μέτρα των δυτικών και βέβαια από το πώς και σε ποιο βαθμό επηρεάζεται η εθνική της ασφάλεια. Τελικά δεν συμφέρει σε κανέναν από τους εμπλεκομένους μια παρατεταμένη και οξεία κρίση. Γι' αυτό όσο πιο γρήγορα εξευρεθεί μια κοινά αποδεκτή λύση, που να ρυθμίζει το μελλοντικό καθεστώς της Ουκρανίας και που να ικανοποιεί τα κριτήρια ασφάλειας της Ρωσίας, τόσο το καλύτερο για την οικονομική και πολιτική σταθερότητα όχι μόνο στην Ουκρανία άλλα και σε ολόκληρη την Ευρώπη.
* Κυπριακό Κέντρο Στρατηγικών Μελετών