Τι τραγική ειρωνεία… Στην επέτειο του πραξικοπήματος της χούντας κατά του Μακαρίου, εκδηλώθηκε πραξικόπημα κατά του Τούρκου Προέδρου, Ερντογάν. Και η άλλη, εξίσου τραγική ειρωνεία: Όπως ο Μακάριος κάλεσε, στις 15/7/1974, τους πολίτες να αντισταθούν κατά των πραξικοπηματιών, έτσι και ο δικτάτορας Ερντογάν κάλεσε προψές τους Τούρκους πολίτες να αντισταθούν κατά των στρατιωτικών. Οι δραματικές εξελίξεις στην κατοχική Τουρκία έχουν έναν αίτιο: Τον Ταγίπ Ερντογάν. Το πραξικόπημα εναντίον του είναι η φυσική εξέλιξη των δικτατορικών διαθέσεών του. Από το 2002, που κατέλαβε την εξουσία, ο Ερντογάν έδωσε την ψευδή εικόνα ενός δήθεν ισλαμικού κράτους… λάιτ. Πολλοί στην Ευρώπη και στις ΗΠΑ παρασύρθηκαν από την απατηλή εικόνα που έκτισε και τον προέβαλλαν ως παράδειγμα προς μίμηση από άλλες μουσουλμανικές χώρες.

Τελικά, ο Ερντογάν αναδείχθηκε σε έναν αδίστακτο δικτάτορα, που με τη σύνταξη ενός νέου Συντάγματος επιχείρησε να καταστεί απόλυτος μονάρχης. Πέτυχε να στείλει τον στρατό στους στρατώνες, να εξουδετερώσει τους πολιτικούς αντιπάλους του και να ενισχύσει τις εξουσίες του. Όλα τα ΜΜΕ της Δύσης κατ' επανάληψιν κατηγόρησαν τον Ερντογάν για δικτατορικές τάσεις, για φίμωση των ΜΜΕ, για δίωξη πολιτικών του αντιπάλων, για σφαγή των Κούρδων, κτλ. Με το γνωστό δόγμα Νταβούτογλου, για «μηδενικά προβλήματα με τους γείτονες», κατάφερε να έχει κρίσεις με όλα τα γειτονικά και συμμαχικά κράτη. Κυρίως, ο Ερντογάν προκάλεσε κρίσεις στις σχέσεις του με το Ισραήλ, με τη Ρωσία, με τη Συρία, ακόμα και με τις ΗΠΑ, το ΝΑΤΟ και με την Ευρώπη. Ο Ερντογάν κέρδισε προς στιγμήν τους αραβικούς δρόμους, αλλά προκάλεσε την καχυποψία και τις αντιδράσεις αραβικών κυβερνήσεων.

Η Τουρκία κατηγορείται ότι με τη Σ. Αραβία και τις ΗΠΑ εξέθρεψαν το τέρας του Ισλαμικού Κράτους. Επίσης, ενώ είχε με τη Συρία παραδοσιακές σχέσεις, μετά την εκδήλωση του εμφυλίου στη χώρα στράφηκε κατά του Προέδρου Άσαντ. Μέχρι πρόσφατα η Τουρκία εθεωρείτο ο ταραξίας, ο πειρατής και ο αναξιόπιστος στην περιοχή και στις σχέσεις της με τους συμμάχους της. Παρέλκει να αναφέρουμε την κατοχή της Κύπρου και τις συνεχείς κρίσεις στο Αιγαίο και τις προκλήσεις κατά της Ελλάδος. Πρόσφατα, η Άγκυρα επιχείρησε βελτίωση των σχέσεών της με τη Ρωσία και το Ισραήλ, ενώ προσέβλεπε και σε βελτίωση με τη Συρία και το Ιράκ. Το πραξικόπημα κατά του δικτάτορα Ερντογάν, που έγινε από τον στρατό, αποτελεί μια δραματική ανατροπή στα πράγματα της κατοχικής Τουρκίας. Με ευρύτερες περιφερειακές επιπτώσεις.

Δεν πιστεύουμε ότι θα λυπηθούν πολλοί από πιθανή ανατροπή του Ερντογάν. Όμως, οι εξελίξεις στην Τουρκία αφορούν όλους και θα επηρεάσουν πολλούς. Όσον αφορά το Κυπριακό, πρέπει να γίνει ξεκάθαρο προς Ερντογανικούς δικούς μας πως είτε πολιτικοί είτε ισλαμιστές είτε στρατιωτικοί βρίσκονται στην εξουσία, η τουρκική πολιτική έναντι του Κυπριακού δεν πρόκειται να μεταβληθεί. Απεναντίας, αν επικρατήσουν οι στρατιωτικοί, θα είναι πιο σκληροί στις αξιώσεις τους. Επίσης πρέπει να γίνει ξεκάθαρο πως οι τουρκικές θέσεις στις συνομιλίες, στα κρίσιμα ζητήματα, δεν έχουν μεταβληθεί. Είναι αναμενόμενο πως αυτές θα επηρεαστούν ή και θα καθυστερήσουν αλλ’ οι τουρκικές θέσεις δεν θα μεταβληθούν. Όπως δεν θα σταματήσουν οι τουρκικές προκλήσεις στο Αιγαίο.

Μια ανεξέλεγκτη, απρόβλεπτη και σε κρίση, Τουρκία, είναι πάρα πολύ επικίνδυνη. Ιδιαίτερα για την Ελλάδα και την Κύπρο, επειδή κάθε φορά που εκδηλώνεται κρίση στη χώρα του Αττίλα, αυτή εξάγεται προς τους αδύναμους κρίκους, την Ελλάδα και την Κύπρο. Γι’ αυτό, Αθήνα και Λευκωσία, πέρα από την παρακολούθηση των γεγονότων, καλούνται να συνεκτιμήσουν τα νέα δεδομένα, σε συνεννόηση και συνεργασία με το Ισραήλ, την Αίγυπτο, τη Ρωσία, τις ΗΠΑ και την Ε.Ε. Ίσως μέσα από την τουρκική κρίση να προκύψουν νέες, ευοίωνες συγκυρίες και νέες συμμαχίες. Τώρα αναδεικνύεται ακόμα πιο πολύ ο σταθεροποιητικός ρόλος της Ελλάδος και της Κύπρου στην πιο ασταθή και επικίνδυνη περιοχή του κόσμου.