Κάποτε ο Βρετανός πολιτικός και Πρωθυπουργός της Βρετανίας, Ουίνστον Τσόρτσιλ, είχε δηλώσει κατηγορηματικά: «Αν η Βρετανία έχει να επιλέξει μεταξύ του απέραντου ωκεανού και της ηπείρου, θα επιλέξει τον ωκεανό». Ο Τσόρτσιλ εννοούσε με τον «ωκεανό», τις Ην. Πολιτείες και με την «ήπειρο», την Ευρώπη. Οι Βρετανοί ουδέποτε ενδιαφέρθηκαν πραγματικά να αποτελέσουν τμήμα και να συνεργήσουν στην οικοδόμηση μιας ενιαίας, ισχυρής και ομόσπονδης Ευρώπης ως σοβαρό συμμαχικό αντίβαρο στις ΗΠΑ και ως αξιόπιστος και έγκυρος συνομιλητής της Ανατολής. Επιδίωξαν μεν να ενταχθούν στην τότε Κοινή Αγορά αλλά με μισή καρδιά και πάντα με δικούς τους όρους, όπως ακριβώς πράττει και η φίλη τους, Τουρκία. Ήθελαν, δηλαδή, την Ευρώπη a la carte. Γι’ αυτό ανέκαθεν ο ρόλος της Βρετανίας ήταν υπονομευτικός και διαλυτικός της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ορθά ο στρατηγός Ντε Γκωλ δύο φορές εμπόδισε ένταξη της Βρετανίας στην Κοινή Αγορά.

Τώρα, η Βρετανία, μετά από 43 χρόνια σχέσεων αγάπης-μίσους με την Ε.Ε., αποφάσισε να αποχωρήσει. Δικαίωμά της. Η απόφαση των Βρετανών είναι ιστορική όχι απλώς ως έκφραση αποχώρησης από μια ένωση κρατών που ουδέποτε θέλησαν ή αγάπησαν αλλά και ως ιστορικός σταθμός για τα 27 κράτη-μέλη της. Τώρα είναι η ώρα για επανεκκίνηση της Ευρώπης. Η αποχώρηση της Βρετανίας επιτάσσει στους ηγέτες της Ευρώπης να αναλύσουν τα προβλήματα που οδήγησαν στην έξοδο της Βρετανίας όπως και τις δυσλειτουργίες μιας υπερτροφικής Ένωσης, που τα τελευταία χρόνια υποτίμησε ή και παρέβλεψε προβλήματα σε πολλές χώρες-μέλη. Ή αγνόησε τον διαχωρισμό σε γερμανικό βορρά και σε γαλλο-ιταλο-ισπανικό νότο. Τώρα είναι η ώρα της ανασύνταξης της Ε.Ε., ώστε να ανακτήσει τα πολλά συγκριτικά πλεονεκτήματά της έναντι των ΗΠΑ, της Ρωσίας όπως και άλλων μεσαίων δυνάμεων.

Ζούμε σε ένα άναρχο διεθνές σύστημα και ο ρόλος και η συμβολή της Ε.Ε. πρέπει να είναι καθοριστικά στη διαμόρφωση ενός νέου πολιτικού, οικονομικού και κοινωνικού αφηγήματος, που να αποβλέπει στην ικανοποίηση των προσδοκιών, των ελπίδων και των οραμάτων των ευρωπαϊκών λαών. Η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν κατέβαλε σοβαρές προσπάθειες για τη δημιουργία μιας ευρωπαϊκής ομοσπονδίας των λαών και παρέμεινε ακόμα στο επίπεδο του έθνους-κράτους, με ό,τι αυτή η τάξη πραγμάτων υποβάλλει. Η αποχώρηση της Βρετανίας, που πρέπει να γίνει το ταχύτερο, για να ξεκαθαρίσει το τοπίο, στέλνει ακόμα δύο ισχυρά μηνύματα προς τις Βρυξέλλες. Πρώτον, ο αναμενόμενος διαμελισμός της Βρετανίας -οι Σκοτσέζοι και οι Ιρλανδοί θέτουν θέμα απόσχισης από τη χώρα- να μην εκληφθεί ως παράδειγμα από εθνικιστικές ομάδες που ήδη θέτουν θέμα δημοψηφισμάτων σε μερικές χώρες. Δεύτερον, η ενότητα της Ε.Ε. είναι εκ των ων ουκ άνευ, υπό τις σημερινές κρίσιμες διεθνείς και περιφερειακές εξελίξεις.

Με απλά λόγια, η Ευρώπη οφείλει να ξεπεράσει τα εθνικά-κρατικά σύνδρομά της και να κτίσει μιαν ενιαία εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας, επειδή ακριβώς οι κίνδυνοι από ασύμμετρες απειλές -τρομοκρατία, μεταναστευτικό, κοινωνική ανισότητα κ.λπ.- είναι πολύ μεγαλύτεροι από διακρατικές πιθανές αντιπαραθέσεις. Η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν θα διαλυθεί, όπως ευσεβοποθικά κάποιοι στη Βρετανία ή ακόμα και εδώ πιστεύουν. Και άλλοτε αντιμετώπισε σοβαρές κρίσεις και τις ξεπέρασε. Η έξοδος της Βρετανίας είναι η χειρότερη κρίση με πολλαπλές διαστάσεις και επιπτώσεις, όμως, ουδέν κακόν αμιγές καλού.

Τώρα είναι η ευκαιρία, οι ηγέτες της Ε.Ε. και ειδικά ο γαλλογερμανικός άξονας να αξιολογήσουν την κατάσταση και να προχωρήσουν σε δραστικές αποφάσεις με επίκεντρο τους λαούς της Ευρώπης που, κατά πλειοψηφία, πιστεύουν στο όραμα των ιδρυτών της. Η Κυπριακή Δημοκρατία ορθά παραμένει και συντάσσεται στο πλευρό των άλλων εταίρων μας. Σε έναν επικίνδυνο κόσμο, η ενότητα, η ανασύνταξη, η επανεκκίνηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με επίκεντρο τους λαούς της, είναι η καλύτερη και αποτελεσματικότερη απάντηση στους ευρωσκεπτικιστές και σε όσους ατλαντιστές θα επιθυμούσαν μιαν Ευρώπη γονατισμένη, διαλυμένη και υποχείριο άλλων.