Η Ευρωπαϊκή Ένωση υπέστη το πρώτο σοβαρό σχίσμα από της δημιουργίας της. Η δεύτερη ισχυρότερη οικονομική δύναμη στην Ευρώπη, η Βρετανία, με απόφαση του λαού της, αποφάσισε να αποχωρήσει από την Ένωση. Η απόφαση του βρετανικού λαού δεν χωρά αμφισβήτηση, ούτε ελήφθη ελαφρά τη καρδία, δήλωσε ο Βρετανός Πρωθυπουργός και σημαιοφόρος του στρατοπέδου της παραμονής Ντέιβιντ Κάμερον, κατανοώντας πλήρως τους σοβαρούς λόγους και τα κίνητρα με τα οποία εψήφισαν οι Βρετανοί, προκρίνοντες την έξοδο. Την ίδια στιγμή, σε μία βαθύτατη προσήλωση στις δημοκρατικές διαδικασίες, και αντιλαμβανόμενος και αναλαμβάνοντας πλήρως τις ευθύνες της ήττας, ο Βρετανός πρωθυπουργός δήλωσε ότι θα υποβάλει παραίτηση. Δείγμα πολιτικής αξιοπρέπειας και ευθιξίας, το οποίο δεν διαθέτουν εδώ οι ηγέτες μας. Χάνουν κατά τρόπο συντριπτικό σε δημοψηφίσματα και αρνούνται να παραιτηθούν και να καταβάλουν το κόστος της αποτυχίας τους. Χάνουν εκλογικές μάχες, και αρνούνται να παραδώσουν την καρέκλα. Δείγμα πρωτοφανούς λατρείας προς την καρέκλα και την εξουσία. Και όχι μόνο δεν παραιτούνται, αλλά συνεχίζουν να ακολουθούν τις ίδιες πολιτικές, τις οποίες απέρριψαν οι ψηφοφόροι τους.

Αυτά ως πρώτα μηνύματα από τον βαθύτατα προσηλωμένο στη δημοκρατία βρετανικό λαό, και από τους υπεύθυνους και σοβαρούς ηγέτες του. Σε μία θλιβερή σύγκριση με τους δικούς μας καρεκλοκένταυρους, οι οποίοι δέχονται τη μία εκλογική ήττα μετά την άλλη, αλλά επιμένουν να παραμένουν στις θέσεις τους...
Όσον αφορά το μήνυμα του δημοψηφίσματος, είναι φανερό ότι αποτελεί πλήγμα στο όλο ευρωπαϊκό οικοδόμημα. Είναι, όμως, επίσης φανερό πως η Ευρωπαϊκή Ένωση, τα τελευταία χρόνια, βρίσκεται σε μία κατάσταση η οποία εκπέμπει αποσύνθεση. Η οικονομική κρίση, η ασφάλεια, η εξωτερική πολιτική, το μεταναστευτικό, και άλλα προβλήματα, δίχασαν τα ευρωπαϊκά κράτη και απέδειξαν την ανομοιότητα και την ανυπαρξία κοινών πολιτικών και κοινών οραμάτων.

Οι αξίες, οι αρχές, οι κοινές ρίζες και τα κοινά προβλήματα εγκαταλείφθηκαν. Υπεράνω του ευρωπαϊσμού ετέθη το εθνικό συμφέρον. Τα σκληρά οικονομικά μέτρα, τα οποία επιβλήθηκαν επί των λαών του ευρωπαϊκού Νότου, η αποτυχία της Ε.Ε. να λύσει προβλήματα, προκάλεσαν αλυσιδωτές επιπτώσεις και άλλαξαν τον πολιτικό χάρτη της Ευρώπης. Το κοινό ευρωπαϊκό όραμα έπαυσε να ενώνει τους λαούς και αναπτύχθηκαν τάσεις αντίρροπες, τάσεις εσωστρέφειας, τάσεις εθνικιστικές, έως ακραίες και φασιστικές. Τάσεις ξενοφοβίας.

Αυτά τα μηνύματα δεν ελήφθησαν υπ' όψιν από τους Ευρωπαίους ηγέτες. Δεν έπραξαν τίποτε για να τα αντιμετωπίσουν. Δεν διαφοροποίησαν πολιτικές που προκαλούσαν την αντίδραση των λαών. Συνέχισαν με την ίδια νοοτροπία και τις ίδιες πολιτικές, ως να μη συνέβαινε τίποτε. Ακόμη και σήμερα, όταν ο βρετανικός λαός τούς καταφέρει ηχηρό πλήγμα, συνεχίζουν να μη λαμβάνουν τα μηνύματα. Και με δηλώσεις τους, επιμένουν ότι τίποτε δεν άλλαξε και τίποτε δεν πρόκειται να αλλάξει.

Και όμως, η ανάπτυξη φυγόκεντρων τάσεων θα συνεχιστεί και θα ενταθεί. Οι κίνδυνοι διάλυσης πιθανόν να αυξηθούν. Η Ευρώπη χρειάζεται νέο όραμα, νέες πολιτικές, πιο ανθρωπιστική προσέγγιση. Χρειάζεται να επιστρέψει στις ρίζες της, διαφορετικά θα αποκοπεί εντελώς από τους λαούς της. Και είναι οι λαοί της Ευρώπης που καθορίζουν τον μέλλον της. Όχι οι κυβερνήσεις τους...