Το γεγονός ότι η Ευρωπαϊκή Κεντρική Αρχή αναφέρει ότι στη βάση των «Stress Tests» και του «worst case scenario-χειρότερο σενάριο», τα κρατικά ομόλογα που κατέχουν οι μεγάλες τράπεζες θα υποτιμηθούν κατά 16,5% ουδόλως θα πρέπει να υποτιμηθεί. Διότι αυτό το σενάριο στην πράξη σημαίνει τα εξής:

1. Για να μπορούν να έχουν κεφαλαιακή επάρκεια οι τράπεζες της τάξης του 8%, θα πρέπει να μειωθεί, δηλαδή να κουρευτεί το κρατικό ομόλογο που κατέχουν κατά 16,5%, που σημαίνει ότι θα πρέπει να βρουν χρήματα για να καλύψουν τις ζημιές. Και το ερώτημα είναι πού θα βρεθούν τα χρήματα αυτά; Εάν πάντως δεν βρεθούν, τότε το χειρότερο σενάριο θα περάσει από τη θεωρία στην πράξη. Δηλαδή στο κούρεμα και με σαφή τον κίνδυνο να μην τεθούν οι τράπεζες κάτω από τον Ενιαίο Εποπτικό Τραπεζικό Μηχανισμό, του οποίου αναμένεται ότι η πρώτη φάση θα τεθεί σε ισχύ στις 3 Νοεμβρίου του 2014.

2. Επί του παρόντος και εφόσον βρισκόμαστε σε φάση σεναρίου, η πραγματική αξία του ομολόγου παραμένει η ίδια. Δηλαδή εάν λήξει ένα ομόλογο αύριο ή τον Αύγουστο, οι κάτοχοι του θα πληρωθούν την αξία του κατά 100% και όχι μειωμένη κατά 16,5%.

Βεβαίως, ακόμη και στη φάση του σεναρίου και μάλιστα του χείριστου, οι αγορές επηρεάζονται αρνητικά. Μπαίνουν ψύλλοι στ’ αυτιά τους. Το ίδιο άλλωστε γινόταν και με το κούρεμα των τραπεζών. Και τότε ελέγετο ότι ήταν το χειρότερο ή ακόμη και φανταστικό σενάριο και ότι θα λέγαμε όχι. Τελικώς όμως έγινε. Κανείς, μάλιστα, δεν γνωρίζει τι αρνητικό ντόμινο μπορεί να δημιουργηθεί, από το “worst case scenario” ειδικώς σε μια περίοδο που πανηγυρίζαμε ότι βγήκαμε στις αγορές με επιτόκιο 4,7%. Ακόμη και το άκουσμα περί του “χειρότερου σεναρίου” ανησυχεί τις αγορές, αυξάνει το βαθμό επικινδυνότητας των ομολόγων και των επιτόκιο δανεισμού. Ηδη το επιτόκιο έχει ξεπεράσει το 5%.

Και επειδή περί της εξόδου στις αγορές ο λόγος, η θέση μας δεν είναι αρνητική. Διότι τα χρήματα αυτά, θεωρητικώς, τουλάχιστον δεν είναι υπό την εποπτεία της Τρόικας, παρότι ελέγχει τα μακροοικονομικά μας. Από την άλλη, όμως, υπάρχει ανησυχία. Γιατί; Διότι δεν έχει επαρκώς εξηγηθεί πού θα διατεθούν αυτά τα χρήματα και πώς θα αναπαραχθούν στην πραγματική αγορά έτσι ώστε όταν θα λήξουν να είναι δυνατό από τα κέρδη να καλυφθούν τα κεφάλαια και οι τόκοι. Ακόμη όμως και αν ισχυριστεί κάποιος ότι έχουν δοθεί μερικώς εξηγήσεις περί της διαθέσεις τού δανειζόμενου ποσού είτε για την κάλυψη εσωτερικών δανεισμών ή τραπεζικών αναγκών, οι ισχυρισμοί αυτοί δεν συνοδεύονται από ένα στοχευμένο στρατηγικό πλάνο από το οποίο θα επωφελείται η πραγματική αγορά, που σημαίνει νέες θέσεις εργασίας και ανάπτυξη. Και αν υπάρχει ένα τέτοιο πλάνο δεν έχει εξηγηθεί.

Επίλογος, λοιπόν: Μακάρι να μην γίνει πράξει το χειρότερο περί του κουρέματος των ομολόγων σενάριο, διότι τα όποια βήματα που κάναμε μπροστά θα μας πάρουν πίσω. Τόσο στο τραπεζικό σύστημα όσο και στα περί ανάκαμψης της οικονομίας θα δεχθούν νέο ισχυρό κτύπημα. Εξελίξεις, που είναι συναφείς με την έξοδο μας στις αγορές, την αύξηση του βαθμού επικινδυνότητας και του επιτοκίου δανεισμού, αλλά και με την πιθανή έλλειψη προγραμματισμού, ώστε να μετατραπεί εξελικτικά και μέσα από την λειτουργία της πραγματικής αγοράς ο δανεισμός κέρδος. Αλλιώς και στην πρώτη και στη δεύτερη περίπτωση τις ζημίες από το κούρεμα του ομολόγου, του δανεισμού και της αύξησης του δημοσίου χρέους θα την πληρώσει για άλλη μια φορά από την τσέπη του με φορολογίες και άλλως πως ο απλός πολίτης. Το απευχόμαστε. Χωρίς να σημαίνει ότι αυτό αρκεί.