Τι όφειλαν να πράξουν τα πολιτικά κόμματα, την επομένη των εκλογών, εάν πράγματι ανησυχούσαν από το μέγεθος της τεράστιας αποχής και εάν ελάμβαναν, όπως είπαν, τα μηνύματα; Θα συγκαλούσαν, όλα, τα συλλογικά τους όργανα και θα εστρώνονταν στη δουλειά για να εισηγηθούν αφενός μέτρα, τα οποία θα έπειθαν τους πολίτες ότι αξίζει να επιστρέψουν στην κάλπη. Και, αφετέρου, θα αποφάσιζαν αλλαγή συμπεριφοράς, θα έδιδαν έμπρακτα δείγματα εγκατάλειψης τών ώς τώρα επιλήψιμων, μη έντιμων και απαράδεκτων μεθοδεύσεών τους.

Θα απελευθέρωναν τους θεσμούς, την κοινωνία, τους ανθρώπους από τον θανάσιμο εναγκαλισμό τους, θα έκλειναν την πόρτα σε όσους πολίτες την κτυπούσαν για εξασφάλιση πελατειακών εξυπηρετήσεων, θα έκτιζαν, εν ολίγοις, όλοι μαζί ένα νέο πολιτικό σύστημα, έντιμο, διαφανές, ειλικρινές, που θα επεδείκνυε σεβασμό στους πολίτες και θα είχε στο επίκεντρο των επιδιώξεών του, τον άνθρωπο και όχι το κομματικό συμφέρον.

Τι έκαναν, όμως, τελικά τα κόμματα; Όσοι άντεξαν να παρακολουθήσουν τις συζητήσεις στα τηλεοπτικά πάνελ, την επαύριο των εκλογών, διαπίστωσαν με απογοήτευση και οργή, ότι: Οι εκπρόσωποι των κομμάτων, αντί να παρουσιάσουν προτάσεις, οι οποίες θα δημιουργούσαν έστω και ένα αμυδρό φως στους πολίτες, ότι τα κόμματα πήραν τα μηνύματα, απεδύθηκαν στο γνωστό παιγνίδι των συγκρούσεων, της απαρίθμησης των «κερδών» για τους μεν, και των «ζημιών» για τον αντίπαλο.

Ενώ σε άλλα, προεξάρχουσα θέση κατέλαβε η αναβίωση του ρεβανσισμού και της αλληλοεπίρριψης ευθυνών από τον έναν «συναγωνιστή» στον άλλον.
Δεν πέρασε ούτε μέρα από τις σπαραξικάρδιες δηλώσεις των κομματικών εκπροσώπων πως «πήραμε τα μηνύματα, γυρίζουμε σελίδα» και τα πολιτικά κόμματα επέστρεψαν στην παλιά σελίδα. Στις συγκρούσεις, στις θριαμβολογίες, στις εσωτερικές διαμάχες. Και είναι θέμα χρόνου να ολοκληρώσουν την επιστροφή στις μαύρες σελίδες τους, με νέα ψέματα στον λαό, με νέες αδιαφάνειες, με νέες ύποπτες χρηματοδοτήσεις, με νέες διαπλοκές.

Ακούσαμε, στις προχθεσινές τηλεοπτικές συζητήσεις, και ορθές διαπιστώσεις. Μίλησαν κάποιοι εκπρόσωποι κομμάτων για την ανάγκη καλλιέργειας κουλτούρας μέσα στα σχολεία.
Για ποια κουλτούρα και για ποια σχολεία μιλούν; Τα κόμματα έχουν αιχμαλωτίσει και μολύνει και την αυριανή νεολαία. Ποια κόμματα έχουν συστήσει μαθητικές οργανώσεις; Στα εκπαιδευτήρια δεν έχουν εισχωρήσει κομματικές νεολαίες, οι οποίες μολύνουν τη νεανική ψυχή με κομματικό φανατισμό; Στα πανεπιστήμια, το ίδιο. Ακόμη και οι κινήσεις των εκπαιδευτικών είναι υποδουλωμένες στο κόμμα και δρουν ως παραρτήματα του κόμματος μέσα στο εκπαιδευτικό σύστημα.

Ολόκληρη η κοινωνία είναι υποδουλωμένη στην κομματοκρατία. Πώς μπορεί αυτό το κομματικό σύστημα να αλλάξει και να μετεξελιχθεί σε πραγματικό κύτταρο δημοκρατίας;
Φρούδα ελπίδα και άκρατο ευσεβοποθισμό αποτελεί η προσδοκία, ότι το κομματικό σύστημα θα προσαρμοσθεί στα μηνύματα της κοινωνίας και θα ανατρέψει εκ βάθρων τον εαυτό του.
Οι πολίτες να μην έχουν καμία προσδοκία.

Αντίθετα, όπως είναι θεμελιωμένο το όλο σύστημα και όπως επιμένουν να το διατηρούν στα ίδια καλούπια οι ηγεσίες τους, ο πολίτης να αναμένει ακόμη χειρότερες αποδείξεις.
Δεν πρόκειται να υπάρξει καμία βελτίωση και κανένα δείγμα γραφής ότι βαίνουμε προς μία, έστω στοιχειώδη, αναμόρφωση του συστήματος. Μόνον ο πολίτης μπορεί να διαφοροποιήσει την κατάσταση, υποχρεώνοντας με την ψήφο του τους κομματικούς ταγούς να συμμορφωθούν προς τις επιταγές της κοινωνίας και να αλλάξουν πορεία.

Αλλά ούτε από την κοινωνία έρχονται μηνύματα αποφασιστικότητας, πέραν μίας παθητικής απόρριψης του συστήματος, η οποία δεν ταρακουνά ούτε ένα μικρό λιθάρι από το μπετόν αρμέ πάνω στο οποίο είναι θεμελιωμένο το σύστημα. Άρα;