Οι Ευρωεκλογές δεν είναι το τέλος μιας διαδικασίας, αλλά η αρχή μιας νέας επί της βάσει της οποίας δημιουργούνται εν μέσω οικονομικής κρίσης οι προϋποθέσεις για μεταρρυθμίσεις εντός της ΕΕ. Υπάρχουν σημαντικά ζητήματα που είναι ήδη υπό μελέτη για την αλλαγή της ΕΕ και δη του χώρου της ευρωζώνης όπως:

Πρώτο, ο ενιαίος τραπεζικός μηχανισμός, με σαφή στόχο να αποφευχθούν τα λάθη και οι ατασθαλίες του παρελθόντος που έπληξαν και την Κύπρο. Η διαδικασία αυτή έχει ήδη εγκριθεί από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και αναμένεται η επικύρωση από τα κράτη μέλη, με στόχο να τεθεί σε εφαρμογή στις 3 Νοεμβρίου του τρέχοντος έτους.

Δεύτερο, η έναρξη της νέας δημοσιονομικής επταετίας, που περιλαμβάνει τη δυνατότητα απορρόφησης των κονδυλίων από τα διαρθρωτικά ταμεία της ΕΕ. Για την Κύπρο, όπως και για άλλες μνημονιακές χώρες, η συγχρηματοδότηση φτάνει το 85% ακόμη και το 95%, που σημαίνει ανάπτυξη και νέες θέσεις εργασίας, Είναι δε, πρόδηλο ότι η διάθεση των χρημάτων αυτών σε τομείς της πραγματικής οικονομίας δεν θα χαθούν στην όποια μαύρη τρύπα της κρίσης, αλλά ταυτοχρόνως θα την περιορίσουν.

Τρίτο, το ζήτημα της Τρόικας και των αποφάσεων, καθώς και της εμπλοκής του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου. Υπάρχει πρόβλημα θεσμικού κενού και ελλείμματος νομιμοποίησης των αποφάσεων εντός της ΕΕ, που δεν είναι μόνο συναφές με τη δημιουργία νέων μηχανισμών ανάλογων με εκείνων της τραπεζικής ενοποίησης, αλλά και της ενίσχυσης του ρόλου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Και αυτό σημαίνει σαφείς μεταρρυθμίσεις με αλλαγή των συνθηκών, κατά τρόπον ώστε η υφιστάμενη πολιτική θέση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, ότι καμιά απόφαση της Τρόικας δεν μπορεί να ισχύσει εάν δεν ληφθεί η σύμφωνη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, να έχει πλέον νομική δεσμευτική κατοχύρωση.

Τέταρτο, η κάλυψη του λεγόμενου δημοκρατικού ελλείμματος, δηλαδή του κενού που υπάρχει μεταξύ των αποφάσεων που λαμβάνονται στις Βρυξέλλες και της κατανόησης και εφαρμογής τους από τα κράτη μέλη και τους Ευρωπαίους πολίτες. Επί τούτου, σημαντικός είναι ο αυξημένος πλέον ρόλος τον οποίο θα πρέπει να έχει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, ως το μοναδικό Όργανο το οποίο εκλέγεται απευθείας από τους πολίτες της ΕΕ.

Πέμπτο, ο αμυντικός και διπλωματικός ρόλος της ΕΕ διεθνώς και ειδικώς στη Γηραιά Ήπειρο, ειδικά μετά τις εξελίξεις της Ουκρανίας, που είχαν ως αποτέλεσμα την αναβάθμιση του ρόλου του ΝΑΤΟ ως συνδεδεμένου Οργανισμού με την ΕΕ και ως του κατ' εξοχήν αμυντικού μηχανισμού που μπορεί να αναλάβει αποτελεσματικά, εάν και όταν χρειαστεί, στρατηγικές επιχειρήσεις, αφού η ΕΕ είναι περιορισμένη στη λογική και πρακτική των «civilian missions». Όσο αυξάνεται η ρωσική απειλή γίνονται ακόμη στενότερες οι σχέσεις του ΝΑΤΟ και των ΗΠΑ από τη μια, με την ΕΕ από την άλλη.

Βεβαίως, υπάρχουν και μια σειρά άλλων ζητημάτων που αφορούν στη διεύρυνση της ΕΕ και τη συνοχή της, ειδικώς στην περίπτωση της Τουρκίας, ενώ ταυτοχρόνως σχετίζονται με την ανάπτυξη, την καταπολέμηση της φτώχιας και την παιδεία. Οι θεματικές αυτές βρίσκονται υψηλά στην ευρωπαϊκή ατζέντα για μια πιο λειτουργική ΕΕ, διότι αυτή την οποία γνωρίζαμε μέχρι σήμερα ήταν ελλειμματική. Και χωρίς μεγάλα λόγια, αλλά με ορθή δουλειά, αυτή η πενταετία είναι σημαντική για να δούμε προς τα πού θα κινηθεί η ΕΕ. Εάν δηλαδή θα προχωρήσει με σταθερά βήμα προς την επίλυση των προβλημάτων της με ρεαλιστικό τρόπο και θα θεσμοθετηθεί ή όχι η Ευρώπη των πολλαπλών κύκλων και ταχυτήτων, όπως αυτοί καθορίζονται από την ισχύ ενός εκάστου των κρατών μελών, και όχι επί τη βάσει της πολιτικής και νομικής ισότητας. Ή εάν δεν υπάρχουν διαφορετικές φόρμουλες ενοποίησης. Το ζητούμενο για τη συνοχή της ΕΕ δεν είναι το ωραίο μεν, άπιαστο δε, όραμα της ομοσπονδοποίησης, που έχει ήδη απορριφθεί από τις διεργασίες για Ευρωσύνταγμα, αλλά μια ΕΕ συνεχώς μεταρρυθμιζόμενη, που θα πατά γερά στη γη.