Ο Ρίτσαρντ Χόλμπρουκ είχε απολογηθεί δημόσια στον κυπριακό λαό, πριν από κάποια χρόνια, για την τραγωδία την οποία προκάλεσε στην Κύπρο η πολιτική των Ηνωμένων Πολιτειών. Οι ΗΠΑ συνήργησαν, αν δεν υπήρξαν και οι σχεδιαστές, μαζί με τη Βρετανία, στη διχοτόμηση της Κύπρου και σε όσα δεινά βιώνει από τότε ο κυπριακός λαός, και κυρίως ο κυπριακός Ελληνισμός.

Από τότε, η φραστική απολογία και το mea culpa του Χόλμπρουκ δεν μεταφράστηκε ποτέ σε πράξεις ανατροπής, όσων οι Ηνωμένες Πολιτείες προκάλεσαν στην Κυπριακή Δημοκρατία. Αντίθετα. Οι ΗΠΑ, σε συνεργασία και πάλι με τη Βρετανία, οδήγησαν το Κυπριακό στο σχέδιο Ανάν, ένα εκτρωματικό και ρατσιστικό σχέδιο λύσης, το οποίο εξυπηρετούσε πρωτίστως τα συμφέροντα των ΗΠΑ, της Βρετανίας και της Τουρκίας, και εάν γινόταν αποδεκτό, θα κατέληγε σε νέα τραγωδία για τον κυπριακό Ελληνισμό.

Πέρασαν από τότε δέκα χρόνια. Και σε όλο αυτό το διάστημα, όπως και στα υπόλοιπα που προηγήθηκαν του 1974, οι Ηνωμένες Πολιτείες όχι μόνο δεν βοήθησαν να ανατραπούν όσα με δικούς τους σχεδιασμούς διχοτόμησαν την Κύπρο, όχι μόνο δεν πίεσαν την Τουρκία να επιδείξει διαλλακτικότητα, αλλά εργάστηκαν είτε διά της ανοχής, είτε διά της αδιαφορίας, να συνεχιστεί και να συντηρηθεί η πολύχρονη κατοχή της Κύπρου, με όλα τα τραγικά συνεπακόλουθά της.

Σήμερα, τα πράγματα φαίνονται στην επιφάνεια να διαφοροποιούνται. Η ανακάλυψη των υδρογονανθράκων, οι νέοι γεωπολιτικοί σχεδιασμοί των ΗΠΑ στην περιοχή δημιουργούν, όπως διατείνονται πολιτικοί αναλυτές και άλλοι, νέα δεδομένα. Το κυπριακό φυσικό αέριο φαίνεται να επαυξάνει τον στρατηγικό ρόλο της Κύπρου και να δημιουργεί συνθήκες νέας διαμόρφωσης της αμερικανικής πολιτικής στην περιοχή. Η Κύπρος, από ένα μίζερο και σχεδόν άγνωστο, δυτικό συγγενή, μετατρέπεται, κατά τους χαρακτηρισμούς της αμερικανικής ηγεσίας, σε «νέο ισχυρό στρατηγικό εταίρο» των ΗΠΑ και «παίκτη-κλειδί» στην περιοχή.

Πώς μεταφράζεται πρακτικά αυτός ο ρόλος, του «νέου ισχυρού στρατηγικού εταίρου» των ΗΠΑ; Διότι ένας στρατηγικός εταίρος, και μάλιστα ισχυρός, δικαιούται να απαιτεί από τον ισχυρότερο εταίρο κατοχύρωση κάποιων στοιχειωδών δικαιωμάτων του. Δικαιούται να απαιτεί από τον ισχυρότερο εταίρο του να συνεισφέρει στην απελευθέρωσή του από τον ξένο ζυγό, δικαιούται να αξιώνει απελευθέρωση από την ομηρεία της τουρκικής στρατιωτικής κατοχής, αποκατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων του και επανένωση της πατρίδας του, στη βάση λύσης αρχών στις οποίες πιστεύουν οι Ηνωμένες Πολιτείες.

Ισχυρός στρατηγικός εταίρος για τις Ηνωμένες Πολιτείες είναι και η Τουρκία. Ποια σχέση θα έχουν οι δύο εταίροι, ο παλαιότερος και ο νεότερος, στις ισορροπίες του μεγάλου εταίρου; Θα συνεχίσει η Τουρκία να βαραίνει περισσότερο από την Κύπρο στη ζυγαριά των ΗΠΑ; Θα συνεχίσει η Τουρκία να αποτελεί τον στρατηγό και η Κύπρος τον φαντάρο στον νέο συνεταιρισμό; Εάν ναι, προς τι οι ωραίοι λόγοι;

Οι Ηνωμένες Πολιτείες καλούνται, εν κατακλείδι, να δώσουν νόημα και περιεχόμενο στη συμπερίληψη της Κυπριακής Δημοκρατίας στους νέους γεωπολιτικούς συνεταιρισμούς που άρχισαν να σχεδιάζουν. Καλούνται έμπρακτα να απαλλάξουν τον νέο εταίρο από την εφιαλτική στρατιωτική κατοχή τού παλαιότερου εταίρου. Καλούνται να δώσουν έμπρακτα -και όχι μέσα από ελκυστικούς φραστικούς λόγους- δείγματα γραφής δικαίωσης των στοιχειωδών προσδοκιών του νέου εταίρου. Δεν νοείται, πλέον, να συντηρούν μία στρατιωτική κατοχή και μία πολύχρονη παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων του ενός εταίρου τους, από τον άλλο. Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν ένα βαρύτατο χρέος προς την Κύπρο, το οποίο καλούνται να ξεπληρώσουν...